BIO

Urodzony 28 sierpnia 1910 w Skoczowie na Śląsku Cieszyńskim; syn Józefa Sławiczka, tkacza, i Ewy Suchy, praczki. Do szkół uczęszczał w Skoczowie. Należał do harcerstwa. Od 1925 uczył się w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Bobrku pod Cieszynem, a następnie w Białej (obecnie Bielsko-Biała), gdzie w 1931 uzyskał dyplom nauczyciela szkół powszechnych. W tym okresie aktywnie uczestniczył w ruchu artystycznym jako reżyser Koła Amatorskiego Teatru Stowarzyszenia Młodzieży Katolickiej w Skoczowie, członek orkiestry i chóru Seminarium Nauczycielskiego. Debiutował w 1928 reportażem pt. Wrażenia z Tatr, ogłoszonym w piśmie „Orli Lot” (Warszawa, nr 3; podpisany Jan Sławiczek). W 1931-39 pracował jako nauczyciel szkoły powszechnej oraz Dokształcającej Szkoły Wieczornej w Wyrach pod Mikołowem. Równocześnie pełnił funkcję lustratora Związku Obrony Kresów Zachodnich na okręg Łazisk. Był przewodniczącym Wydziału Oświaty Pozaszkolnej przy Zarządzie Powiatowym Związku Nauczycielstwa Polskiego. Prowadził prace samokształceniowe oraz kontynuował działalność w teatrze amatorskim. Ogłaszał artykuły w „Zaraniu Śląskim” (1932-33, 1937), „Gwiazdce Cieszyńskiej” (1934). W 1934-35 podjął (jako wolny słuchacz) studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, przerwane chorobą. W 1935 uzyskał jako eksternista dyplom Państwowego Wyższego Kursu Nauczycielskiego w Mysłowicach z języka polskiego, następnie z rysunków i historii sztuki (1936), a w 1937 dyplom Państwowego Wyższego Kursu Nauczycielskiego w Krakowie z geografii i historii, i w 1939 z religii. Prace literackie, ludoznawcze i pedagogiczne publikował w wielu czasopismach, m.in. w „Gwiazdce Cieszyńskiej” (Cieszyn, 1933-39), „Wychowaniu Fizycznym w Szkole” (1936-37) i „Zaraniu Śląskim” (Cieszyn-Katowice, 1938-39). Dzięki subwencji Wydziału Oświaty Publicznej Województwa Śląskiego w Katowicach przygotowywał pracę pt. Macierzyństwo w zwyczajach i obrzędach ludu polskiego na Śląsku. We wrześniu 1939 kierował ewakuacją ludności Wyr, w wyniku czego został aresztowany przez Niemców. Po zwolnieniu z więzienia brał udział w działalności konspiracyjnej na Śląsku Cieszyńskim. Zagrożony ponownym aresztowaniem, przedostał się w marcu 1940 na teren Generalnej Guberni. Pracował jako robotnik leśny i tartaczny w powiecie pcimskim i miechowskim, a następnie w rozlewni mleka w Radziejowicach pod Warszawą. Włączył się w kolportaż prasy konspiracyjnej. W 1944, poszukiwany przez gestapo, udał się w głąb Rzeszy, gdzie dostał się do obozu pracy w fabryce cementu we Wrexen pod Kassel. W marcu 1945, podczas bitwy o Wrexen, zbiegł na stronę aliantów. W 1945-46 był komendantem obozu Displaced Persons (DP) Nr 410 w Landau/Arolsen w Hesji, w byłym Księstwie Waldeck. Pełnił równocześnie funkcję kierownika szkoły obozowej oraz założył i redagował międzyobozowy tygodnik „Polak w Waldeck” (maj-wrzesień 1946; tu też teksty pod pseudonimem Jan Pokrzywa). Założył także i redagował wydawnictwo Biblioteka Polaka w Waldeck. W 1947-49 przebywał w Steinatal, najpierw jako pacjent sanatorium przeciwgruźliczego, a następnie jego administrator. Był założycielem i nauczycielem szkółki szpitalnej. W 1949-50 pracował w International Tracing Service (Międzynarodowej Służbie Poszukiwań) w Arolsen. Prowadził akcje odczytowe wśród Polonii oraz chór Ośrodka Polskiego w Arolsen. Podczas pobytu w Niemczech