Born on 15 February 1944 in Warsaw; son of Stanisław Masłowski, the Polish philologist, secondary school teacher and headteacher, presenter on Polish Radio, and compère at the National Philharmonic, and Zofia, a presenter on Polish Radio. He attended the Władysław IV Grammar School in Warsaw from 1956, completing his advanced secondary education there in 1961. He then studied acting for a year at the Warsaw State Theatre School (PWST) before taking a degree in Polish philology at the University of Warsaw (UW). He graduated with a master's in 1967. He made his debut in 1965 with two theatre reviews, Staropolszczyzna (Old Polish) and Sarmatyzm (Sarmatism), which discussed performances of Mikołaj's of Wilkowiecko Historyja o zmartwychwstaniu Pańskim (The historie of the Lord's glorious resurrection) at the National Theatre in Warsaw and Franciszek Zabłocki's Sarmatyzm at the Warsaw Ludowy Theatre, respectively. The reviews appeared in the weekly "Współczesność", (no. 9; using the by-line mas.). He continued to publish theatre reviews regularly in this periodical until 1975 (likewise as: mas, (mas), (PAT)). In 1967, he published an essay in the theatre journal "Dialog" (no. 12), Bohaterowie dramatów Witkacego (The protagonists of Witkacy's dramas). He was in Paris in 1967/68, where he attended classes at Université Internationale du Théâtre. In 1968, he staged a version of Stanisław Ignacy Witkiewicz's (Witkacy's) drama L’oeuvre sans nom (Bezimienne dzieło – Untitled Work), which he had translated into French together with Christiane Dancy. After returning to Poland, he continued his studies at the Faculty of Directing of the State Theatre School (PWST). He published articles, essays and theatre reviews in periodicals including "Teatr" (from 1969), "Tygodnik Kulturalny" and "Odra" (from 1971). In 1970, he was appointed assistant at the Faculty of Polish Philology at UW (serving as senior assistant in 1973/74). In 1974, he defended his doctoral thesis at UW, Ideologia narodowa w przedstawieniach „Dziadów”, „Kordiana” i „Nie-Boskiej Komedii” do drugiej wojny światowej (National ideology in performances of "Forfathers' Eve", "Kordian" and "The Un-Divine Comedy" before the Second World War), which was supervised by Prof. Maria Staszewska. He was subsequently appointed lecturer. During this period he performed in the student theatre groups STS and Hybrydy. He left for France in 1975, working as a tutor in Polish language at Université Grenoble III until 1979. In 1975, he published a translation of Jacques Donguy's poem Apocalypse selon l’homme anonyme (in Polish as Apokalipsa według anonimowego człowieka – The Apocalypse according to an anonymous account) in "Poezja" (no. 9), marking the start of his career as a translator of French-language poetry and drama and also of Polish poetry and drama into French (in collaboration with Jacques Donguy). In 1976/77 he attended Prof. Marc Soriano's methodological seminar at École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS) in Paris. His research focused on Romanticism and Romantic-era theatre, the history and theory of theatre, and religious themes in contemporary literature. In later years he also worked in the field of the cultural anthropology of Central Europe. He published studies and essays on this subject in journals including "Pamiętnik Literacki" (from 1979) and "Revue des Études Slaves" (Paris; from 1985). He was a member of the Grenoble-based Comité solidarité avec Solidarność from 1980 to 1984. He organized a competition that led to the construction of a monument to the opposition-led Solidarność trade union. He was awarded a habilitation degree in 1982 from Université Paris-Sorbonne (Paris IV) for his study Le geste, le symbole et les rites du théâtre romantique polonais. That year he took up a post a professor in Polish language and culture at Université Nancy 2, where from 1988 to 2005 he also served as the head of the Départament de Polonais et de Tchèque. In 1987, he was appointed permanent deacon in the Catholic diocese of Nanterre. Between 1989 and 1994, he was a member of the Council of the Faculty of Foreign Languages and Literatures at the university in Nancy, while in 1996/97 he was dean of the faculty. He was the founding director of Groupe de recherche sur l’Europe centrale (GREC; Research Group on Central Europe; 1989-96) and a member of Centre de recherche sur les cultures littéraires européennes (CERCLE; Research Centre on European Literary Cultures; 1996-2005). He founded the Nancy-Lublin Society in 1992, serving as deputy chair until 1996. From 1994 to 1996, he was deputy chair and then from 2005 to 2012 chair of Société Française des Études Polonaises. In 1996, he became a consultant on the translation of Polish drama at La Maison Antoine Vitez, Centre International de la Traduction Théâtrale in Montpellier. He was chair of the Comité français du bicentelnaire de la naissance d’Adam Mickiewicz (1996-2002). From 2002 to 2005, he was a member of Scientific Council of Université Nancy 2. In 2005, he and Jacques Donguy were jointly awarded the Polish Society of Authors and Composers (ZAiKS) prize for their translations of Polish drama. That year he was appointed professor of Polish literature at Université Paris-Sorbonne (Paris IV), where he was also director of the Department of Polish Language and Culture (a Polish-French master's programme organized jointly with UW) and a member of Centre Interdisciplinaire de Recherches Centre-Européennes at Université Paris IV (CIRCE; Centre for Interdisciplinary Research on Central Europe). In 2010, he joined the programme council of the online journal of the Cardinal Stefan Wyszyński University (UKSW) in Warsaw, "Teologia, Kultura, Media". He joined numerous scholarly societies, including Société Historique et Littéraire Polonaise à Paris (from 1985), the Society of the Institute for Central and Eastern Europe, Conseil Scientifique du Centre Mondial de la Paix et des Droits de l’Homme et de l’Université de la Paix in Verdun (from 1995), Société des études romantiques et dix-neuviémiste (from 1998), the Chopin à Nohant Society (deputy chair 2000-06), the Polish Society of Arts and Sciences Abroad (PTNO) in London (from 2003) and the International Polish Studies Association (from 2011). In 2010, he was made an international member of the Polish Academy of Arts and Sciences (PAU). He retired in 2012. In 2017, he started collaborating with the Centre for East European Studies at the University of Warsaw as a visiting professor. He received the Knight's Cross of the Order of Polonia Restituta in 2012 and the French Commandeur de l’Ordre des Palmes académiques in 2017. He married the actor, demographer and gerontologist Jacqueline Lachèvre in 1971. They have three children: the political scientist Nicolas (b. 1972), the theatre studies scholar Krystyna (b. 1975), and the sculptor Sophie (b. 1979). He lives in Paris and Warsaw.


