BIO

Urodzony 30 kwietnia 1930 w Grodnie; syn Józefa Skwarnickiego, oficera zawodowego, i Teodozji z Barańskich. Ze względu na służbę wojskową ojca w 1936 przeniósł się wraz z rodziną do Ostroga nad Horyniem, a od 1937 mieszkał w Kutnie. Po wybuchu w 1939 II wojny światowej przebywał w zaprzyjaźnionym z rodziną dworze Księżostany na Zamojszczyźnie, następnie w majątku Pniewy koło Żychlina i u krewnych w Błoniu pod Warszawą. Od 1940 mieszkał w Warszawie, od 1942 w internacie dla chłopców prowadzonym formalnie przez przez Radę Główną Opiekuńczą, a w rzeczywistości przez konspiracyjne Opiekuńcze Pogotowie Harcerek Armii Krajowej. Uczęszczał do Średniej Szkoły Handlowej i jednocześnie uczył się na tajnych kompletach gimnazjalnych. Był członkiem Szarych Szeregów. Po upadku powstania warszawskiego przeszedł przez obóz w Pruszkowie, skąd wywieziono go z matką do obozu w Mauthausen, a następnie skierowano do przymusowej pracy w gospodarstwie rolnym we wsi Schlamersdorf pod Linzem. Zwolniony z powodu choroby matki, w grudniu 1944 powrócił do kraju. Od lutego 1945 mieszkał w Kutnie i uczęszczał do Gimnazjum i Liceum im. J.H. Dąbrowskiego. Wiosną 1946 przeniósł się wraz z rodziną do Szczecina, gdzie kontynuował naukę w Gimnazjum i Liceum im. Henryka Pobożnego; w 1949 zdał maturę. Następnie do 1952 studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim (UW). Jednocześnie w 1950-51 był zatrudniony na pracach zleconych początkowo w Centralnym Urzędzie Pomiarów Kraju, później z ramienia Ministerstwa Oświaty przy porządkowaniu centralnego katalogu zaopatrzenia bibliotek publicznych w kraju. Debiutował w 1951 na łamach „Tygodnika Powszechnego” artykułem pt. O optymizmie wiary, będącym głosem w dyskusji na temat powieści katolickiej (nr 49, podpisany: Jerzy Patkiewicz). W 1952 podjął pracę w Bibliotece Narodowej w Warszawie, początkowo w Biurze Katalogowym, następnie w Dziale Uzupełniania Zbiorów. Od 1954, po uniemożliwieniu mu studiów polonistycznych II stopnia, kontynuował na UW studia w zakresie bibliotekoznawstwa; w 1955 uzyskał magisterium. Jednocześnie od 1954 pracował w nowo powstałym Instytucie Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej. W 1954 ożenił się z Zofią Korbutt, wówczas studentką polonistyki. W 1955 został współredaktorem pism „Bibliotekarz” i „Poradnik Bibliotekarza”. W 1956 uczestniczył w zebraniach Klubu Krzywego Koła. W tym okresie rozpoczął twórczość poetycką; pierwsze wiersze pt. Lustro, Rok 1952 i W telewizorze ściany ogłosił w „Tygodniku Powszechnym” (1957 nr 11). W lutym 1958 przeniósł się do Krakowa i podjął pracę w redakcji „Tygodnika Powszechnego”; początkowo redagował rubrykę interwencyjno-satyryczną pt. Bez ogródek, w której umieszczał felietony pod pseudonimem Spodek, przekształconą w latach późniejszych w stałą rubrykę pt. Felieton Spodka; w 1969-71 zamieszczał cykl recenzji pt. Tele-oko (podpisany Marek, M.S., MS). Rozwijając twórczość literacką i publicystyczną, ogłaszał wiersze, fragmenty prozy, artykuły i recenzje literackie w miesięcznikach katolickich „Znak” (1958-70, 1973-75, 1981, 1983) i „Więź” (1958-79, z przerwami). W 1960-61 był członkiem grupy poetyckiej Muszyna. Od 1962 należał do Związku Literatów Polskich (ZLP; do rozwiązania Związku w 1983). W 1964 odbył pierwszą kilkumiesięczną podróż do Stanów Zjednoczonych; opublikował wówczas w „Tygodniku Powszechnym” cykl reportaży pt. Amerykańskie wakacje. W 1968 otrzymał nagrodę Fundacji im. Kościelskich w Genewie, a w 1969 nagrodę poetycką im. A. Bursy, przyznawaną przez Krakowską Grupę Literacką Barbarus. W 1969 przebywał we Fryburgu w Szwajcarii, gdzie podjął pracę w sekretariacie Rady Międzynarodowego Ruchu Intelektualistów Katolickich Pax Romana (Mouvement International des Intellectuels Catholiques); w 1970 został członkiem Rady, a w 1975 wiceprezesem tej organizacji. Kontynuował twórczość literacką, publikował wiersze, prozę i przekłady z poezji angielskiej m.in. w „Poezji” (1966-67, 1973), „Życiu Literackim” (1967, 1969-71), „Twórczości” (1970-71, 1973). W 1969 wszedł w skład kolegium redakcyjnego „Znaku”. W 1971-72 był stypendystą International Writing Program University of Iowa w USA. Od 1976 był członkiem Polskiego PEN Clubu. W 1976 został członkiem Komitetu Łączności Forum Europejskiego Laikatu (gdzie pracował do 1984). W 1977-84 był członkiem Papieskiej Rady do Spraw Laikatu. W 1977 otrzymał odznakę Za Pracę Społeczną dla m. Krakowa. W 1978-2000 odbył pięć międzykontynentalnych i pięć europejskich podróży z papieżem Janem Pawłem II jako redaktor „Tygodnika Powszechnego”, akredytowany przy Biurze Prasy Watykanu. W 1980 został wiceprezesem Oddziału Krakowskiego ZLP. W 1982 otrzymał nagrodę Premio Internationale di Poesia, przyznawaną we włoskim mieście Marineo. W 1989 wchodził w skład komitetu założycielskiego Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, którego następnie został członkiem. W 1990 otrzymał nagrodę Fundacji im. W. i N. Turzańskich z Toronto za całokształt twórczości ze szczególnym uwzględnieniem poezji. Po przejściu na emeryturę w 1992 kontynuował współpracę z „Tygodnikiem Powszechnym” (m.in. w 1994-96 stały felieton w cyklu pt. Spacerki z Diogenesem, w 1998 cykl felietonów pt. Spodek, a w 2000 pt. Fly by Spodek). Mieszkał w Krakowie. Zmarł w 2013 roku.

