BIO

Urodzony 4 stycznia 1924 w Warszawie; syn Gustawa Bermana, przedsiębiorcy, i Natalii Pauliny z domu Brin. Uczęszczał do Gimnazjum im. M. Reja w Warszawie. W czasie okupacji niemieckiej przebywał nadal w Warszawie i do października 1940 kontynuował naukę na tajnych kompletach Gimnazjum im. M. Reja. Następnie zmuszony był wraz z rodzicami do przeniesienia się na teren warszawskiego getta. Tu zdał tajnie w 1941 maturę i rozpoczął studia na kursach prawniczych zorganizowanych przez adwokata Mieczysława Ettingera. Jednocześnie pracował w Zakładzie Zaopatrywania Dzielnicy Żydowskiej. Około 1942 rozpoczął twórczość poetycką i satyryczną; jego wiersze były rozpowszechniane w postaci maszynopisów, a szopka wystawiona po amatorsku. W lipcu 1942 zdołał z matką (ojciec zmarł wcześniej) opuścić getto i ukrywał się pod przybranymi nazwiskami: Mieczysław Chmielewski, a potem Antoni Marianowicz (po wojnie przyjął to nazwisko na stałe). Pracował dłuższy czas w hucie szkła w Wołominie (zaczął jako zastępca portiera, później był m.in. księgowym). W czasie powstania przebywał w Warszawie; po jego upadku mieszkał w okolicach Warszawy (m.in. w Brwinowie, gdzie działał społecznie w Radzie Głównej Opiekuńczej). Od lutego 1945 mieszkał w Łodzi i pracował w agencji prasowej Polpress jako redaktor „Biuletynu Specjalnego”. Równocześnie rozpoczął wieloletnią współpracę z tygodnikiem „Szpilki”, publikując Limeryki (1945 nr 2); w następnych latach ogłaszał tu wiersze satyryczne, felietony, przekłady z angielskiego i niemieckiego (podpisane m.in. Jakub Rożenek). W 1945 został też członkiem Związku Zawodowego Dziennikarzy Polskich (później, do 1981 Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich). W 1946 ożenił się z Heleną Bilecką (zmarła 1952). Po przeniesieniu się do Warszawy i ukończeniu Szkoły Dyplomatyczno-Konsularnej przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych wyjechał w 1946 do Brukseli jako korespondent Polskiej Agencji Prasowej, był tu także w 1946-47 redaktorem naczelnym tygodnika „Polska Dzisiejsza”, wydawanego przez Radę Narodową Polaków w Belgii. W 1947 został członkiem Polskiej Partii Robotniczej (1948-80 członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej). Pełnił także przez pewien czas funkcję attaché Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Brukseli. Po powrocie w 1948 do Warszawy pracował jako redaktor „Przeglądu Międzynarodowego”. W 1949-55 był zastępcą redaktora naczelnego „Szpilek”, a następnie do 1989 członkiem kolegium redakcyjnego. W 1950-51 redagował serię Biblioteka Szpilek. Od 1950 należał do Związku Literatów Polskich (ZLP; do rozwiązania Związku w 1983). Zajmował się twórczością przekładową z literatury anglosaskiej i niemieckiej, a także adaptacjami sztuk dla teatrów komediowych i muzycznych (często przy współudziale Janusza Minkiewicza). Pisał teksty satyryczne dla estrady i kabaretów; wchodził w skład kolegium repertuarowego Teatru Syrena (1950), przewodniczył w 1954 kolegium artystycznemu kabaretu literackiego Stańczyk. W 1952 zawarł związek małżeński z Barbarą Kłobukowską (rozwód 1961). W 1952-1956/57 był członkiem kolegium repertuarowego Teatru Satyryków (od 1954/56 Teatr Satyryków Syrena) w Warszawie. Od 1957 był członkiem Polskiego PEN Clubu. Felietony satyryczne zamieszczał m.in. w „Turyście” (1960) i „Kurierze Polskim” (1961-62; w 1961 w rubryce Korniszon polski). Współpracował z radiem, m.in. z teatrzykiem Jeremiego Przybory „Eterek” (1949), Kabarecikiem reklamowym (1961-78), Radiokroniką Decybel (1970), oraz z telewizją, m.in. w 1964-65 jako współautor cyklicznych programów satyrycznych pt. Wielokropek i Delikatesy, a także autor szopek i przedstawień telewizyjnych. Za twórczość telewizyjną otrzymał nagrody Komitetu do Spraw Radia i Telewizji (1965, 1969, 1974). Wielokrotnie podróżował po Europie i Stanach Zjednoczonych. W 1963 ożenił się z Margaritą Rajewą. W 1972-78 przewodniczył Klubowi Satyryków przy ZLP. W 1972-75 był korespondentem amerykańskiego tygodnika „Variety” w Warszawie. W 1974-84 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego, w 1984-92 członka Zarządu, a od 1996 przewodniczącego Zarządu Stowarzyszenia Autorów „Zaiks”; w 1979-84 był także przewodniczącym Agencji Autorskiej. W 1989 został członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W 1995 współpracował ze „Sztandarem Młodych”, publikując na jego łamach aktualne wiersze satyryczne. W 1998 otrzymał nagrodę ZAiKS za całokształt twórczości. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1954), Krzyżem Kawalerskim (1961), Krzyżem Oficerskim (1974) i Krzyżem Komandorskim (1998) Orderu Odrodzenia Polski, złotą odznaką „Za Zasługi dla Warszawy” (1966, 1978), odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” (1978). Zmarł 3 czerwca 2003 w Warszawie.[P]

Twórczość

1. Żarty na karty. Szopka satyryczna. [Współautorzy:] K. Herszaft, T. Teszner. Prapremiera: Warszawa, w lokalu Zakładu Zaopatrywania Dzielnicy Żydowskiej na terenie getta (ul. Leszno 12) 17 I 1942. Wyd. Warszawa 1942, maszynopis powielony.