1. Dzieje bohatera. Teatralne wizje „Dziadów”, „Kordiana” i „Nie-Boskiej Komedii” do II wojny światowej. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum 1978, 221 s. Biblioteka Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza, t. 10.


Wstęp. – Cz. I. Problemy ideowo-estetyczne: „Uznanie się narodu w jestestwie swoim”; Sens kształtu scenicznego: „Dziady”, „Kordian”, „Nie-Boska Komedia”, Konkluzje. – Cz. II. Realizacje sceniczne: Premiery (dyrekcja J. Kotarbińskiego): „Kordian” (1899), „Dziady” w opracowaniu inscenizacyjnym S. Wyspiańskiego; „Nie-Boska Komedia” (1902); – Ku klasyczności (dyrekcja T. Trzcińskiego): „Nie-Boska Komedia” (1919) (oprac. dramaturg. T. Sinki, scenografia K. Frycza); „Kordian” (1924) (inscenizacja T. Trzcińskiego); „Dziady” (1931) (oprac. dramaturg. i inscenizacja T. Trzcińskiego); – Ku monumentalności: „Nie-Boska Komedia” (1920) A. Szyfmana i W. Drabika; Inscenizacje L. Schillera: „Nie-Boska Komedia” (1926, 1938); „Kordian” (1930, 1935, 1939); „Dziady” (1932, 1933, 1934). – Zakończenie. – Aneks. – Schemat dziejów heroicznych.

2. Le Geste, le rite et les symboles du théâtre romantique polonais. T. 1-2. Lille: ANRT 1987, 205 + 549 s. Por. poz. .

Rozprawa habilitacyjna.


[T. 1:] Préface. – L’introduction à l’analyse théâtrale: Le sens des gestes; La séquence symbolique; Le rituel du théâtre; L’herméneutique du théâtre. – [T. 2]: Le discours du théâtre romantique: La révolution copernicienne du romantisme polonais; Le discours de la vision théâtrale: Les Aïeux ou la fête des morts; Kordian [J. Słowackiego]; La Comédie Non-Divine [Z. Krasińskiego], – Le théâtre de la seconde naissance; Conclusions. – Le théâtre monumental: Vers le monumental: La Comédie Non-Divine d’A. Szyfman et de W. Drabik (1920); Les mises en scène de Léon Schiller: La Comédie Non-Divine (1926, 1938); Kordian (1930, 1935, 1939); Les Aïeux (1932, 1933, 1934), – Anthropologie et théâtre.

3. Gest, symbol i rytuały polskiego teatru romantycznego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1998, 399 s. Por. poz. .


Wprowadzenie. – Romantyczna antropologia: Granice romantyzmu; Estetyka natchnienia; Matryce historii; Religia – polityka – kultura. – Rytuał „Dziadów”: Rytualna syntagma; Heroiczny paradygmat; Poetyka inicjacji; Jedność „Dziadów”; Schemat przekształceń symbolicznych. – Gest Kordiana: Bohater w poszukiwaniu misji; Problem narodu; Słowo gestu; Etyka i historia; Schemat przekształceń symbolicznych. – Symbol „Nie-Boskiej komedii”: Kręgi rzeczywistości; Stare i nowe ryty; Symbol i obecność; Schemat przekształceń symbolicznych, – Teatr uczestnictwa: Struktury nowego teatru; Projekt estetyczny; Projekt realizacji; Typ obecności w polskim teatrze romantycznym; Konkluzje. – Wiara i historia: Przełom religijny; Teologia wpisana w „Dziady”; Nowy obraz świata i mesjanizm; Kopernikański przewrót postaw religijnych; Późniejsze rozwinięcia romantycznej religijności; Między Wschodem a Zachodem; Uwagi końcowe. – Zakończenie.

4. Kordian et Lorenzaccio. Héros modernes? Montpellier: Espace 1999, 52 s.


Kordian [J. Słowackiego] et Lorenzaccio [A. de Musseta], héros modernes?: Analogies; Le rêve héroïque; „Pour le peuple, sans le peuple”; Le geste fécond; Conclusion. – Juliusz Słowacki (1809-1849).

5. Zwierciadła Kordiana. Rola i maska bohatera w dramatach Słowackiego. Warszawa: Świat Literacki 2001, 246 s. Nauka o Literaturze Polskiej za Granicą, t. 7.

6. Problemy tożsamości. Szkice mickiewiczowskie i (post)romantyczne. Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej 2006, 499 s.


Wprowadzenie. – Los i historia: Mickiewicz: tożsamość indywidualna a naród; Kryzys. O tworzeniu się dynamicznego modelu kultury; Polski bohater romantyczny; Etyzacja polityki – naczelna idea polskiego romantyzmu; Autonomia społeczna a „Przymierze Ludów” w polskiej tradycji. – Hermeneutyka utworów: Kto jest bohaterem „Dziadów”?; Praca autora nad rolą w „Dziadach”; Mickiewiczowska wizja teatru; Synteza religijna Mickiewicza; „Zdania i uwagi” Adama Mickiewicza; „Liryki lozańskie” – mistyka poranka; Reinterpretacja kultu maryjnego w dziele Mickiewicza; Kanon kultury w dziele Adama Mickiewicza; „Pragnę, więc jesteś”. Trzy figury „Innego” w polskim romantyzmie. – Recepcja a tożsamość kultury: Romantyczne korzenie polskiej tożsamości; O recepcji Mickiewicza we Francji; Tożsamość indywidualna a zbiorowy los. Od Norwida do Gombrowicza; Teatr i gest społeczny; Norwidowy „trudów trud” w dzisiejszej perspektywie; Mickiewiczowski „Gestus” Karola Wojtyły; Ostatni polski romantyk; Romantyzm czy oświecenie: fałszywa alternatywa. – Aneks: Święte błądzenie brata Adama [wywiad].