Twórczość

1. Wiersze warszawskie. Powst. 1956-1957. Wyd. Kraków: Arcana 2000, 47 s.

Informacja o dacie powstania z przedmową autora.
Zawiera 26 wierszy powstałych w 1956-1957, niedopuszczonych do druku przez cenzurę.

2. Czytelnictwo i metody jego badania. (Tezy). [Warszawa 1958], 4 s. Krajowa Konferencja Bibliotekarstwa w Warszawie.

3. Papierowy dzwon. [Wiersze]. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1961, 56 s.

4. Skarby króla Dropsa. [Utwór dramatyczny dla dzieci]. Prapremiera: Toruń, Teatr Lalki i Aktora „Baj Pomorski 1962.

Wystawienie: też pt. Królewskie skarby.

5. Marcin. [Powieść]. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1967, 186 s.

6. Rdza. [Wiersze]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1967, 48 s.

7. W krainie Filatelii. [Utwór dramatyczny dla dzieci]. Powst. przed 1967. Telewizja Polska 1971. Prapremiera teatralna: Rzeszów, Teatr Lalki i Aktora „Kacperek” 1972.

Przekłady

rosyjski

W strane Filateii. [Przeł.] K. Kirinaja. Moskva 1970.

8. Czarny rycerz Zawisza. [Utwór dramatyczny dla dzieci]. Prapremiera: Toruń, Teatr Lalki i Aktora „Baj Pomorski 1970.

9. Cierń. [Wiersze]. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1971, 38 s.

10. Szkoła mędrców. [Felietony]. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1972, 135 s.

Na karcie tytułowej również pseudonim: Spodek.