Informacja i fragment tekstu m.in.: A. Marianowicz: Życie surowo wzbronione. Warszawa 1995 s. 72-75. Nie zachował się egzemplarz maszynopisu z 1942.

2. Przejrzyste aluzje. Warszawa: Książka i Wiedza 1949, 65 s.

Zawartość

Wiersze satyryczne, fraszki, m.in. w cyklach: Freedom; Panopticum.

3. Na wpół drwiąco. Wiersze i humoreski. [Warszawa:] Czytelnik 1950, 106 s.

Tu także przekł. fraszek autorów: J.W. Goethe, H. Heine, E. Kästner.

4. Bez pardonu. [Warszawa:] Czytelnik 1951, 35 s.

Zawartość

Wiersze, fraszki oraz przekł. utworów autorów: B. Brecht, H. Heine, G. Herwegh, G. Weerth.

5. Dobroczyńca ludzkości. Komedia satyryczna w 3 aktach. [Współautor:] W.L. Brudziński. Powst. ok. 1951. Wyd.: Warszawa: [B.w. b.r.].

Nagrody

Nagroda w konkursie Ministerstwa Kultury i Sztuki oraz Związku Literatów Polskich w 1951.

6. Głos Ameryki. [Współautor:] W.L. Brudziński. [B.m.:] Drukarnia Dom Słowa Polskiego 1952, [8] s.

Zawartość

Wiersze i proza.

7. Kłopoty milionera. [Wiersze satyryczne]. „Express Wieczorny1953 nr 279-283, 285-286, 288-289, 291. Wyd. osobne [Warszawa:] Ministerstwo Obrony Narodowej 1954, 39 s.

8. Kramik z kukiełkami. [Szopka; współautorzy:] J. Brzechwa, J. Minkiewicz. Prapremiera: Warszawa, Teatr Baj 1953.

9. Kułackie manewry. [Wiersz satyryczny]. Warszawa: Czytelnik 1953, 14 s.

10. Na udeptanej ziemi. [Wiersze satyryczne]. Warszawa: Czytelnik 1953, 78 s.

Zawartość

Cykle: I. Znam takich panów; II. Panopticum [poz. ]; III. Sobie a muzom.

11. Upominki noworoczne. Szopka satyryczna 1953. [Współautorzy:] J. Brzechwa, J. Minkiewicz. Oprac. reżyserskie: K. Rudzki. [Muzyka:] A. Markiewicz i E. Olearczyk. Warszawa: Iskry 1952, 101 s. Przedruk zob. poz. .

12. Walenty na trybunie i Piosenka kułaka. [Wiersze satyryczne]. Warszawa: Czytelnik 1953, 7 s.

13. Awantura u Szczepana jak najwierniej opisana. [Wiersz satyryczny]. Warszawa: Czytelnik 1954, 14 s.

Utwór związany z wyborami do rad narodowych w 1954.

14. Satyry. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1954, 231 s.

Zawartość

Cykle: Bobry i rak; Ziemia i żółwie; Sobie a muzom [poz. ], – nadto Przekłady [z autorów:] B. Brecht, H. Heine, G. Herwegh, K. Tucholsky, G. Weerth.

15. Opowiastki spod ciemnej gwiazdki. Warszawa: Czytelnik 1955, 130 s.

Zawartość

Wiersze satyryczne [m.in. z programów warszawskiego Teatru Satyryków i kabaretu literackiego Stańczyk], felietony, parodie oraz cykl Dziwne spotkania.

16. Szopka satyryczna 1956. [Współautorzy:] J. Minkiewicz, M. Załucki. Prapremiera: Warszawa, Klub Prasy 1955. Wyd. Warszawa: Czytelnik 1956, 70 s. Przedruk zob. poz. .

Wystawienia następne

pt. Szopka artystyczna.

17. Kara Mustafa. [Wiersze dla dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1956, 36 s.

18. Kłopoty z popiersiami. Jednoaktówka wierszem. „Dialog1956 nr 5 s. 39-47. Prapremiera: Warszawa, Teatr Satyryków Syrena 1956/1957.

Wystawienia następne

Jako część programu składankowego różnych autorów o tym samym wspólnym tytule.

19. Plamy na słoneczku. Wiersze, utwory estradowe, szopki, parodie, fraszki, humoreski, przekłady. 1945-1956. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1957, 362 s.

Zawartość

Wiersze. – Utwory estradowe. – Szopki satyryczne: z poz. , . – Parodie. – Fraszki i limeryki: Fraszki; Wierszyki zoologiczne; Impertynencje teatralne; Limeryki; Limeryki zawiłe. – Z satyr szkolnych. – Humoreski i drobiazgi prozą. – Opowiastki spod ciemnej gwiazdki [poz. ]. – Przekłady [z autorów:] J.R. Becher, H. Belloc, B. Brecht, L. Carroll, R.W. Emerson, J.W. Goethe, F. Grillparzer, A. Haushofer, H. Heine, G. Herwegh, S. Heym, E. Kästner, Klabund, E. Lear, A.A. Milne, Ch. Morgenstern, O. Nash, K. Tucholsky, G. Weerth.

20. Muchy króla Apsika. [Dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1958, [16] k. Wyd. nast.: wyd. 2 tamże 1960; Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza 1978, wyd. 2 [!] tamże [1985]; Warszawa: Gebethner i Ska 1991. Polskie Radio 1957.

21. Strasznie głupie wierszyki (z angielskiego). [Autorzy:] A. Marianowicz, J. Minkiewicz. Warszawa: Czytelnik 1958, 34 s.

Utwory A. Marianowicza s. 5-20.

22. Inspekcja pana Anatola. Scenariusz filmowy. [Współautorzy:] J. Rybkowski, Z. Skowroński. Ekranizacja 1959.

23. Ocet siedmiu złodziei. [Wiersze satyryczne]. Warszawa: Iskry 1959, 89 s.

Zawartość

Cykle: Ocet siedmiu złodziei; Sprawy męsko-damskie... i dziecinne; Odpryski.