wchodził w skład redakcji czasopism polskich „Szlak” (Weinheim, 1947-48), „Kronika” (Frankfurt, 1947-49), „Słowo Katolickie” (Monachium, 1947-49). Współpracował też z „Ostatnimi Wiadomościami” (Mannheim, 1948-65; tu w „Dodatku Tygodniowym Ostatnich Wiadomości” w 1950-51 cykl reportaży emigracyjnych) oraz z paryską „Kulturą” (1950-78, z przerwami). W 1950 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Początkowo przebywał w Cleveland, gdzie pracował jako dozorca w tkalni oraz w kinie. Był członkiem redakcji czasopisma polskiego „Sarmacja” (Cleveland, 1950-51; tu pod pseudonimem Jan Franciszek Suchy). W 1951 przeniósł się do San Francisco; pracował nadal jako dozorca w szpitalu oraz jako pomywacz w restauracjach. W tymże roku był założycielem i w 1951-53 jednym z redaktorów pisma „Polak w Kalifornii”. W 1952 ożenił się z Emmy Mock i przeprowadził się do South Palo Alto. W 1952-54 pracował jako asystent bibliotekarza w Hoover Library w Stanford, a w 1954-57 ponownie jako dozorca w restauracjach i barach. Publikował w wielu czasopismach emigracyjnych, m.in. w londyńskich „Wiadomościach” (1954-65) i „Przeglądzie Zachodnim” (1955-58), „Kontynentach-Nowym Merkuriuszu” (1966) i „Oficynie Poetów” (1967, 1970), w wydawanych w Toronto „Głosie Polskim” (1955-59) i „Związkowcu” (1959-78, z przerwami)· W 1958 podjął stałą pracę jako dozorca w Carnegie Institution of Washington w Division of Plant Biology w Stanford. Równocześnie był najpierw asystentem profesora W. Buck'a w Department of Political Sciences w Stanford, a następnie profesora Janusza Kazimierza Zawodnego. W tymże roku odbył podróż do Niemiec w celu zbierania materiałów bibliograficznych. W 1963 został członkiem Polish Institute of Arts and Sciences in America w Nowym Jorku. W 1963 przeniósł się do Sunnyvale, gdzie we własnym domu urządził archiwum polskiej prasy emigracyjnej (Polish Emigre Archive) i zintensyfikował prace nad bibliografią prasy polskiej poza krajem. W 1968 otrzymał nagrodę Fundacji A. Jurzykowskiego w Nowym Jorku w dziedzinie bibliografii. W 1970 w rozgłośni radiowej KQED prowadził dla programu Polish-Cultural Radio Hour miesięczną pogadankę w języku angielskim o polskich pionierach w Kalifornii; współpracę z tym radiem kontynuował w różnej formie w latach następnych. Od 1972 był jednym ze współredaktorów „Migrant Echo” (San Francisco; do rozwiązania pisma w 1981). W 1974 otrzymał nagrodę Fundacji im. A. Godlewskiej w Zurychu. Po przejściu na emeryturę w 1975, przeprowadził się w 1976 do San Jose w Kalifornii. W 1977 podjął współpracę redakcyjną z „Gazetą Parafii Polskiej Misji w San Francisco”, a w 1978-81 współredagował z księdzem Wojciechem Baryskim miesięcznik polonijno-religijny „Boży Siew”. W 1978 otrzymał dożywotnie członkostwo The International Social Science Honor Society DELTA TAU KAPPA w uznaniu pracy w dziedzinie dokumentacji bibliograficznej. W 1981 i 1984 odbył podróże naukowe do Europy, odwiedził Anglię, Niemcy, Austrię, Włochy i Szwajcarię. W 1982 został członkiem zwyczajnym Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie z siedzibą w Londynie. Odznaczony przez rząd emigracyjny w Londynie Złotym Krzyżem Zasługi (1964) oraz Krzyżem Oficerskim Polonia Restituta (1986), a także w kraju Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (1993). Zmarł 12 lutego 2001 w San José (Kalifornia); pochowany w Flüchtern w Niemczech.