Zawartość

Zawiera wybór felietonów drukowanych w „Tygodniku Powszechnym” w częściach: Rektorskie dni; Katedra zoologii; Ośrodek postępu technicznego; Wydział sztuk pięknych; Katedra istnienia; Kółko spirytystyczne; Zakład ekonomiki; Archiwum marzeń.

11. Wesele w Sioux City. [Reportaże z USA]. Warszawa: Czytelnik 1974, 232 s.

12. Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1974, 132 s.

Zawartość

Zawiera wiersze z tomów poz. , , oraz – Nowe wiersze (1971-1973).

13. Franciszek z Asyżu. Oratorium. Muzyka: J. Łuciuk. Prapremiera: Kraków, Bazylika OO. Franciszkanów 3 i 4 X 1976. Druk tekstu „Tygodnik Powszechny” 1976 nr 40. Wyd. całości [w polskiej i włoskiej wersji językowej; przekł. włoski] M. Baterowicz. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne [1987], 103 s., nuty.

Zawartość

Tekst w częściach: 1. Ogród Świata; 2. Umbria; 3. Rozmowa z krzyżem; 4. Wygnanie demonów z Arezzo; 5. Ekstaza; 6. Kazanie do ptaków; 7. Wilk z Gubbio; 8. Skała; 9. Stygmaty; 10. Requiem; 11. Ogień; 12. Gloria.

14. Spotkanie w Lozannie. [Powieść]. Warszawa: Czytelnik 1977, 195 s.

15. Zmierzch. [Wiersze]. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1979 [właśc. 1980], 60 s.

16. Pieśni pokutne. W: Maria i Jerzy Skąpscy – wystawa malarstwa i witrażu. Wrzesień 1981. Kraków, Pawilon Wystawowy BWA [Biura Wystaw Artystycznych]. Związek Polskich Artystów Plastyków, BWA w Krakowie, Kraków: BWA 1981, [18] k. Przedruk zob. poz. ,.

Zawiera 6 wierszy M. Skwarnickiego.

17. Dziś ciężka noc. Dziennik 1982. Kraków: Panaceum* 1989, 176 s. Przedruk zob. poz. .

Dziennik dotyczący m.in. „Tygodnika Powszechnego”, zawieszonego w stanie wojennym.

18. Misterium. [Utwór dramatyczny w 3 częściach z epilogiem]. Powst. 1982. Druk „Dialog” 1992 nr 12 s. 5-24.

Informacja o dacie powstania z posłowiem Z. Marzysa w poz. .

19. Poza czasem. [Wiersze]. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1982, 74 s.

Zawiera m.in. cykle: Pieśni pokutne (I-VI) [poz. ]; Hymny do Matki Bożej Kalwaryjskiej (I-IV) oraz Akathistos polski. Hymn ku czci Bogurodzicy (I-XXIV).

20. Podróże po Kościele. [Szkice publicystyczne]. Kalwaria Zebrzydowska: Wydawnictwo „Calvarianum 1983, 273 s. Wyd. nast. poszerzone Paryż: Édition du Dialogue 1990, 363 s.

Zawartość

Cz. I. Do Meksyku i z powrotem: 1. San Domingo – Meksyk – Wyspy Bahama; 2. Przystanek Nowy Jork. – Cz. II. Tu i tam w Europie: 1. Fryburg; 2. Na Europejskim Forum; 3. Fatima; 4. Powrót ze Szwajcarii. – Cz. III. Daleki Wschód: 1. Karaczi; 2. Filipiny; 3. Japonia. – Cz. IV. W Wiecznym Mieście. – W wyd. z 1990 nadto: Cz. V. Europejskie nieszpory i kanadyjskie jutrznie: Wyprawa do Wiednia; Niewierna Europa; Chrześcijańska Kanada; Smutni Holendrzy i pogodni Belgowie; Słowiański koniec podróży.