24. Jedziemy do Rzymu. Rozmówki polsko-włoskie dla turystów, udających się na Igrzyska Olimpijskie. Oprac.: A. Marianowicz, J. Osęka, A. Potemkowski. „Szpilki1960 nr 34 s. 1-12.

W postaci małej książeczki do wycięcia z czasopisma.

25. Szopka sylwestrowa. [Współautor:] J. Brzechwa. Telewizja Polska 1960.

Nagrody

Nagroda Polskiego Radia i Telewizji w 1960.

26. Woda wyżej. Program satyryczny. Telewizja Polska 1960. [Inf. autora].

27. Kocham, lubię... żartuję. Warszawa: Czytelnik 1961, 118 s.

Zawartość

Wiersze, piosenki, utwory estradowe, felietony.

28. Kolorowe wagoniki. [Dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1961, [8] k. Wyd. nast. tamże: wyd. 2 1963, 1970.

29. [Teksty w]: D. Forelle: Psie uroki. Fotografie i układ graficzny: D. Forelle. [Współautor tekstu:] J. Brzechwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1961, 73 s.

30. Szopka sylwestrowa. [Współautorzy:] J. Brzechwa, J. Minkiewicz. Telewizja Polska 1961. Druk pt. Szopka noworoczna 1961. „Szpilki1961 nr 3 dod. s. I-VI.

31. Szopka warszawska. [Współautor:] J. Minkiewicz. „Szpilki1961 nr 51/52 s. 12-17.

32. Kremowe abecadło. [Dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1962, [6] k. Wyd. 2 tamże 1966.

33. Raz czterej mędrcy... [Dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1962, [12] k.

34. Hobby naszej dobby. [Wiersze i felietony satyryczne]. Warszawa: Czytelnik 1963, 137 s.

35. Szopka noworoczna. [Współautorzy:] J. Brzechwa, J. Minkiewicz. Telewizja Polska 1963. Druk „Szpilki” 1963 nr 2 s. 6-11.

Nagrody

Nagroda ZAiKS i Komitetu do Spraw Radia i Telewizji w 1963.

36. Igranie z ogniem. [Powieść kryminalna]. Warszawa: Czytelnik 1964, 103 s.

37. Noworoczna szopka „Wielokropka. [Współautorzy:] J. Kleyny, S. Tym. Telewizja Polska 1965. Druk „Szpilki” 1965 nr 4 s. 7-12.

38. Co się może zdarzyć w nocy. Komedyjka telewizyjna na dwie osoby i dwa rewolwery. Telewizja Polska 1966.

39. Co państwu dolega? Warszawa: Czytelnik 1967, 150 s.

Zawartość

Wiersze satyryczne m.in. w cyklach: Osobiste; Małe co nieco, – nadto: Gromibab. (Komedyja antyczna według Arystofanesa).

40. Pan Śmieszek. [Dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1968, [19] s.

41. Widzi mi się. [Dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1968, [12] k.

42. Ali Baba i czterech rozbójników. Bajka muzyczna. Powst. ok. 1970. Wyd. Warszawa: Książka i Wiedza 1995, [32] s.

43. Golibroda z czarcim wąsem. Warszawa: Czytelnik 1970, 145 s.

Zawartość

Wiersze. – MAKA-BRR!-ESKI i LIME-BRR!-YKI [Limeryki]. – Piosenki. – Przekłady: Z satyry niemieckiej [z autorów: E. Kästner, Ch. Morgenstern, J. Ringelnatz]; Z satyry amerykańskiej [z autorów: E.Y. Harburg, E. Meriàm, M. Reynolds]. – Mini kryminały [skecze]: Oślica Balaama [Radio 1967]; Co się może zdarzyć w nocy; Na szosie; Golibroda z czarcim wąsem (posępny wodebil w 13 obscenach).

44. Bawimy się w rymy. [Dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1971, 44 s.

45. Majcher Lady. [Libretto musicalu; współautor:] R.M. Groński. Muzyka: J. Derfel. Prapremiera: Gdynia, Teatr Muzyczny 1972.

46. Uważaj na zakrętach. [Widowisko telewizyjne]. Telewizja Polska 1972. Por. poz. .

47. Królowa Bona umarła? [Wiersze satyryczne]. Warszawa: Iskry 1973, 113 s.

Zawartość

Cykle: I. Królowa Bona umarła; II. J.n.g.; III. Żale człowieka; IV. Fraszki; V. Makabrr!eski; VI. Sonety i limeryki; Poematołki.

48. Widzewska ballada. [Libretto musicalu; współautor:] R.M. Groński. Muzyka: P. Hertel. Prapremiera: Łódź, Teatr Muzyczny 1974.

49. Urwanie głowy. [Satyry i przekłady]. Warszawa: Iskry 1976, 141 s.

Zawartość

Wiersze. – Ballady i piosenki. – Przekłady [z autorów:] A. Allais, W.H. Auden, J. Cocteau, E.E. Cummings, R. Desnos, E. Jandl, E. Kein, Ch. Morgenstern, O. Nash, J. Prévert. – Rozsądek przede wszystkim. (Mini musical) [według Woltera].

50. Uważaj na zakrętach. [Opowiadanie]. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji 1978, 87 s. Por. poz. .

Przekłady

rosyjski

Ostrožno na povorotach. Mini roman (vozmožno detektiv). [Przeł.] N. Labkovskij. Moskva 1980.

51. Przetańczyć całą noc... Z dziejów musicalu. Współpraca: J. Sylwin. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1979, 255 s.

Popularne opracowanie monograficzne.

52. Noc hieny. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji 1980, 163 s.

Zawartość

Parodie amerykańskich i francuskich seriali telewizyjnych.