Works

1. Z dziejów zboru ewangelickiego w Skoczowie. Skoczów: Związek Polskiej Młodzieży Ewangelickiej w Skoczowie, wyd. J. Czyż 1937, 30 s.

Autor podpisany: Jan Sławiczek.

2. Sztuka polskich wysiedleńców w Waldeck. Arolsen: Polak w Waldeck 1947, 10 s., powielone.

Na prawach rękopisu.

3. Ścieżka przez Steinatal. Poezje. [B.m.:] Koło Organizacyjne Związku Pisarzy Polskich w Niemczech 1947, 35 s.

4. Wolken. Verse in deutscher Sprache. Verzapft von Jan Kowalik. Hessen: [Nakład autora] 1947, [8] k.

5. Wiatr w gałęziach. [Wiersze]. Monachium: Polski Klub Literacki w Niemczech 1948, 30 s.

Na prawach rękopisu.

6. Exsul familia. [Wiersze]. Albany, New York: Sigma Press 1983, 50 s.

Zawartość

Cykle: Exsul familia; Zmysły sentymentalne; W drodze; Imponderabilia.

7. U drzwi Twoich. [Wiersze]. Paris: Polemika 1983, 61 s.

8. Krzyż Malika. [Opowiadania]. Albany, New York: Sigma Press 1985, 56 s.

Zawartość

Łza na opłatku; Afera z Maćkiem; Krzyż Malika; Odnaleziony Ojczenasz.

9. Zatrzymać czas. [Wiersze]. Albany, New York: Sigma Press 1987, 53 s.

10. Zapis w kalendarzu. [Wiersze]. Albany, New York: Sigma Press 1989, 48 s.

11. Wiersze wybrane. Wstęp, wybór i red.: B. Wróblewski. Lublin: Norbertinum 1994, 107 s.

12. Nauki rekolekcyjne. Kraków: Instytut Teologiczny Księży Misjonarzy 1997, 109 s.

Prace bibliograficzne

Polonica niemieckie od 1 września 1939 do 31 grudnia 1948 roku. „Kultura”, Paryż 1950 nr 1, 4-7/8, 10. Wyd. osobne Paryż: Instytut Literacki 1952, 69 s.
Polska w bibliografii powojennych Niemiec. 1954-1958.

[Cz. 1] (1945-1953). „Kultura”, Paryż 1954 nr 12 s. 114-121, 1955 nr 1/2 s. 180-189, nr 3 s. 150-153, nr 4 s. 123-126. Wyd. osobne Paryż: [drukarnia] Richard 1955, 37 s.

[Cz. 2] Polska w bibliografii niemieckiej 1954-1956 oraz uzupełnienia do okresu 1945-1953. Paryż: Instytut Literacki 1958, 114 s.

Kultura” 1947-1957. Bibliografia zawartości treści. Działalność wydawnicza (1946-maj 1959). Paryż: Instytut Literacki 1959, 392 s.
Bibliografia niemieckich bibliografii dotyczących Polski 1900-1958. [Współautor:] W. Chojnacki. Poznań: Instytut Zachodni 1960, 252 s.
Materiały do historii prasy polskiej na obczyźnie 1939-1962. Bibliografie. T. 1. Paryż: Instytut Literacki 1963, 77 s.
World index of Polish periodicals published outside Poland since September 1939. A tentative bibliography. Vol. 1-4 cz. 1-2. Maszynopis powst. Sunnyvale, CA: American Polish Documentation Studio 1974.
Odbitki w sześciu kopiach kserograficznych udostępniane w Bibliotece Polskiej w Londynie i w Polskim Instytucie Naukowym w Nowym Jorku.