21. Australijska wiosna. Melbourne: Jezuickie Centrum Duszpasterstwa Polskiego 1987, 157 s. Inne wyd. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak” 1988, 302 s.

Reportaże z pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Australii.

22. Wśród kalwaryjskich tajemnic. Hymny. Pieśni. Rozmyślania. [Kalwaria Zebrzydowska:] Wydawnictwo „Calvarianum 1987, 100 s.

Zawiera m.in. cykl wierszy pt. Hymny do Matki Bożej Kalwaryjskiej (I-IV) [poz. ], – poemat pt. Akathistos polski. Hymn ku czci Bogurodzicy (I-XXIV) [poz. ] oraz prozę pt. Idąc do Emaus (Droga Krzyżowa).

23. Spotkamy się w słońcu. Wiersze z lat 1956-1985. [Wybór i układ M. Skwarnicki]. Warszawa: Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej 1989, 133 s.

Zawartość

Zawiera wiersze z poz. , , , , , , – oraz wiersze rozproszone.

24. Via Crucis al Colosseo Presieduta dal Santo Padre Giovanni Paolo II. Venerdi Santo 1989. Testi di meditazione preparati da Marek Skwarnicki. Citta del Vaticano: Dell'Ufficio delle Celebrazioni Liturgiche del Sommo Pontefice 1989, 61 s.

Przekłady

polski

Droga Krzyżowa z Janem Pawłem II. Wielki Piątek 1989 Koloseum. Medytacje: M. Skwarnicki. Zdjęcia: A. Bujak. [Tłum. z włoskiego: A. Boniecki i D. Swat]. Kalwaria Zebrzydowska: Wydawnictwo „Calvarianum” 1990, 63 s.

słowacki

Križová cesta s Jánom Pavlom II, ktorú celebroval v rimskom Koloseu na Velký piatok v roku 1989. [Przeł]. V. Kovalčik. Bratislava 1992.

25. Intensywna terapia. Poezje. Tarnów: Biblos 1993, 59 s.

26. Pieśni. [Wiersze]. Kraków: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy 1993, 115 s.

Zawartość

Cykle: Za mało kochałem Cię Panie...; Idziemy za Tobą Matko...; Pieśni o świętych; Pieśni mszalne; Pieśni pokutne [poz. ]; Akathistos polski [poz. ].

27. Myśli Maryjne. [Rozmyślania religijne]. Kalwaria Zebrzydowska: Wydawnictwo „Calvarianum 1994, 57 s.

Zawartość

Myśli szkaplerzne: Zamiast wstępu; Podejdźmy bliżej; Dom Boży czy sala wykładowa; Szkaplerz w XX wieku; „Modlitwa Jezusowa Zachodu”; Ostrobramska; Gwiazda w ciemnościach; Ocaleni od nicości; Gromnica i tajfun; Cień Najwyższego; A co było potem?; Nowy, polski święty [A. Chmielowski]. – Wezwani do prawdy i miłosierdzia: Łaska niesienia krzyża; Dramat wiary; W drodze do Emaus; Prawda, która wyzwala; Być człowiekiem; Być świadkiem w Kościele; Źródło nadziei; Miłosierni.

28. Co trwa, co przemija. [Felietony]. Kraków: Baran i Suszyński 1995, 175 s.

Podpisane: Spodek.
Wybór felietonów drukowanych w „Tygodniku Powszechnym” w częściach: Spacerki z Diogenesem; Test na nadzieję; Co trwa, co przemija; Wśród ludzi.

29. Kościół żywy. Kalwaria Zebrzydowska: Wydawnictwo „Calvarianum 1997, 217 s.

Teksty pogadanek wygłoszonych na antenie Polskiego Radia w latach 1992-1994, adresowanych do Polonii zagranicznej, zwłaszcza na Wschodzie.

30. Początek świata. Wiersze wybrane. Posłowie: Z. Marzys. Poznań: W Drodze 1997, 211 s.

Zawiera utwory z wcześniej opublikowanych tomów oraz wiersze dotychczas niepublikowane w częściach: 1956-1960; 1961-1970; 1971-1979; 1980-1995; Pieśni pokutne. 1980 [poz. ]; Intensywna terapia. 1992; Drzewo [poemat]. 1971.