53. Warto byś wpadł. (Szopka z jubileuszem). [Współautor:] R.M. Groński. Prapremiera: Warszawa, Teatr Syrena 1980.

54. Czy kto widział... [Dla dzieci]. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza 1986, 56 s.

55. Za czym pani stoi?... [Wybór utworów satyrycznych]. Warszawa: Czytelnik 1988, 218 s.

Zawartość

Wybór z poz. , , , , , , , , – nadto nowe cykle: Za czym pani stoi?; Z rodzinnego albumu; Piosenki z komedii muzycznych; Maksymy i minimy; – Z wierszy nie drukowanych.

56. Pchli targ. [Wspomnienia]. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji 1991, 231 s. Wyd. 2 rozszerzone [i zmienione] pt. Pchli targ po remoncie. Warszawa: Iskry 2001, 214 s.

57. Dziesięcioro murzyniątek. [Wybór wierszy dla dzieci]. Warszawa: Wydawnictwo „Twój Styl 1992, 58 s.

58. Życie surowo wzbronione. [Cz.] 1. Moje wojenne losy. Rozm. z H. Baltyn. [Cz.] 2. Wspomnienia rodzinne. Warszawa: Czytelnik 1995, 324 s.

W cz. 2 wspomnienia o członkach bliższej i dalszej rodziny: Dziadkowie [dot. m.in. Bernarda Bermana i Henryki z Sejdemanów Bermanowej]; Herman i Hela [Sejdemanowie]; Róża Pańska; Zosia Flautowa; Matka [Pola Berman z domu Brin]; Antek Pański; Wacek Solski (Pański); Jerzy Pański; Janka i Antoni Słonimscy; Tadeusz Konarski; Anka Krause; Lutek i Janka [Lutek Sejdeman i Janka Krakowska]; Profesor [Wł.] Sterling; Świętokrzyska; Śmierć ojca [Gustawa Bermana]; Stefan i Franka [Jermułowiczowie]; Stryj Stefek [Berman]; Konstancin.

Przekłady

angielski

Life strictly forbidden. [Przeł.] A. Nitecki. London; Portland 2004.

59. Spadanie z księżyca. Wybór wierszy. Warszawa: Trio 1997, 128 s.

60. Uśmiech bez kota. Wiersze z krainy fantazji i nonsensu, własne i zapożyczone. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1998, 167 s.

Tu wiersze A. Marianowicza oraz jego tłumaczenia następujących autorów: C. Aveline, H. Belloc, L. Carroll, J. Cocteau, D. Desnos, W.S. Gilbert, E. Jandl, E. Lear, E. Merriam, A.A. Milne, Ch. Morgenstern, O. Nash, J.Prèvert, R. Queneau, J. Ringelnatz, C. Wells.

61. Polska, Żydzi i cykliści. Dziennik roku przestępnego [1996]. Warszawa: Iskry 1999, 285 s.

62. Wyciąg na szklaną górę. Dziennik roku przestępnego 2000. [Wspomnienia]. Poznań: Sens 2002, 361 s.

Scenariusze telewizyjne

Scenariusze telewizyjnych widowisk muzycznych

Co się może zdarzyć w nocy. Telewizja Polska 1966.
Śpiewająco i tańcząco. Telewizja Polska 1971.
Noc hieny. Telewizja Polska 1976 [por. Twórczość poz. ].
Markiza, kochanka, charmaine... Telewizja Polska 1978.
Zbrodnia na Amfitrycie. [Minimusical]. Telewizja Polska 1978.

Montaże utworów

Teatrzyk Antoniego Marianowicza. Scenariusz: A. Marianowicz, M. Małysz. Telewizja Polska 1973.

Przekłady niepublikowane

M. Hart, G. Kaufman: Człowiek, który przyszedł na obiad. [Komedia]. Przekł. powst. 1960.
Cebuleczka. Operetka. Libretto: R. de Flers, F. Croisset. Muzyka: R. Hahn. Przekł. powst. ok. 1970.
Statek komediantów. Musical. Libretto i teksty piosenek: O. Hammerstein II. Przekł.: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. Muzyka: J. Kern. Przekł. powst. 1973.
Candide. Musical. Libretto według Woltera: H. Wheeler. Muzyka: L. Bernstein. Przekł. powst. 1990.
Żona dla prezydenta. Libretto: G. Kaufman, M. Riskind. Muzyka: G. Gershwin. Przekł. powst. ok. 1994.
Upiór w operze. Libretto: A. Kopit. Muzyka: N. Yeston. Przekł. powst. 1997.

Według informacji autora przekłady w maszynopisie dostępne w bibliotece ZAiKS w Warszawie.

Przekłady i adaptacje

1. M. Twain: Humoreski. Wybrał i oprac.: A. Marianowicz. Przeł.: A. Marianowicz, A. Słonimski, A. Świderska, W. Pawlak.T. 1. Podróż międzyplanetarna. T. 2. Bajeczki dla starych dzieci. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1949, 257 + 248 s. Wyd. nowe tamże 1950. Wyd. 3 t. 1 zob. poz. .
2. M. Twain: Opowiadania i humoreski. Przeł.: A. Marianowicz i A. Świderska. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1951, 117 s.
3. M. Twain: Podróż międzyplanetarna. Humoreski. Wybrał, oprac. i przedmową opatrzył A. Marianowicz. Przeł.: A. Marianowicz, A. Świderska, A. Słonimski. Wyd. 3. [Warszawa:] Państwowy Instytut Wydawniczy 1951, 207 s.
Wyd. 1-2 zob. poz. .
4. H. Kipphardt: Szekspir pilnie poszukiwany. Komedia satyryczna w 3 aktach. Przeł.: M. Wisłowska, A. Marianowicz. Wystawienie: Jelenia Góra, Teatr Dolnośląski 1954. Wyd. Warszawa: Czytelnik 1955 [właśc. 1954], 97 s.
5. L. Carroll: Alicja w Krainie Czarów. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Nasza Księgarnia 1955, 97 s. Wyd. nast. tamże: 1957, 1969, wyd. 4 1977, wyd. 5 1984, wyd. 6 1988, wyd. 7 1990, 1993; Warszawa: Nasza Księgarnia; Muza 1996; [wyd. 10] Warszawa: Nasza Księgarnia 2000, wyd. łącznie z Alicja po drugiej stronie lustra. Przeł. H. Baltyn tamże 2005, 223 s.