Artykułu Teatr i gest społeczny: Théatre et geste social. Silex”, Grenoble 1983 nr 24 s. 57-72.
Artykułu Autonomia społeczna a „Przymierze Ludów” w polskiej tradycji: Autonomie sociale et „alliance des peuples” dans la tradition polonaise. W: L’Europe du milieu. Nancy 1991 s. 263-278.
Artykułu Romantyczne korzenie polskiej tożsamości: Les Racines romantiques de l’identité polonaise. W: Convergences européennes. Conscience nationale et conscience européenne dans les littératures slaves, baltes, balkaniques et hongroise au XXe siècle. Paris 1993 s. 59-72.
Artykułu Kryzys. O tworzeniu się dynamicznego modelu kultury: Initiation et crise. De la formation d’un modèle dynamique de la culture. W: Crise et conscience du temps. Des Lumières à Auschwitz. Nancy 1998 s. 35-47.
Artykułu O recepcji Mickiewicza we Francji: De la perception de Mickiewicz en France. W: Langues et peuples d’Europe centrale et Orientale dans la culture française. Paris 1998 s. 163-177.
Artykułu Zdania i uwagi Adama Mickiewicza. Mądrość i samotność: Notes et pensées” d’Adam Mickiewicz. Sagesse et solitude. W: Mickiewicz par lui-même. Paris 2000 s. 35-54.
Artykułu Kanon kultury w dziele Adama Mickiewicza: Le canon de la culture dans l’œuvre d’Adam Mickiewicz. Revue des Études Slaves”, Paryż 2002-2003 [t. 74 fasc. 2-3] s. 339-352.
Artykułu Polski bohater romantyczny: Pologne. Un héros romantique moderne. W: Mythes et symboles politiques en Europe centrale. Paris 2002 s. 302-315.
Artykułu Synteza religijna Mickiewicza: La Synthèse religieuse de Mickiewicz. W: Le verbe et l’histoire. Mickiewicz, la France et l’Europe. Paris 2002 s. 150-165.
Artykułu Etyzacja polityki – naczelna idea polskiego romantyzmu: L’éthique du politique dans le romantisme polonais. Romantisme. Revue du dix-neuvième siècle. Le privé et le social”, Paryż 2003 nr 119 s. 7-20.


Artykułu Mickiewicz: tożsamość indywidualna a naród: Identidad romántica en la obra de Adam Mickiewicz. Aleph”, Menizales 1999 nr 110 s. 60-72.


Artykułu: Zdania i uwagi" Adama Mickiewicza. Mądrość i samotność: Die „Ansichten und Bemerkungen” von Adam Mickiewicz. Weisheit und Einsamkeit. W: Adam Mickiewicz und die Deutschen. Wiesbaden 2000 s. 107-126.
Artykułu Polski bohater romantyczny: Der polnische romantische Held. W: Romantik und Geschichte. Wiesbaden 2007 s. 184-194.

7. Etyka i metafizyka. Perspektywa transcendencji poziomej we współczesnej kulturze polskiej. Warszawa: Neriton 2011, 393 s. Nauka o Literaturze Polskiej za Granicą, t. 13.


I. Wprowadzenie. Transcendencja pozioma: Transcendencja pozioma. Zachowania, obrazy, koncepty; Literatura a religia; Religia–kultura–wiara. – II. Metafizyka zła i groteska: Zło nowoczesności: „Jądro ciemności” Josepha Conrada a „Czas Apokalipsy” Francisa Forda Coppoli; „Kościół międzyludzki” w „Ślubie” Witolda Gombrowicza; Rytuały polskiej groteski; Sławomir Mrożek: teatr absurdu czy absurd jako teatr?; Tadeusz Konwicki: kryzys tożsamości; Konwicki albo mit Żyda Wiecznego Tułacza; Ból nie-istnienia: o „postmodernistycznej” powieści Tomka Tryzny [dot.: Panna Nikt]; Tragedia ludzka według Zbigniewa Herberta. – III. Tęsknota za dobrem: poezja etosu i etos poezji po II wojnie światowej; Formy religijności życia codziennego: obraz literacki i postawy kulturowe; Czesław Miłosz – świadomość emigranta; Tożsamość indywidualna, tożsamość zbiorowa, romantyzm w dziele Miłosza; Religia Miłosza; Miłosz, Merton, buddyzm zen; Dwa traktaty poetyckie o wierze: „Traktat teologiczny” Czesława Miłosza, „Tryptyk rzymski” Jana Pawła II; Opatrzność Jana Pawła II; Myśl etyczna opozycji demokratycznej w Polsce; Odniesienia sensu.



Artykułu Jądro ciemności” Josepha Conrada a „Czas Apokalipsy” Francisa Forda Coppoli: The evil of modernity. Joseph Conrad’s „Heart of darkness” and Francis Ford Coppola’s „Apocalypse now. [Przeł.] E. Kowal. „Yearbook of Conrad Studies 2007 s. 195-211.


Wersja francuska artykułu: Konwicki albo mit Żyda Wiecznego Tułacza: Tadeusz Konwicki ou le mythe du Juif errant,„Revue des Études Slaves”, Paryż, 1991 t. 63 [z.] 2 s. 547-559.
Wersja francuska artykułu Sławomir Mrożek: teatr absurdu czy absurd jako teatr?: Sławomir Mrożek. Théâtre de l’absurde ou l’absurde comme théâtre?Revue des Études Slaves“, Paryż 1988 nr 1 s. 209-219.
Wersja francuska artykułu Rytuały polskiej groteski teatralnej: Le grotesque polonais. Les rituals de l’absurde dans le théâtre polonais. W: L’Humour européen. T. 2. Lublin-Sèvres 1993 s. 229-246.
Wersja francuska artykułu: Tadeusz Konwicki. Kryzys tożsamości: Tadeusz Konwicki et la crise de l’identité. W: Pologne singulière et plurielle. La prose polonaise contemporaine. Lille 1993 s. 91-101.
Wersja francuska artykułu Ból nie-istnienia. O „postmodernistycznej” powieści Tomka Tryzny: wersja franc.: Le mal d’être personne. A propos du roman „postmoderne” de Tomek Tryzna. W: (Post)modernisme en Europe centrale. La crise des idéologies. Paris 1999 s. 171-186.
Wersja francuska artykułu Kościół międzyludzki” w „Ślubie” Witolda Gombrowicza: l’Eglise interhumaine” dans le „Mariage” de Gombrowicz. W: La littérature polonaise du XXe siècle. Paris 2000 s. 209-221.
Wersja francuska artykułu Tragedia ludzka według Zbigniewa Herberta: La tragédie humaine selon Zbigniew Herbert. „Les Nouveaux Cahiers Franco-Polonais”, Warszawa, Paryż 2005 nr 5 s. 99-112.
Wersja francuska artykułu Religia Miłosza: Miłosz et le religieux. W: Czesław Miłosz et le vingtième siècle. Paris 2006 s. 211-230.
Wersja francuska artykułu Zło nowoczesności: „Jądro ciemności” Josepha Conrada a „Czas Apokalipsy” Francisa Forda Coppoli: Le mal de la modernité. „Au Cœur des ténèbres” de Joseph Conrad et „Apocalypse now” de Francis Ford Coppola. W: Joseph Conrad – un Polonais aux confins de l’Occident. Paris 2009 s. 103-120.
Wersja francuska artykułu Miłosz, Merton, buddyzm zen: Miłosz, Merton et le boudhissme zen. W: Czesław Miłosz. Dialogue des cultures. Paris 2013 s. 195-212.