31. Dzienniki 1982-1990. Wyd. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1998, 226 s.

Zawartość

Zawiera części: 1982. 11 stycznia – 20 sierpnia [poz. ]; 1983. 15 marca – 30 czerwca [dot. głównie przygotowań i przebiegu drugiej pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski]; 1987. 1 czerwca – 17 czerwca [dot. głównie trzeciej pielgrzymki papieskiej do Polski]. 29 września – 28 października [dot. głównie dziennikarskiego wyjazdu M. Skwarnickiego do Rzymu na synod biskupów w sprawach laikatu]; 1989-1990. 25 września – 24 marca [dot. głównie przemian politycznych w Polsce i związanych z nimi zmian w redakcji „Tygodnik Powszechny”].

32. Minione a bliskie. [Wspomnienia]. Kraków: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy 1999, 514 s.

Dotyczy historii rodzin Skwarnickich, Barańskich i Korbuttów oraz biografii autora od 1930 do 1978.

Wydania osobne tekstów poetyckich w opracowaniu muzycznym, m.in.

Dwie pieśni sakralne. [Muzyka:] H.M. Górecki. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne 1975, 19 s.
O jak bolejesz Matko; Zaśnięcie. Poetycka parafraza hymnów łacińskich Mikołaja Skarbimierza. [Muzyka:] A. Nikodemowicz. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne 1988, 15 s.

Przekłady

1. Psalmy, kantyki. Układ według „Liturgii godzin” [przygotowany przez F. Małaczyńskiego]. Przekł. z tłumaczenia filologiczno-naukowego [z hebrajskiego]: P. Galiński. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1976, 352 s. Wyd. 2 tamże 1976.
2. Psałterz. Przeł. [z tłumaczenia filologicznego z hebrajskiego] M. Skwarnicki. Kalwaria Zebrzydowska: Wydawnictwo „Calvarianum 1990, 194 s.

Prace redakcyjne

1. Moi rodzice. [Wybrał i] oprac. M. Skwarnicki. Posłowie: J. Hennel. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1960, 345 s.
Wybór prac nadesłanych na konkurs „Tygodnika Powszechnego”.
2. [Siedem] 7 dni życia. Konkurs Spodka. [Wybrał i] oprac.: M. Skwarnicki. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1965, 297 s.
Oprac. podpisane: Spodek.
Wybór prac nadesłanych na konkurs „Tygodnika Powszechnego” pt. Tydzień mojego życia.
3. M. Morstin-Górska: Poezje. Wybór: A. Górska, M. Skwarnicki. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1974, 119 s.
4. K. Wojtyła: Poezje i dramaty. Wybór i układ z upoważnienia autora: M. Skwarnicki, J. Turowicz. Red. filologiczna: J. Okoń. Słowo wstępne M. Skwarnicki. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1979, 408 s. Wyd. nast. tamże: wyd. 2 1986 [właśc. 1987], wyd. 3 1998.
5. Nasze sprawy rodzinne. Oprac.: J. Hennelowa i M. Skwarnicki. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak 1990, 512 s.
6. K. Wojtyła: Renesansowy psałterz. (Księga słowiańska). [Wiersze i fotografie]. Fotografie: A. Bujak. Wiersze oprac. z upoważnienia autora: M. Skwarnicki. Scenariusz i red.: L. Sosnowski. Kraków: Biały Kruk 1997, 117 s. Wyd. nast. z podtytułem Poezje słowem i światłem pisane tamże 1999.

Omówienia i recenzje

Ankieta dla IBL PAN 2000.

Wywiady

Poezja i modlitwa. Rozm. J. Moskwa. Królestwo Apostolskie 1986 nr 4.

Słowniki i bibliografie

Słownik współczesnych pisarzy polskich. Seria 2. T. 3. Warszawa 1980 (E. Głębicka).