Adaptacje

teatralne

Muzyka i adaptacja: Z. Bargielski. Wystawienie: Lublin, Teatr Lalki i Aktora im. H.Ch. Andersena 1972.
Adaptacja sceniczna: P. Nowicki. Słowa piosenek: Z. Jaskuła. Wystawienie: Słupsk, Teatr Dramatyczny 1982.
6. Daj buzi, Kate. [Komedia muzyczna]. Libretto: S. i B. Spewack. Przeł.: A. Marianowicz. J. Minkiewicz. [Muzyka:] C. Porter. Wystawienie: Warszawa, Teatr Komedia 1957.
7. J. Kesselring: Arszenik i stare koronki. Tłum. i adaptacja: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. Wystawienie: Warszawa, Teatr Powszechny 1957. Telewizja Polska 1964.
8. A.A. Milne: Wiersze dla Krzysia. Wolne tłum.: I. Tuwim i A. Marianowicz. Warszawa: Nasza Księgarnia 1957, 61 s. Wyd. nast. tamże: wyd. 2 1979, wyd. 3 1983.

Wyd. osobne przekł. wiersza Śniadania króla Warszawa: Ruch 1960, 8 k.

Inne formy wydań

Wydane jako adaptacja z A.A. Milne'a.
9. Księga nonsensu. Rozsądne i nierozsądne wierszyki wymyślone po angielsku przez E. Leara, L. Carrolla, H. Grahama, J.H.P. Belloca, W. de la Mare'a, A.A. Milne'a i T.S. Eliota napisane po polsku przez A. Marianowicza i A. Nowickiego. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1958, 139 s. Wyd. nast.: wyd. 2 zmienione Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1975, wyd. 3 tamże 1986.
10. Madame Sans-Gene. Komedia muzyczna w 10 obrazach według sztuki W. Sardou. Adaptacja: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. Muzyka: S. Kisielewski. Wystawienie: Warszawa, Teatr Syrena 1958. Telewizja Polska 1963.
11. A. Jarry: Ubu skowany. Przeł.: A. Marianowicz, T. Polanowski. „Dialog1959 nr 3 s 62-73.
12. Maestro. Komedia muzyczna. Libretto według G. de Caillavet, R. de Flers „Król”. [Współautor:] J. Minkiewicz. [Muzyka:] S. Kisielewski. Wystawienie: Warszawa, Teatr Syrena 1959.
13. M. Twain: Nieszczęsny narzeczony Aurelii. [Opowiadania]. Przeł.: A. Marianowicz, A. Słonimski, A. Świderska. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1960, 238 s. Wyd. nast. tamże: wyd. 2 1962, wyd. 3 1965, 1996.
14. Can-Can. Operetka w 2 aktach. Libretto: A. Burrows. Przeł.: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] C. Porter. Wystawienie: Warszawa, Operetka 1961. Telewizja Polska 1979 (fragment).
15. Wesołe miasteczko. Wodewil w 2 aktach z prologiem według komedii F. Dominika „Stare miasto”. [Współautor:] J. Minkiewicz. [Muzyka:] J. Gaczek, B. Pawłowski. Wystawienie: Łódź, Teatr Powszechny 1961.
16. J. Krüss: O czym ćwierkają wróble. [Dla dzieci]. [Przeł.:] A. Marianowicz, J. Minkiewicz. Warszawa: Nasza Księgarnia 1962, 28 s.
17. Zwariowana ulica. Comics muzyczny w 2 częściach. Libretto: B. Comden, A. Green. Przeł.: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] L. Bernstein. Wystawienie: Warszawa, Teatr Komedia 1962.
18. Tęcza Finiana. Musical. Libretto: E.Y. Harburg, F. Saidy. Przeł. Z. Michałowska. Teksty piosenek: E.Y. Harburg. Przeł. A. Marianowicz. [Muzyka:] B. Lane. Wystawienie: Gliwice, Operetka Śląska 1963.
19. My fair lady. Musical w 2 aktach. Libretto według sztuki G.B. Shawa „Pygmalion”: A.J. Lerner. Przeł. A. Marianowicz. Przekł. tekstów piosenek: J. Minkiewicz. [Muzyka:] F. Loewe. Wystawienie: Poznań, Teatr Muzyczny 1964.
20. S. Anderson: Jak wytrzymać z rodzicami. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Nasza Księgarnia 1966, 96 s.
21. Fantastyczny rejs. Komedia muzyczna w 3 aktach. Libretto: G. Bolton, P.G. Wodehouse. wersja polska: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] C. Porter. Wystawienie: Gdynia, Teatr Muzyczny 1966.
22. Dama od „Maxima. Musical w 3 aktach według G. Feydeau. [Muzyka:] R. Sielicki. Wystawienie: Gliwice, Operetka 1967. Telewizja Polska 1976.

Druk poszczególnych arii: Warszawa: Wydawnictwo Muzyczne „Gamma1999:.

Jestem małe dzidzi. [Muzyka:] R. Sielicki, [12] s.

Tango argentino. [Muzyka:] R. Sielicki, [8] s.

To właśnie Ja, Lulu. [Muzyka:] R. Sielicki, [12] s.

Walc o Paryżu. [Muzyka:] R. Sielicki, [12] s.

23. Człowiek z la Manczy. Musical. Libretto: D. Wasserman. Songi: J. Darion. Przeł.: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] M. Leigh. Wystawienie: Gliwice, Operetka 1970.
24. Diabeł nie śpi. Musical fantastyczny w 3 aktach. Libretto według komedii S. Krzywoszewskiego „Diabeł i karczmarka”: A. Marianowicz, R.M. Groński. [Muzyka:] R. Sielicki. Wystawienie: Gdynia, Teatr Muzyczny 1970.