Vol. 5 cz. 1-2. San Jose, California: American Polish Documentation Studio 1984, 161 + 274 s.

Zawartość

T. 1-4 zawiera bibliografie czasopism do września 1972 w układzie alfabetycznym; t. 5 spis czasopism za lata 1973-1984 oraz uzupełnienia i poprawki do t. 1-4.

Wyd. fotooffsetowe pt. Bibliografia czasopism polskich wydanych poza granicami Kraju od września 1939 roku. World index of Polish periodicals published outside Poland since September 1939. [Przedmowa:] M.A. Krąpiec. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski 1976, 1988 (t. 5), VIII, 299 + 245 + 264 + 224 + 272 s.

Prasa polska w Niemczech w latach 1945-1971. Toronto: Kanadyjsko-Polski Instytut Badawczy 1976, 31 s.
The Polish community in Northern California and the history of its ethnic pastorate = Polonia Północnej Kalifornii i dzieje jej etnicznego duszpasterstwa. „Migrant Echo”, San Francisco 1976 nr 1-2. Wyd. osobne San Jose, CA: American Polish Documentation Studio 1976, 33 s.
Bibliography of Helena Modjeska. Migrant Echo”, San Francisco 1977 nr 2 s. 87-106, nr 3 s. 173-192. Wyd. osobne pt.: Modjeska. Bibliography. San Jose, CA: American Polish Documentation Studio 1977, 51 s.
The Polish press in America. San Francisco, California: R. and E. Research Associates 1978, IV, 76 s.
Miłosz – laureat Nobla 1980 a polska prasa emigracyjna. Wybór tekstów i komentarz J. Kowalik. T. 1-2. San Jose, California: American Polish Documentation Studio 1981, 1-196 + 197-362 s.

Zawartość

153 teksty prasowe opublikowane w okresie od X 1980 do III 1981 w 29 polskich czasopismach krajowych i emigracyjnych wydawanych w Australii, Francji, Kanadzie, RFN, USA i Wielkiej Brytanii.
Sources on Polish American history in Northern California. San Jose, CA: American Polish Documentation Studio 1984, 16 k.

Artykuły i bibliografie w czasopismach i książkach zbiorowych, m.in.

Granica Odry-Nysy w piśmiennictwie Niemieckiej Republiki Związkowej 1945-1953. Przegląd Zachodni”, Londyn 1955 nr 12, 1956 nr 1-4, 6-7/8, 10-12, 1957 nr 1-6, 9, 11-12, 1958 nr 1-4.
Polska prasa emigracyjna po roku 1939. Cz. 1-27. Dodatek Tygodnika Ostatnich Wiadomości”, Mannheim 1957 nr 21-24, 29, 31, 33, 36-37, 42, 46; 1958 nr 3, 7, 41, 49; 1959 nr 9, 13, 26; 1961 nr 36, 45; 1962 nr 3, 6, 15; 1963 nr 2, 15, 37; 1965 nr 20; 1966 nr 2.
Zagadnienia prasoznawcze emigracji. Kultura”, Paryż 1960 nr 11 s. 103-111.
Polskie czasopiśmiennictwo emigracyjne po roku 1939. Zarys historyczno-bibliograficzny; Bibliografia bibliografii polskich wydanych poza Polską po roku 1939. W: Literatura polska na obczyźnie 1940-1960. T. 2. Londyn 1965 s. 373-548; 645-680.
American writers, publishers and journalists of Polish origin in California. Migrant Echo”, San Francisco 1975 nr 1/2 s. 67-71, nr 3 s. 120-123.
The Polish-American press. Migrant Echo”, San Francisco 1978 nr 2 s. 76-85.
Współczesna prasa polskiej diaspory w Europie. Migrant Echo”, San Francisco 1978 nr 2 s. 66-72.
Polska prasa dla dzieci i młodzieży poza krajem do lat sześćdziesiątych. Migrant Echo”, San Francisco 1979 nr 2 s. 84-92.
Polish emigre press archives in California. Migrant Echo”, San Francisco 1980 nr 1 s. 19-27.
Materiały do bibliografii dziejów Polskiej Misji Katolickiej Św. Wojciecha w San Francisco, California. W: Polska Misja w San Francisco. San Francisco 1981 s. 185-199.
Bibliografia druków zwartych Aleksandra Janty-Połczyńskiego. W: Janta. Człowiek i pisarz. Londyn 1982 s. 347-357.
Gustaw Schmager (1904-1983). W: J. Koziński: Maria Grzyb. Kraków 1985 s. 274-284.