Ogólne

Artykuły

L. Stomma: Cierń i róża. (O poezji Marka Skwarnickiego). Tygodnik Powszechny 1972 nr 13.
C. Colombati: Franciszkańskie oratorium Juliusza Łuciuka. Tygodnik Powszechny 1976 nr 46 [dot. też tekstu M. Skwarnickiego: Franciszek z Asyżu].
K. Dybciak: Człowiek – zwierzę innego istnienia. Tygodnik Powszechny 1982 nr 42.
R. Łużny: Akathistos polski Marka Skwarnickiego. Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1982 nr 2/4.
Gizella: Spodek uziemiony. Kwartalnik Artystyczny 1999 nr 2.

Papierowy dzwon

S. Papp: Rekonstrukcja ciszy. Znak 1961 nr 12.
Z. Dolecki: Poezja niepokoju. Kierunki 1962 nr 7.
Z. Kubiak: Nie można uciec. Tygodnik Powszechny 1962 nr 5.
J.J. Lipski: Dialog z ciszą. Twórczość 1962 nr 5, przed. w tegoż: Szkice o poezji. Paryż 1987.
J. Łukasiewicz: Rozważania dzieckiem podszyte. Więź 1962 nr 4.

Skarby króla Dropsa

A. Baszkowski: W królestwie słodkiej bajki. Pomorze 1962 nr 20.

Marcin

J.J. Lipski: Dojrzałość jednego z... Tygodnik Powszechny 1967 nr 49.
W. Maciąg: Kto czym Żyje: Szanse dla przeciętnych. Życie Literackie 1967 nr 49.
J. Szczypka: Konterfekt trzydziestolatka. Kierunki 1967 nr 44, przedruk w tegoż: Powtórka z polskiego. Warszawa 1969.
W. Contoski. „Books Abroad”, Oklahoma 1968 nr 4.
• [B. Heydenkorn] B.H.: Jeden z powojennego pokolenia. Związkowiec”, Toronto 1968 nr 22.
T. Kossowska: Obserwator czy uczestnik. Więź 1968 nr 3.
J. Łukasiewicz: Sprawy Marcina. Twórczość 1968 nr 3.
H. Malewska. „Znak1968 nr 3.
J. Pieszczachowicz: Wyznania trzydziestolatka. Miesięcznik Literacki 1968 nr 3.

Rdza

J. Pieszczachowicz: Poetycka mitologia codzienności. Twórczość 1968 nr 11, przedruk w tegoż: Pegaz na rozdrożu. Łódź 1991.
M. Sprusiński: Odpowiedzialność i piękne słowa. Codzienne wędrówki Telemacha. Życie Literackie 1968 nr 12.
W.P. Szymański: Rdzę można zetrzeć. Poezja 1968 nr 9.
K. Nowicki: Człowiek w spłowiałym swetrze. Współczesność 1969 nr 8.
S. Nyczek: Czas, przestrzeń, człowiek. Twórczość 1970 nr 7/8.

Czarny rycerz Zawisza

K. Starczak. „Pomorze1970 nr 20.

Cierń

H. Jerzmański: Wyobraźnia refleksyjna. Kultura 1972 nr 1.
J. Kwiatkowski. Felieton poetycki. Twórczość 1972 nr 6.
M. Sprusiński: Trzech poetów. Życie Literackie 1972 nr 22 [dot. też W. Dąbrowskiego i J. Prokopa].
F. Śmieja: Rytm serca. Związkowiec”, Toronto 1972 nr 54/55, przedruk w: „Tydzień Polski”, Londyn 1972 nr 74.

Szkoła mędrców

F. Śmieja: Mistrzowie małych form. Związkowiec”, Toronto 1979 nr 82.

Wesele w Sioux City

A. Andrzejewska: Notatnik amerykański. Literatura 1974 nr 38.
J. Hennelowa. „Tygodnik Powszechny1974 nr 40.
H. Krzeczkowski: Pisarz poczciwy. Twórczość 1974 nr 12.
A. Sulikowski: Spodek w Ameryce czyli powieść bez kropki. Znak 1975 nr 2.