Przekłady

niemiecki

Der Teufel schläft nicht. [Przeł.] I. Reichhardt-Prante. Wystawienie: Eisenach [NRD], Landestheater 1975.

Druk fragmentu: Ech ta noc. Romans cygański. [Muzyka:] R. Sielicki. Warszawa: Wydawnictwo Muzyczne „Gamma1999, [12] s.

25. My chcemy tańczyć. Musical w 3 aktach. Libretto: W. Konstantinow, B. Racer. Przeł. A. Dor. Adaptacja i teksty piosenek: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] A. Pietrow. Wystawienie: Kraków, Teatr Muzyczny 1970.
26. Córka madame Angot. Libretto: Clairville, P. Giraudin, V. Koning. Adaptacja i piosenki: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] Ch. Lecocq. Wystawienie: Gdynia, Teatr Muzyczny 1971.
27. Kraina uśmiechu. [Operetka]. Libretto: L. Kerzer, F. Löhner. Adaptacja i teksty piosenek: D. Baduszkowa, R. M. Groński, A. Marianowicz. [Muzyka:] F. Lehár. Wystawienie: Gdynia, Teatr Muzyczny 1971.
28. Kto się boi starych kapci? [Komedia muzyczna]. Libretto: M. Tarchniszwili. Przeł. H. Amiradżibi-Stawińska. Adaptacja i teksty piosenek A. Marianowicz. [Muzyka:] L. Ijaszwili. Wystawienie: Gdynia, Teatr Muzyczny 1971.
29. Brzydkie kaczątko. Bajka muzyczna według J.Ch. Andersena. Muzyka: R. Sielicki. Powst. ok. 1972. Druk w: Kurtyna w górę. (Inscenizacje). Warszawa: Nasza Księgarnia 1989 s. 7-23.
30. Hello Dolly! Musical w 2 aktach. Libretto: M. Stewart. Teksty piosenek: J. Herman. Przeł.: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] J. Herman. Wystawienie: Szczecin, Teatr Muzyczny 1972.
31. P. Ustinov: Photo finish. Przeł.: W. Komornicka, A. Marianowicz. Układ tekstu: L. René. Wystawienie: Warszawa, Teatr Dramatyczny 1972. Telewizja Polska 1996.
32. Dziewczyna szeryfa. Musical w 2 aktach. Libretto: G. Bolton, J. McGowan. Przeł.: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] G. Gershwin. Wystawienie: Łódź, Teatr Muzyczny 1973.

Wystawienia następne

Też pt. Szalona dziewczyna.
33. Pchła w uchu. Komedia muzyczna według G. Feydeau w przekł. M. Wisłowskiej. Adaptacja i teksty piosenek A. Marianowicz. Muzyka: W. Słowiński. Wystawienie: Gdynia, Teatr Muzyczny 1973.

Wystawienia następne

Też pt. Wiele hałasu o pchłę.
34. I do, I do. (Dwa razy tak). Musical. Libretto według I. de Hartoga „The Fourposter”: T. Jones. Przeł.: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] H. Schmidt. Przekł. powst. ok. 1975. Wystawienie: Warszawa, Teatr Współczesny 1988.

Wystawienia następne

Też pt. Dwa razy tak.
Data powstania przekładu według informacji A. Marianowicza.
35. Machiavelli. Musical. Libretto według komedii N. Machiavellego „Mandragora”. [Współautor:] R.M. Groński. [Muzyka:] J. Wasowski. Wystawienie: Gdynia, Teatr Muzyczny 1975.