8. C. Norwid: Le Prométhidion” et „Le piano de Chopin; M. Masłowski: Étude de l'œuvre poetique par M. Masłowski. Paris: Les Éditions du Cerf 2020, 349 s.

Przekład poematów Norwida „Promethidion” i „Fortepian Szopena” J. Pérard, redakcja przekładu: J.i M. Masłowski.

9. Mity i symbole polityczne Europy Środkowo-Wschodniej. Warszawa: Studium Europy Wschodniej – Uniwersytet Warszawski 2020, 202 s. 30 tomów na 30-lecie Studium Europy Wschodniej, t. 6/30; Bibliotheca Europae Orientalis, 64.


Nagroda honorowa im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego w 2022, przyznawana za badania dziejów Europy Środkowo-Wschodniej.

10. Sakramentalne akty ciała. Szkice z antropologii kulturowej liturgii. Kraków: Żywosłowie 2022, 276 s.


L. Sokół: Przedmowa. – Wprowadzenie; Rytuał i dyskurs w teatrze. Uwagi wstępne; Diakonia kultury; Msza Święta jako przedstawienie; Chrzest jako rytuał inicjacji; Przestrzeń relacjonalna w liturgii małżeństwa; Akcja widzialna i niewidzialna pogrzebu; Prawda słowa – prawda gestu w teatrze i w liturgii; Mistyka i performatyka; Od obrzędu żałobnego do „świeckiej mszy” w teatrze Grotowskiego; Miłosierdzie.


wcześniejsza wersja francuska szkicu Od obrzędu żałobnego do „świeckiej mszy” w teatrze Grotowskiego: W: L ’Anthropologie theatrale selon Jerzy Grotowski . Paris 2013 .

11. Drogę znając drugą.... Szkice o Norwidzie. Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 2023, 245 s. Studia i Monografie – Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, t. 34.


Wprowadzenie; Zarys antropologii kultury w dziele Norwida; Norwidowy „trudów trud”; Parabole eucharystyczne Norwida; „Poezja i dobroć”. Norwid i Lévinas; Bliskość. „Drogę znając drugą…”; Dialektyka cywilizacji; Kultura. Interakcje; Sprawiedliwość, prawo i prawda w „Pierścieniu Wielkiej Damy”; Teatr Norwida. Spotkania; Estetyka bieli. Wizja polskiej szkoły literatury.

12. Transcendance horizontale” dans les cultures d'Europe centrale. Histoire et religion. [Przedmowa:] Ch. Delsol. Paris: Éditions Parole et Silence 2023, 216 s.


Préliminaires; La formation de la „nation culturelle” en Europe centrale; L’éthique du politique du romantisme polonais [poz.]; La religiosité romantique en Pologne; Cyprien Norwid. Le transculturel; Cyprien Norwid. I’intimité relationnelle; La crise de la civilisation chrétienne; Autre modernité; „L’église interhumaine” dans „Le mariage” de Witold Gombrowicz; La crise de la parole/la vérité du geste. (Littérature, théâtre, liturgie) ;.