Wiersze wybrane [2010]

S. Stanuch: Weteran nie odbytych podróży. Dziennik Polski 1974 nr 296, przedruk w tegoż: Na gorącym uczynku. Kraków 1978.
K. Dybciak: Metafizyk pokolenia 56. Twórczość 1975 nr 4.
M. Dziewulska. „Znak1975 nr 7.
J.J. Lipski. „Tygodnik Powszechny1975 nr 8.
J. Łukasiewicz. „W Drodze1975 nr 7.
M. Danilewicz-Zielińska. Kultura”, Paryż 1975 nr 9.
A. Sidorski: Ruch serca przeciw ciemności. Poezja 1975 nr 5.

Franciszek z Asyżu

L. Polony: Pragniemy żywej wody w słowie. Ruch Muzyczny 1982 nr 5.

Spotkanie w Lozannie

B. Mamoń. „Tygodnik Powszechny1977 nr 51/52.
K. Nowicki: Powieść kongresowa. Fakty 1977 nr 51/52.
T.J. Żółciński: Cztery dni nad Lemanem. Zwierciadło 1977 nr 46.
Z. Bauer: Schemat i treść. Życie Literackie 1978 nr 17.
H. Krzeczkowski: Niedopowiedzenia. Twórczość 1978 nr 3.
M. Danilewicz-Zielińska. Kultura”, Paryż 1978 nr 5.
W. Maciąg: Czy nam potrzebne niespodzianki?Nowe Książki1978 nr 3.
J. Marx: Powieść o niespełnieniu. Tygodnik Kulturalny 1978 nr 5.

Zmierzch

• [S. Barańczak] B. Stawiczak: Pan Zając nad otchłanią. Tygodnik Powszechny 1980 nr 13, przedruk w tegoż: Przed i po. Londyn 1988.
B. Dopart: Pod znakiem klasycyzmu i poza konwencją. Życie Literackie 1980 nr 40.
J. Kwiatkowski: Poeta łagodzący sprzeczności świata. Twórczość 1980 nr 12, przedruk w tegoż: Felietony poetyckie. Kraków 1982 oraz w: Magia poezji. Kraków 1995.
K. Pieńkosz: Cierń wieczności. Literatura 1980 nr 23.
K. Zawrat. „Kultura”, Paryż 1981 nr 7/8.

Poza czasem

J. Giszczak: Znak czasu. Więź 1983 nr 1.
B. Maj: Poza historią, poza literaturą. Znak 1983 nr 5/6.
O. Molska. „Przegląd Powszechny1983 nr 7/8.

Podróże po Kościele

M. Król: Pisać w Polsce o Papieżu. Tygodnik Powszechny 1985 nr 3.

Wśród kalwaryjskich tajemnic

R. Łużny: Marka Skwarnickiego kalwaryjskie pieśni i rozmyślania. Tygodnik Powszechny 1988 nr 33.

Intensywna terapia

• [W. Skalmowski] M. Broński: Słowo i ciało. Kultura”, Paryż 1995 nr 12.
M. Stala: Słuchając tętna. W tegoż: Powrót poetów. Kraków 1997.

Pieśni

J. Sochoń: Współczesne pieśni religijne. Więź 1994 nr 10.

Co trwa, co przemija

J. Hennelowa: Po łyżeczce, po kropli... Medytacje felietonowe Marka Skwarnickiego. Tygodnik Powszechny 1996 nr 7.

Początek świata

A Nasiłowska: Norma codzienności. Nowe Książki 1997 nr 8.
J. Łukasiewicz: W ustach zachowując gwar ludzkich języków.... „Tygodnik Powszechny1997 nr 14.

Dzienniki 1982-1990

Z. Chojnowski: Zwycięstwo „klerykała. Nowe Książki 1998 nr 10.
E. Biela: Zawsze wierny sobie. Topos 1999 nr 4.

Minione a bliskie

T. Chrzanowski: Minione a bliskie Spodkowi. Tygodnik Powszechny 2000 nr 3.
J. Kołodziejska: Zapiski biednych ludzi. Nowe Książki 2000 nr 2.