Przekłady

niemiecki

Machiavelli. Wystawienie: Drezno [NRD], Staatsoperette 1978.
36. Obiecanki, obiecanki. Musical w 2 aktach. Libretto: N. Simon. Przeł.: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] B. Bacharach. Wystawienie: Gdynia, Teatr Muzyczny 1976.
37. Proszę wsiadać, drzwi zamykać. Komedia muzyczna. Libretto według E. Monceya „Pan naczelnik to ja” A. Marianowicz. Muzyka: W. Słowiński. Wystawienie: Łódź, Teatr Muzyczny 1976.
38. B. Slade: Za rok o tej samej porze. Przeł. A. Marianowicz. Wystawienie: Warszawa, Teatr Kwadrat 1978.
39. Pamiętnik pani Hanki. Komedia muzyczna. Libretto według powieści T. Dołęgi-Mostowicza A. Marianowicz. Muzyka: J. Wasowski. Wystawienie: Warszawa, Teatr Kwadrat 1979.
40. Zorba. Musical w 2 aktach. Libretto: J. Stein. Teksty piosenek: F. Ebb. Przeł. A. Marianowicz. Przekł. piosenek: J. Minkiewicz. [Muzyka:] J. Kander. Wystawienie: Łódź, Teatr Wielki 1979.
41. Gondolierzy, czyli „Król Baratarii. Operetka w 2 aktach (4 obrazach). Libretto: W. Gilbert. Tekst polski: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] A. Sullivan. Wystawienie: Poznań, Teatr Muzyczny 1980.
42. Piraci. Operetka. Libretto: W. Gilbert. Przeł.: A. Marianowicz, J. Minkiewicz. [Muzyka:] A. Sullivan. Wystawienie: Gdynia, Teatr Muzyczny 1980.
43. S. Potter: Skrzeczek. Przygody dziwoptaka. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Nasza Księgarnia 1982, 45 s.
44. Skrzypek na dachu. Musical. Libretto według opowiadań Sz. Alejchema: J. Stein. Teksty piosenek: S. Harnick. Przekł. A. Marianowicz. [Muzyka:] J. Bock. Wystawienie: Łódź, Teatr Muzyczny 1983.
45. Me and my girl. Musical. Libretto: L.A. Rose, D. Furber. Przeł. A. Marianowicz. [Muzyka:] N. Gay. Wystawienie: Łódź, Teatr Muzyczny 1988.
46. Gigi. Musical w 2 aktach. Libretto według powieści Colette: A.J. Lerner. Tekst polski A. Marianowicz. [Muzyka:] F. Loewe. Wystawienie: Poznań, Teatr Muzyczny 1989.
47. F. Werfel: Jacobowsky i pułkownik. Komedia pewnej tragedii. Przekł. i adaptacja A. Marianowicz. Telewizja Polska 1989.
48. Czarny humor dla dzieci. [Adaptacja i przekł.:] A. Marianowicz, A. Nowicki. Warszawa: GiG 1990, [24] s.
Tu 10 wierszy A. Marianowicza według H. Belloca, L. Carrola, H. Grahama i anonimowego autora.
49. W. Disney: Bambi. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1990, [24] s. Wyd. nast. tamże 1991.
50. W. Disney: Bernard i Bianka. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1990, [24] s.
51. W. Disney: Dumbo. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1990, [24] s.
52. W. Disney: Pinokio. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1990, [24] s. Wyd. nast.: tamże 1991; Warszawa: Egmont Polska 1996, [wyd. 4] tamże 1994.
53. W. Disney: Pongo i Perdita. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1990, [24] s.
54. W. Disney: Zuzia i Hultaj. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1990, [24] s. Wyd. nast. tamże 1991.
55. Czarodziej z Krainy Oz. [Musical]. Libretto według powieści F. Bauma: E.Y. Harburg. Przeł. M. Arno-Jaworowski. Teksty piosenek A. Marianowicz. [Muzyka:] H. Arlen. Wystawienie: Chorzów, Teatr Muzyczny 1992.
56. W. Disney: Kopciuszek. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1992, [24] s.
57. W. Disney: Rudek i Reks. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1992, [24] s.
58. W. Disney: Taran i czarodziejski kocioł. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1992, [24] s.
59. W. Disney: Wiedźma i czarownik. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1992, [24] s.
60. W. Disney: [Sto jeden] 101 dalmatyńczyków. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1993, [24] s.
61. W. Disney: Alicja w Krainie Czarów. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1993, [24] s. Wyd. nast. Warszawa: Egmont Polska 1995.
62. W. Disney: Kubuś Puchatek i wielka nawałnica. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1993, [24] s.
63. W. Disney: Śpiąca Królewna. [Dla dzieci]. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont American 1993, [24] s.
64. R. Kipling: Riki-tiki-tawi. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Nasza Księgarnia 1994, 30 s.
65. Podróż do Piaseczkowa. Opowiadania na dobranoc. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont Polska 1994, 111 s.
Opowiadania amerykańskie dla dzieci.
66. W. Disney: Aryskotraci. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont Polska 1995, [24] s. [Wyd. 2] tamże 1997.
67. B. Manhoff: Zimno mi w twoim łóżku. Komedia. Przeł. A. Marianowicz. Wystawienie: Warszawa, Teatr Syrena 1996.
68. W. Disney: Arielka mała syrenka. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont Polska 1997, 112 s.
69. W. Disney: Robin Hood. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont Polska 1997, [24] s.
70. W. Disney: Zakochany kundel. Przeł. A. Marianowicz. Warszawa: Egmont Polska 1997, [24] s.
71. Opowieść o sympatycznym potworze Minotaurze. Libretto: J. Schuster. Przeł. A. Marianowicz. Muzyka: B. Baldauff. Wystawienie: Poznań, Teatr Wielki 1998.
72. Crazy for you. Libretto: K. Ludwig, M. Ockrent. Przeł. A. Marianowicz. Muzyka: G. i I. Gershwin. Reż. i adaptacja: W. Kępczyński. Wystawienie: Warszawa, Teatr Muzyczny Roma 1999.

Nadto adaptacje bajek muzycznych dla dzieci nagrane na płyty w latach 60. i 70. przez Polskie Nagrania i Tonpres.

Zob. też Prace redakcyjne poz. , , .

Inne przekłady

Przekłady tekstów piosenek do filmów rysunkowych dla dzieci wytwórni amerykańskiej W. Disneya:.

Pacahontas. Ekranizacja 1995.
Dzwonnik z Notre Dame. Ekranizacja 1996.

Prace redakcyjne

1. Polska karykatura polityczna. [Teka]. Red.: J. Lenica, A. Marianowicz, [Z. Mitzner] J. Szeląg. Wstęp: [Z. Mitzner] J. Szeląg. Warszawa: Czytelnik 1950, 21 s., [73] k. Wyd. 2 tamże 1951.
2. Satyra polska w walce o pokój. [Wstęp: Z. Mitzner] J. Szeląg. Red.: E. Lipiński, A. Marianowicz, [Z. Mitzner] J. Szeląg. [Warszawa:] Czytelnik 1950, 119 s.
3. Zgrzebłem po kołtunie. Wybór współczesnej humoreski polskiej. [Wybór] A. Marianowicz. [Warszawa:] Czytelnik 1950, 135 s.
4. Niemiecka satyra antyfaszystowska. Oprac.: A. Marianowicz, E. Osmańczyk. Warszawa: Czytelnik 1951, 143 s.
Tu także m.in. przekł. A. Marianowicza.
5. Na obie łopatki. Zbiór satyr pod red. J. Brzechwy i A. Marianowicza. Warszawa: Nasza Księgarnia 1952, 171 s.
6. B. Brecht: Opowiadania z kalendarza. Wstęp i oprac.: A. Marianowicz. Warszawa: Czytelnik 1953, 111 s.
Tu także m.in. przekł. A. Marianowicza.
7. F. Morawski: Latarnia magiczna. Bajki i fraszki. Wybór A. Marianowicz. Warszawa: Czytelnik 1953, 91 s.
8. Antologia satyry polskiej 1944-1955. [Wybór i oprac.:] A. Marianowicz. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1955, 675 s.
9. Estrada satyryczna. Wybór tekstów estradowych z lat 1945-1955. Oprac.: A. Marianowicz. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1955, 182 s.