Analyses and reviews

Ankiety dla IBL PAN 1987, 1994.

Wywiady

Dzień odzwierciedla życie. [Rozm.] E. Czarnecka. „Nowy Dziennik”, Nowy Jork dod. Tydzień Polski1980 nr 684. „Pamiętnik Literacki”, Londyn 1985 t. 9.

Ogólne

Artykuły

J. Broda: Los liścia pomiatanego wichrem. Tułacze dzieje Sławiczka-Kowalika. W: 50-lecie pracy. Seminarium Nauczycielskie Męskie w Białej-Krakowskiej. [Bielsko-Biała] 1960.
B. Heydenkorn: Jan Kowalik – jubilat. Kultura”, Paryż 1960 nr 12.
[B. Heydenkorn:] B.H.: Archiwum prasowe Jana Kowalika. Związkowiec”, Toronto 1967 nr 66.
J. Szczepański: Jednoosobowy instytut badawczy. Kultura i Społeczeństwo 1968 nr 4.
B. Heydenkorn: Bibliograf znakomity. Związkowiec”, Toronto 1974 nr 4.
W. Sojka: Pisarz-poeta-bibliograf. Gwiazda Polarna”, Stevens Point 1974 nr 23.
Z. Lichniak: Z „opowieści” Jana Kowalika. W tegoż: Zanim powstanie panorama. Warszawa 1983.
B. Wróblewski: Jan Kowalik – wybitny bibliograf polskiej diaspory. Akcent 1992 nr 4.
J. Piekarski: Myślę o matce przed spaniem. O poezji Jana Kowalika. „Nowy Dziennik”, Nowy Jork dod. Przegląd Polski1994 nr z 26 V.
R. Nowotarska: Zapis w kalendarzu. „Nowy Dziennik”, Nowy Jork dod. „Przegląd Polski2000 nr z 25 VIII [zawiera też: Kalendarium życia i twórczości Jana Kowalika].
J. Piekarski: Pożegnanie z wiecznym emigrantem; F. Śmieja: Świecki patron polskiej prasy emigracyjnej. „Nowy Dziennik”, Nowy Jork dod. Przegląd Polski 2001 nr z 23 II.
F. Śmieja: Jan Kowalik – bibliograf prasy emigracyjnej. Śląsk 2001 nr 5, przedruk w tegoż: Zbliżenia i kontakty. Katowice 2003.

Ścieżka przez Steinatal

[J. Bielatowicz?] ECCO: Trochę poezji emigracyjnej. Orzeł Biały”, Bruksela 1948 nr 13.

Wiatr w gałęziach

J. Leszcza: O społecznikostwie i o... poezji. Słowo Katolickie”, Monachium 1949 nr 13.

Exsul familia

M.E. Cybulska: Bibliograf poeta. Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza”, Londyn 1984 nr 63 [dot. też: U drzwi Twoich].
F. Śmieja: Książki nowe i aktualne. Związkowiec”, Toronto 1984 nr 82.