Artykuły w czasopismach i książkach zbiorowych,

Bohaterowie dramatów Witkacego. Dialog 1967 nr 12 s. 84-98.
Tematyka pracy. W: Literatura wobec przemian społecznych. Warszawa 1973 s. 238-267.
Misja „Solidarności. Aneks”, Londyn 1984 nr 34 s. 99-125 [podpisany: Stanisław Ernest].
La structure initiatique des „Aïeux” (Dziady) d’Adam Mickiewicz. Revue des Études Slaves”, Paryż 1985 nr 3 s. 421-445.
Czesław Miłosz, la conscience de l’émigré. W: Les effets de l’émigration et de l’exil dans les cultures tchèque et polonaise. Paris 1987 s. 121-147.
Les „Aïeux” de Mickiewicz, théâtre de la participation issu du romantisme. „Les Cahiers Franco-Polonais”, Warszawa, Paryż 1984, wyd. 1987 s. 27-46.
L’identité culturelle de la Pologne et la symbolique de la foi incarnée. W: L’Europe centrale. Réalité, mythe, enjeux. XVIIIe-XXe siecles. [Varsovie] 1991 s. 231-242.
Wiara i historia. Dynamiczny model religii wcielenia w dziele Adama Mickiewicza. „Pamiętnik Literacki1991 z. 3 s. 31-54; wersja francuska: Le renversement copernicien du religieux dans l’oeuvre d’Adam Mickieiwcz. „Cahiers Mennaisiens”, Paryż 1992 nr 26 s. 86-116.
Culture et politique en Europe Centre-Est. Nova Renascença”, Porto 1992, vol. XII s. 219-235.
Les formes du religieux dans le quotidien en Pologne. Représentation littéraire et attitudes culturelles. Revue des Études Slaves”, Paryż 1993 z. 3 s. 511-524.
Le mythe de Wernyhora. Une prophétie polonaise sur la coexistence de l'Ukraine et de la Pologne. W: Drugij Mìžnarodnij Kongres Ukraïnìstìv L'vìv, 22-28 serpnja 1993 r. L'vìv 1994 s. 146-154.
Mickiewicz, Norwid et la nation „messianique. Mise au point sur les concepts et les thèmes. W: Regards sur l’indomptable Europe du Centre-Est du XVIIIe siecle à nos jours. Lille 1996 s. 117-130.
Nos repères du Sens. W: Quels repères pour l’Europe?, Paris 1996 s. 75-95; przekł. hiszpański: Nuestros referentes del sentido. W: La crisis de los referentes y la reconstrucción de las identidades en Europa. Bogotá 1999 s. 59-76.
La dérision comme manière de vivre ou l’humeur polonais à la Gombrowicz. W: La Comédie sociale. Paris 1997 s. 115-127.
Nicolas Sęp-Szarzyński et l’imagerie baroque de la foi. W: L’homme baroque. Nancy 1997 s. 27-41.
Entre l’Orient et l’Occident. La religiosité romantique en Pologne. Archives de Sciences Sociales des Religions”, Paryż 1998 nr 101 s. 107-129; inna wersja w: Eglises-Etats-Nations à l’époque des Lumières et au XIXe siècle. Lublin 2000 s. 125-138.
Foi et Histoire. W: Mickiewicz 1798-1998. Bicentenaire de la naissance. Paris 1998 s. 135-176 [.
El espejo roto. W: 10 años después del Muro. Visiones de Europa y América Latina. Bogotá 1999 s. 40-55.
Influences orthodoxes, juives et ésotériques sur la religiosité de Mickiewicz. W: Adam Mickiewicz. Kontexte und Wirkung. Contexte et rayonnement. Fribourg 1999 s. 115-128.
L’imaginaire romantique et le théâtre. „Kordian” de Juliusz Słowacki. W: Solitude et conscience politique sur la scène romantique. Musset, Słowacki, Kleist. Paris 1999 s. 49-64.
Réactualisation des mythes littéraires. Shakespeare, Słowacki, "Kordian". Bulletin de littérature générale et comparée”, Paryż 1999 nr 25 s. 105-135.
L'Aliénation du geste héroïque. „Kordian” et „Lorenzaccio”. W: Romantismes européens et Romantisme français. Montpellier, 2000 s. 207-226.
Koncept roli w dramatach Słowackiego. Pamiętnik Literacki 2001 z. 3 s. 65-75; wersja francuska: Le concept du rôle dans théâtre de Słowacki. W: Słowacki aujourd’hui. Paris 2002 s 145-154.
La société civile en Pologne et l’Union Européenne. Les enjeu identitaires. Transitions”, Génève 2001 nr 2 s. 139-149.
Le combat du héros romantique avec son double. W: Figures du double dans les littératures européennes. Lausanne 2001 s. 134-144.
Le théâtre romantique polonais. Romantisme”, Clermont-Ferrand 2001 nr 111 s. 57-74.
Introduction. W: Mythes et symboles politiques en Europe centrale. Paris 2002 s. 11-25.
L’absurde dans le théâtre de Tadeusz Różewicz. W: Absurde et dérision dans le théâtre est-européen. Paris 2002 s. 153-166.
Les relations entre la culture française et la culture polonaise. W: Les relations entre la France et la Pologne au XXe siècle. Kraków 2002 s. 35-56.
Mickiewicz et l’Europe. W: Le verbe et l’histoire. Mickiewicz, la France et l’Europe. Paris 2002 s. 16-25.
Tożsamość polska w kontekście europejskim. Nauka 2002 nr 2 s. 91-101.
La Société historique et littéraire polonaise et la Bibliothèque polonaise de Paris. W: Histoire de la slavistique. Le rôle des institutions. Paris 2003 s. 158-168.
La poésie de l’éthos et l’éthos de la poésie dans la Pologne de l’après-guerre. W: La Poésie polonaise du vingtième siècle. Voix et visages. Paris 2004 s. 101-119.
L’Autre Europe” et l’idée européenne (rapport de synthèse). W: L’Union Européenne en débat. Nancy 2004 s. 13-34.
Les travaux de Sisyphe de Czesław Miłosz. W: Pétrarque. Czeslaw Milosz. Paris 2004 s. 242-254.
• [Hasło:] Romantisme. W: Kaléidoscope franco-polonais. Paris; Varsovie 2004 s. 210-219 [tu także artykuły: Mickiewicz; les Aïeux, Norwid i krótkie noty o innych postaciach].
Rytuały jedzenia i picia we Francji i w Polsce. Rekonesans. Napis 2004 s. 359-372.
Face au néant. Les dissidences de Czesław Miłosz. W: Dissidences. Paris 2005 s. 35-56.
Le poète, constructeur de l’imaginaire national. W: Ecriture de l’histoire. Strasbourg 2005 s. 135-152.
Les chrétiens avec ou sans Dieu et l’Etat laïque en Pologne. W: La laïcité, une question au présent. Nantes 2006 s. 197-218.
Les confins de l’Europe centrale. Richesse et périls de la rencontre des cultures; Romantisme et Lumières. Mauvaise guerre. W: Europe. La danse sur les limites. Paris 2006 s. 179-198.
Oratoryjne „Dziady” w realizacjach Andrzeja Seweryna. W: Tradycja romantyczna w teatrze polskim. Kraków 2007 s. 21-34.
Rite et Discours au theatre. Quelques remarąues preliminaires. W: Theatralia du texte au spectacle. Melanges offerts a Halina Sawecka. Lublin 2007 s. 19-24.
Kilka uwag o hymnie „Smutno mi Boże!…” Juliusza Słowackiego oraz o aporiach tłumaczenia. W: Oblicza Narcyza. Obecność autora w dziele. Kraków 2008 s. 101-114, wersja francuska: Comment lire et traduire et l’Hymne de Juliusz Słowacki, „Smutno mi Boże. W: Juliusz Słowacki. Lectures contemporaines. Paris 2010 s. 85-96.
La traduction du non-verbal. W: Aspects sociologiques et anthropologiques de la traduction. Paris-Varsovie 2008 s. 61-72.
Culture et identité. L’héritage de la Res Publica des Deux Nations. les courants slavophiles, panslaves et messianiques. W: L’héritage de la Res Publica des Deux Nations. Lublin-Paris 2009 s. 91-104.
La naissance d’une „nation culturelle. W: East-centrale Europe in European History. Lublin 2009 s. 211-228, wersja polska: Formowanie się narodu kulturowego w Polsce i Europie Środkowej. W: Sploty kultury. Warszawa 2010 s. 382-399.