Zawartość

Także teksty A. Marianowicza.
10. K. Tucholsky: Księga pięciu szyderców. [Wybór i wstęp:] A. Marianowicz. Warszawa: Czytelnik 1955, 222 s.
Tu także m.in. przekł. A. Marianowicza.
11. Coś nam zostało z tych lat... „Szpilki” 1935-1965. Wybór tekstów: W. Brudziński, A. Marianowicz. Wybór rysunków: A. Mostowicz. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW „Prasa 1967, 120 s.
12. Denkspiele. Polnische Aphorismen des 20. Jahrhunderts. [Wyd. i posłowie:] A. Marianowicz, R.M. Groński. [Przeł. z języka polskiego] H. Bereska i in. Berlin: Volk und Welt 1973, 94 s. Wyd. nast.: wyd. 2 tamże 1975; Frankfurt am Main: Insel 1975; Leipzig: Offizin Anderson Nexö 1975; wyd. 3 [!] Berlin: Volk und Welt 1977.
13. Duchy na dachu. Groteski. Wybór: M. Groński, A. Marianowicz. Warszawa: Iskry 1974, 320 s.
14. No tak, ale... Wybór satyry amerykańskiej. [Wybór i przedmowa] A. Marianowicz. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1977, 218 s.
15. Akademia pana Brzechwy. Wspomnienia o Janie Brzechwie. Pod red. A. Marianowicza. Warszawa: Czytelnik 1984, 192 s.
16. Minio. Przyjaciele o Januszu Minkiewiczu. Oprac.: A. Marianowicz, W. Minkiewicz. Londyn: Libra Books 1989, 231 s.
17. Dom pod Królami. W 75-lecie ZAiKS-u. Oprac. [i wstęp:] A. Marianowicz. Warszawa: Gebethner i Ska 1993, 173 s.
18. Rudy lunatyk z Marago. Limeryki i rymeliki. Zebrał i oprac.: A. Marianowicz. Rysynki: A. Mleczko. Warszawa: Twój Styl 1999, 69 s.
19. J. Minkiewicz: Bilans osobisty. [Komedia, wiersze i satyry]. Wstęp i oprac.: A. Marianowicz. Warszawa: Trio 2001, 299 s.

Omówienia i recenzje

Ankiety dla IBL PAN 1957, 1966, 1978, 1997.

Wywiady

Limeryk lubi pikanterię. Rozm. E. Likowska. „Przegląd Tygodniowy1998 nr 34.
Strażnik niewygodnej pamięci. Rozm. J. Wroński. „Rzeczpospolita2000 nr 193.

Słowniki i bibliografie

Słownik współczesnych pisarzy polskich. T. 2. Warszawa 1964.
Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. T. 1. Warszawa 2000 (Redakcja).

Ogólne

Artykuły

J. Błoński: O satyrze rozmaicie. „Nowa Kultura1952 nr 13 [m.in. o A. Marianowiczu].

Przejrzyste aluzje

A.M. Swinarski: Floret, nie siekiera... „Dziennik Literacki1949 nr 45.
J. Śpiewak. „Twórczość1951 nr 1 [dot. też. Na wpół drwiąco].

Na wpół drwiąco

J. Śpiewak. „Twórczość1951 nr 1 [dot. też. Przejrzyste aluzje].

Bez pardonu

[Z. Mitzner] J. Szeląg: Cztery tomy satyry. „Życie Literackie1951 nr 16.

Na udeptanej ziemi

W. Sadkowski: Satyra wierszem i prozą. „Życie Literackie1953 nr 33.

Ocet siedmiu złodziei

B. Biernacka: Nowości satyryczne. „Nowe Książki1959 nr 13.

Hobby naszej dobby

R. Matuszewski: Uwagi o poezji satyrycznej 1963. „Wiatraki” 1964 nr 17.

Królowa Bona umarła?

J. Koprowski: Vademecum satyry. „Literatura1974 nr 7.

Przetańczyć całą noc

W. Panek. „Teatr1979 nr 23.
B. Sowińska: Coco” i inne. „Życie Warszawy1979 nr 280.
J. Sieradzki: Kogo stać na musical. „Dialog1983 nr 11.

Za czym pani stoi

B. Sowińska: Cienkim piórkiem. „Życie Warszawy1988 nr 272.
M. Markowski: Warsztatowiec. „Kultura1989 nr 11.

Życie surowo wzbronione

N. Gross: My z „aryjskich papierów. „Nowiny-Kurier”, Tel Awiw 1996 nr z 5 IV.
J.R. Kowalczyk: Twarz zachować choćby na pamiątkę. „Rzeczpospolita1996 nr 168.
K. Koźniewski: Jeszcze jedno wspomnienie lepsze od powieści. „Wiadomości Kulturalne1996 nr 14.
J. Maurer: Wspomnienia z Atlantydy. „Przegląd Polski”, dod.Nowego Dziennika”, Nowy Jork 1997 nr z 9 I.

Polska, Żydzi i cykliści

M. Radgowski: Książka za krótka. „Nowe Książki2000 nr 2.

Wyciąg na szklaną górę

I.J. Bożek: Uwiecznię wszystko jak się patrzy!Nowy Dziennikdod.Przegląd Polski2003 nr z 31 I.
M. Radgowski: Program był straszny. „Nowe Książki2003 nr 5.

Księga nonsensu

J. Gembicki. „Nowa Kultura1958 nr 50.
Ł. Nicpon: Sens nonsensu. „Nowe Książki1975 nr 23.

Niemiecka satyra antyfaszystowska

A. Sowiński. „Twórczość1952 nr 3.

Antologia satyry polskiej 1944-1955

W. Sadkowski: Obrona satyry. „Życie Warszawy1956 nr 119.

Coś nam zostało z tych lat...

J. Wittlin: Trzydzieści lat później. „Nowe Książki1968 nr 1.

Denkspiele

K. Orzechowski: Polskie aforyzmy po niemiecku. „Miesięcznik Literacki1974 nr 4.