U drzwi Twoich

M.E. Cybulska: Bibliograf poeta. Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza”, Londyn 1984 nr 63 [dot. też: Exsul familia].

Krzyż Malika

M.E. Cybulska: Jan Kowalik. „Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza”, Londyn dod. Tydzień Polski 1986 nr 1.

Wiersze wybrane

G. Wiśniewska: Gorycz emigracji. Akcent 1995 nr 3/4.
B. Czwórnóg-Jadczak: Pisać wiersze nad Zatoką San Jose. Przegląd Powszechny 1996 nr 6.

Polska w bibliografii powojennych Niemiec

K. Hartmann. „Osteuropa”, Stuttgart 1962 nr 6 [dot. Cz. 2. Polska w bibliografii niemieckiej 1954-1956 oraz uzupełnienia do okresu 1945-1953].

Bibliografia niemieckich bibliografii dotyczących Polski 1900-1958

O. Feyl. „Zeitschrift für Slawistik”, Berlin 1960 [Cz.] 7, [z.] 3.
G. Mühlpfordt. „Deutsche Literaturzeitung”, Berlin 1962 [z.] 3.

Materiały do historii prasy polskiej na obczyźnie 1939-1962

M. Danilewiczowa: Pod znakiem nauk służebnych. Kultura”, Paryż 1964 nr 5.

World index of Polish periodicals published outside Poland since September 1939

J. Broda: Owoc benedyktyńskiego uporu. Poglądy 1977 nr 17 [dot. wyd. pt. Bibliografia czasopism polskich wydanych poza granicami Kraju od września 1939 roku = World index of Polish periodicals published outside Poland since September 1939].
M. Danilewicz Zielińska: „Opus magnum” Jana Kowalika. Kultura”, Paryż 1978 nr 3 [dot. wyd. pt. Bibliografia czasopism polskich wydanych poza granicami Kraju od września 1939 roku = World index of Polish periodicals published outside Poland since September 1939].
A. Paczkowski: Bibliografia prasy polonijnej Jana Kowalika. Życie i Myśl 1978 nr 1 [dot. wyd. pt. Bibliografia czasopism polskich wydanych poza granicami Kraju od września 1939 roku = World index of Polish periodicals published outside Poland since September 1939].
S. Dziki. „Zeszyty Prasoznawcze1979 nr 1 [dot. wyd. pt. Bibliografia czasopism polskich wydanych poza granicami Kraju od września 1939 roku = World index of Polish periodicals published outside Poland since September 1939].
A. Garlicka. „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej1979 nr 1 [dot. wyd. pt. Bibliografia czasopism polskich wydanych poza granicami Kraju od września 1939 roku = World index of Polish periodicals published outside Poland since September 1939].
W. Grobelska. „Rocznik Biblioteki Narodowej1980 t. 16 [dot. wyd. pt. Bibliografia czasopism polskich wydanych poza granicami Kraju od września 1939 roku = World index of Polish periodicals published outside Poland since September 1939].
W. Chojnacki: Uwagi szczegółowe do pracy Jana Kowalika... Studia Polonijne 1983 t. 5 [dot. wyd. pt. Bibliografia czasopism polskich wydanych poza granicami Kraju od września 1939 roku= World index of Polish periodicals published outside Poland since September 1939].
W. Chojnacki. „Nowy Dziennik”, Nowy Jork dod. „Przegląd Polski1989 z. 2 [dot. T. 5].
R. Habielski. „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej1990 nr 3/4 [dot. T. 5].

The Polish press in America

A. Miklaszewski. „Przegląd Zachodni1980 nr 3.
M.M. Jelenkowski. „Rocznik Polonijny1982/1983 t. 3/4.
J.T. Hapak. „Polish-American Studies”, Chicago 1984 nr 2.