La structure rituelle des „Aïeux” et ses conséquences esthétiques. W: L’Âge d’or du théâtre polonais de Mickiewicz à Wyspiański, Grotowski, Kantor, Lupa, Warlikowski... Paris 2009 s. 43-61.
Śmierć Mickiewicza. Przegląd Humanistyczny 2009 nr 5/6 s. 37-47.
Traité de poésie de Czesław Miłosz. W: L’antre des mots. Autour de la poésie de Vladimir Holan. Praha 2009 s. 163-174.
Adam Mickiewicz, le mythe du poète nationale et les apories de l’identité. W: Figures mythiques en Europe centrale. Paris 2010 s. 155-165.
Humanistyczna problematyka przełomu antropologicznego. Okres romantyzmu. W: Humanitas. Projekty antropologii humanistycznej. Cz. 1. Warszawa 2010 s. 497-534.
Scenariusz Grotowskiego według Kordiana. W: Słowacki/Grotowski. Rekontekstualizacje. Wrocław 2010 s. 77-89.
Słowiański papież”. Stosunek romantyków do Kościoła. Znak2010 s. 71-87, przedruk w: Słowacki mistyczny – rewizje po latach. Warszawa 2012 s. 124-138.
La symbolisation de l’histoire: example du romantisme polonais. W: Fiction et histoire. Strasbourg 2011 s. 221-234.
Mieszkaniec Północy. Trzy wiersze – trzy miasta: Wilno, Paryż, Berkeley. W: Czesława Miłosza „północna strona. Gdańsk 2011 s. 49-62.
Wobec nicości. Miłosz – dysydent. Postscriptum Polonistyczne 2011 nr 1 s. 29-46.
France-Pologne au XXe siècle. Recontres culturelles. W: L’Autre Francophonie. Paris 2012 s. 33-54.
Nie-Boska komedia” przed i po 1989 roku. „Pomosty2012 s. 157-164, przedruk w: „Gdzie piękność, gdzie poezja...?”. Zygmuntowi Krasińskiemu w 200. rocznicę urodzin (1812-2012). Częstochowa 2013.
Permanence(s) du religieux. Introduction; Le paradigme romantique du croire et son rôle au XXe siècle en Pologne. W: Religion et identité en Europe centrale. Paris; Brno 2012.
Et elle brillait cette ville”. Le Paris de Miłosz. W: Miłosz et la France. Paris 2013 s. 75-89.
Inna Europa”, „Europa porwana”, Europa Środkowo-Wschodnia... Tożsamość kulturowa i paradygmat romantyczny. [Przeł.] M. Nicińska. Przegląd Filozoficzno-Literacki2013 nr 1/ 2 s. 115-136.
Le monument d’Adam Mickiewicz á Varsovie. W: Mémoire(s) des lieux dans la prose centre-européenne après 1989. Lausanne; [Paris] 2013 s. 139-153, wersja polska: Pomnik Mickiewicza w Warszawie. W: Sława z dowcipu sama wiecznie stoi… Prace ofiarowane Pani profesor Aminie Nowickiej-Jeżowej z okazji pięćdziesięciolecia pracy naukowej. Lublin 2018 s. 429-441.
Recepcja Dziadów przez Kościół. W: Dziady nasze mają to szczególnie…”. Studia i szkice współczesne o dramacie Adama Mickiewicza. Warszawa 2013 s. 179-194.
Changement du paradigme. Le théâtre polonais avant et après 1989. Revue des Études Slaves”, Paryż 2014 nr 4 s. 709-722.
Dramat (w) religii. „Sędziowie” Stanisława Wyspiańskiego. W: Dramat i teatr religijny. Wyróżniki i paradygmaty. Lublin 2014 s. 195-210.
Symbole tożsamości zbiorowej w dramatach romantycznych: wczoraj i dziś. W: Polonistyka wobec wyzwań współczesności. T. 1. Opole 2014 s. 246-256.
Cyprian Norwid, esquisse d'une anthropologie culturelle. W: Norwid: notre contemporain. Paris 2015 s. 25-43, wersja polska: Zarys antropologii kultury w dziele Norwida. „Studia Norwidiana” 2016 T. 34 s. 3-20.
La pensée politique du romantisme polonais . W: Histoire des idées politiques de l'Europe centrale. Paris 2015 s. 227-236.
Wyznania patrycjusza” Sándora Máraiego i „Rodzinna Europa” Czesława Miłosza: dwa portrety Europy Środkowej. W: W ogrodzie świata. Kraków 2015 s. 237-253.
La place de Cezary Baryka au panthéon des héros littéraires polonais. W: Chemins de la modernité polonaise. De „La Terre promise” à „L’avant-printemps. Paris 2016 s. 123-134.
Partykularne i uniwersalne w literaturach narodowych. Postscriptum Polonistyczne 2016 nr 2 s. 125-134, przedruk w: Literatura polska i perspektywy nowej humanistyki. Katowice 2018 s. 188-198.
Przyjaźń” i „kochanie” w wierszach Mickiewicza. W: Liryka Mickiewicza: uczucia, świadectwa, ekspresje. Warszawa 2018 s. 149-160.
Przyjaźń” i „kochanie” w wierszach Mickiewicza. W: Liryka Mickiewicza. Uczucia, świadectwa, ekspresje. Warszawa 2018 s. 149-161.
Traité des mannequins”. Antécédents, implications, transformations théâtrales. W: Bruno Schulz entre modernisme et modernité. Paris 2018 s. 271-284.
Trois images de l’Amérique. Niemcewicz, Sienkiewicz et Miłosz. W: Sienkiewicz, voyageur dans le temps et dans l’espace. Paris 2018 s. 141-158.
Interakcyjna filozofia kultury w nowelach włoskich Norwida. W: Pod latyńskich żagli cieniem...”. Italia Norwida. Lublin 2019 s. 335-354.
Jean-Paul II. Messianisme ou universalisme éthique?, „Theological Research2019 T. 7 s 91-107.
Józef Piłsudski, héros de la Pologne. W: Le Culte des héros en Europe centrale.1880-1945. Paris 2019 s. 91-116.
Poezja i dobroć. Norwid i Lévinas. W: Słowacja, Europa Środkowa i jeszcze dalej. Tom dedykowany profesor Joannie Goszczyńskiej. Warszawa 2019 s. 443-454.
Polska na krzyżu. W: Mickiewicz wieszcz i przewodnik. Warszawa 2019 s. 241-254.
Portret z tłem. Edmund Ernest-Kosmowski (1900-1985). W: Gangliony pękają mi od niewyrażalnych myśli”. Prace ofiarowane Profesorowi Lechowi Sokołowi. Warszawa 2019 s. 208-222.
Tożsamość w Europie Środkowej. „Konteksty Kultury2019 z. 2 s. 166-180.
Porównywanie nieoporównywalnego. „Studia Norwidiana2020 s. 265-283 [dot. C.K. Norwida].
• [Hasła:] Autre modernité; Europe du centre-est, Europe médiane, Europe centrale. Tribulations du terme et de ses connotations; Identités en Europe centrale; Particulier et universel. Mémoire des guerres; Problèmes du pardon, de la justice et de la repentance en Pologne; Résistances au régime communiste; Transcendance horizontale; Notices: Herbert Zbigniew; Konwicki Tadeusz; Miłosz Czesław; Różewicz Tadeusz. W: La vie de l'esprit en Europe centrale et orientale depuis 1945. Paris 2021 s. 56-59; 208-214; 259-263; 367-370; 386-388; 440-445;497-502; 651-652; 704-705; 764-766; 825-826.
Badania nad literaturą i religią w obszarze kultury francuskiej; „Ostateczna troska” w literaturze. W: Literatura a religia. Wyzwania postsekularności. Kraków 2021 s. 147-185; 687- 701.
La métaphore de la „coupole” comme l’esprit de la culture chez les romantiques polonais. W: Médiatrice des cultures. Paris 2021 s. 357-372.
Miejsce Norwida w kulturze. „Studia Norwidiana2021 t. 39 s. 5-36; wersja ang.: Norwid’s Place in Culture . W: On Cyprian Norwid . Studies and Essays. Vol. 4. Frankfurt am Main 2023 s. 591-628.
Człowiek – kultura – społeczeństwo. „Pedagogika społeczna2022 nr 1-2 s. 19-32.
Lekcja Norwida. W: Norwid żywy. Kontynuacja. Londyn; Warszawa 2023 s. 15-28.
Zło, Szatan i władza u Norwida. Rekonesans. W: Literackie ogniwa. Norwid i inni. Kraków 2023 s. 183-197.


1. S.I. Witkiewicz: L’oeuvre sans nom. [Przeł.:] M. Masłowski, Ch. Dancy. Wystawienie: Reżyseria: M. Masłowski. Paris, Théâtre de la Cité 1968.
Tytuł oryginału polskiego: Bezimienne dzieło.
2. C. Fuentes: Jednooki jest królem. [Utwór dramatyczny]. Wystawienie: Reżyseria: R. Szejd, Warszawa, Teatr Dramatyczny 1975.
3. Poésie polonaise contemporaine. [Antologia]. [Przeł. i red.:] M. Masłowski, J. Donguy. Paris: le Castrol astral et Lettres Slaves 1982 [3], 204 s. Collection Voix Off Pologne, 2.
Tekst w języku polskim i francuskim.


Zawiera przekłady wierszy: M. Białoszewskiego, S. Grochowiaka; Z. Herberta; T. Nowaka; T. Różewicza; W. Szymborskiej; S. Barańczaka; K. Karaska; J. Kornhausera; R. Krynickiego; E. Lipskiej; R. Wojaczka; A. Zagajewskiego, – nadto: Repères; Presse et Éditions Clandestines; Moi, soldat qui ai tiré sur les ouvriers à Gdansk, en décembre 1970 (Extraits), [Trois textes annexes:] (L. Dymarski – J. Kornhauser – S. Barańczak); Crédit photographique.
4. Pologne. Anthologie de l’etat de guerre. [Przeł.:] M. Masłowski, J. Donguy. Toulouse: Tribu 1984, 166 s.


Przekład podpisany: Stanisław Ernest.
5. A. Mickiewicz: Les Aïeux. Poème. [Przeł.:] M. Masłowski, J. Donguy. [Lausanne]: L’Âge d’Homme 1992, 397 s. Collection Classiques Slaves.
Tu także wprowadzenie M. Masłowskiego: Permanence des „Aieux, s. 13-43 i przypisy.
Tytuł oryginału polskiego: Dziady.
6. T. Słobodzianek: Merlin. L’autre histoire. [Przeł.:] M. Masłowski, J. Donguy. Wystawienie: Bruksela, Festiwal Temporalia 1994 .
Tytuł oryginału polskiego: Merlin. Inna historia.
7. J. Słowacki: Kordian. [Przeł.:] M. Masłowski, J. Donguy. Lausanne; [Paris]: L’Âge d’Homme 1996, 185 s. Collection Classiques Slaves.
Tu także M. Masłowskiego: Note biographique, s. 7-10; Plaidoyeur pour Kordian, s. 11-14; Un héros en quête de mission, s. 14-18; Cet indépassable nationalisme…, s. 19-24; La parole du geste, s. 24-29; La Gloire de la poésie, s. 29-32, a także przypisy.
8. Z. Herbert: La Chambre d’à côté. [Przeł.:] M. Masłowski, J. Donguy. Wystawienie jako sztuka czytana: Nancy, Festiwal Passages de Nancy 1999.
Tytuł oryginału pol.: Drugi pokój.
9. Z. Herbert: Lalek. [Przeł.:] M. Masłowski, J. Donguy. Wystawienie jako sztuka czytana: Paris, Théâtre de l’Odéon 1999.
10. Cz. Miłosz: Traité de théologie. [Przeł.:] M. Masłowski, J. Donguy. Le Chambon-sur-Lignon: Cheyne 2003, 102 s. D’une voix l’autre.. Wystawienie jako sztuka czytana: Paris: Comédie Française 2004.
Tekst w języku polskim i francuskim.
Tytuł oryginału: Traktat teologiczny.
11. K. Bizio: Toxines. [Utwór dramatyczny]. [Przeł.:] M. Masłowski, J. Donguy. Wystawienie jako sztuka czytana: Caen, Panta théâtre 2004.
Tytuł oryginału polskiego: Toksyny.
12. T. Różewicz: La chute. [Utwór dramatyczny]. Wystawienie jako sztuka czytana: Paris, Comédie Française 2004.
Tytuł oryginału polskiego: Spadanie.
13. T. Różewicz: Le Fichier; Témoignage ou notre petit confort. [Utwory dramatyczne].[Przekład i wstęp:] M. Masłowski, J. Donguy. (Théâtre 1). Lausanne: L’Âge d’Homme 2005, 134 s. Petite bibliothèque slave, 28.
Tytuły oryginałów pol.: Kartoteka; Nasza mała stabilizacja.
14. T. Różewicz: La Vieille femme qui couve; Un drôle de petit vieux; La sortie de l’artiste de la faim. [Utwory dramatyczne]. [Przeł.]: M. Masłowski, J. Donguy. (Théâtre II). Lausanne; Paris: l’Âge d’Homme 2008, 166 s. Petite bibliothèque slave..
Tytuł oryginału polskiego: Stara kobieta wysiaduje; Śmieszny staruszek; Odejście głodomora.
15. Cz. Miłosz: Traité de poésie; L'apprenti. Avec des commentaires de l'auteur . [Przeł.]: J. Donguy, M. Masłowski. Paris: Honoré Champion Éditeur 2013, 218 s. . Poétiques et Esthétiques XXe-XXIe Siècles, 13.
Tytuł oryginału polskiego: Traktat poetycki; Czeladnik.

Prace redakcyjne

1. L’Europe du Milieu. Actes du colloque; organisé par le Groupe de recherche sur l’Europe centrale de l’Université de Nancy II, Septembre 1989. [Red.] M. Masłowski [przy współpracy]] A. Kurc. Nancy: Presses universitaires de Nancy 1991, 303 s. Espaces Centre-Européens (Nancy)..
2. Identité(s) de l’Europe centrale. [Red.] M. Masłowski. Paris: Institut d’Études Slaves 1995, 221 s. Cultures et Sociétés de l’Est, 21.
3. Histoire des idées politiques de l’Europe centrale. [Red.:] M. Masłowski, Ch. Delsol. Paris: Presses Universitaires de France 1998, XV, 603 s. Politique d’Aujourd’hui.. Wyd. nast. Paris: Les Éditions du Cerf 2015.


Nagroda Joseph du Teil przyznana przez Académie des Sciences Morales et Politiques w 1998 za współredakcję.
4. Le verbe et l’histoire. Mickiewicz, la France et l’Europe. [Red.:] M. Masłowski, F-X. Coquin. Paris: Institut d’Études Slaves: Éd. de la Maison des sciences de l’homme 2002, 423 s. Travaux (Institut d’Études Slaves), 42.
5. Mythes et symboles politiques en Europe centrale. [Red.:] M. Masłowski, Ch. Delsol, J. Nowicki. [Wstęp:] P. Chaunu. Paris: Presses Universaitaires de France 2002, XX, 690 s. Politique D’Aujourd’hui..
6. Dissidences. [Red.:] M. Masłowski, Ch. Delsol, J. Nowicki. Paris: Presses Universitaires de France 2005, 304 s.
7. L’Âge d’or du théâtre polonais de Mickiewicz à Wyspiański, Grotowski, Kantor, Lupa, Warlikowski ... [Actes du colloque, Paris, octobre 2006]. [Red.:] M. Masłowski, A. Grudzińska. Paris: Éd. de l’Amandier 2009, 452 s.
8. Culture et identité en Europe centrale. Canons littéraires et visions de l’Histoire. [Red.:] M. Masłowski, P. Gradvohl, D. Francfort. Paris: Institut d’Études Slaves; Brno: Masarykova Univerzita 2011,660 s. Travaux (Institut d’Études Slaves, 62.
9. Religion et identité en Europe centrale. [Red.] M. Masłowski [przy współpracy:] D. Bechtel, C. Royer. Paris: Éditions Belin 2012, 346 s. Histoire et Société. Europes centrales.
10. L’anthropologie théâtrale selon Jerzy Grotowski. [Red.:] J. Fret, M. Masłowski. Paris: Éd. de l’Amandier 2013, 391 s.

Nadto zob. Przekłady poz. .

Omówienia i recenzje

• Ankiety dla IBL PAN 2010, 2024.


Święte błądzenie brata Adama. Rozm. P. Goźliński. „Gazeta Wyborcza” dodatek „Magazyn1999 nr 83, przedruk w: M. Masłowski: Problemy tożsamości. Lublin 2006.
Wiara wieku męskiego. Rozm. J. Bątkiewicz-Brożek. Tygodnik Powszechny 2009 nr 44.

Słowniki i bibliografie

• Hasło w: Le monde contemporain de la Lorraine. Dictionnaire biographique. Paris 1997.
Michał Masłowski. W: Światowa encyklopedia polonistów. Powst. 2020-2021 [on-line] Dostępne w Internecie: Zob. link [dostęp: 24 września 2023].

Dzieje bohatera

M. PRUSSAK. „Pamiętnik Literacki1979 nr 3, polemika: M. Masłowski: O interpretacji. „Pamiętnik Literacki” 1980 z. 3.
Z. PRZYCHODNIAK. „Ruch Literacki1979 z. 4.
I. GUSZPIT. „Zagadnienia Rodzajów Literackich1980 nr 1.

Gest, symbol i rytuały polskiego teatru romantycznego

E. BIEŃKOWSKA: Kosmiczny parlament. Tygodnik Powszechny 1998 nr 14.
P. GOŹLIŃSKI: Przemiany bohatera Polaków. Dialog 1999 nr 4.
T. KUBIKOWSKI: Byt romantyczny. Nowe Książki 1999 nr 3.
M. KOZŁOWSKA: W kręgu mitów, herosów, rytów i gestów. Przegląd Powszechny 2000 nr 6.
M. REGULSKI. „Pamiętnik Literacki2000 z. 4.

Kordian et Lorenzaccio

J. GROMADZKI. „Pamiętnik Literacki2001 z. 3.

Problemy tożsamości

Z. PRZYCHODNIAK: Tożsamość polska, Mickiewicz i Europa. Przegląd Humanistyczny 2009 nr 5/6.
D. SOSNOWSKA: Nadal romantyzm. O książce „Problemy tożsamości” Michała Masłowskiego. Znak 2009 nr 1.

Etyka i metafizyka

Ł. TISCHNER: Metamorfozy "bez-wiednego kapłana". „Znak2012 nr 10.
A. MALINOWSKA: Wołanie o Sens. Tekstualia 2013 nr 1.
A. ŚWIĄTEK: Człowiek nadzieją naszych czasów. Kronos 2013 nr 1.
M. BĄK: Romantyzm to dziś, tylko cokolwiek dalej. Pamiętnik Literacki 2014 z. 2.

Mity i symbole polityczne Europy Środkowo-Wschodniej

M. BRODACKA: Środkowoeuropejska przestrzeń mitotwórcza. Przegląd nowych publikacji. „Konteksty Kultury2021 nr 4.

Sakramentalne akty ciała

J. PAPUCZYS. „Dialog2022 nr 4.
P. KENCKI: Performatyka duchowości. „Teatr2023 nr 2.