BIO

Twórczość

1. Pod powiekami. [Wiersze]. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1978, 34 s. Przedruk zob. poz. .

2. Mickiewiczowski romantyzm przedlistopadowy. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas 1992, 253 s. Zob. poz. .

Zawartość

Uwagi wstępne. – Rozdział 1. Koncepcje poezji w okresie sporów przełomu romantycznego w Polsce (1818-1830). – Rozdział 2. Interpretacje poezji Mickiewicza w dobie sporów przełomu romantycznego i narodziny romantycznych kategorii interpretacyjnych. – Rozdział 3. Od archaiki kulturowej do romantycznej poetyki [poz. ]: Cz. I. Mickiewiczowska ludowość jako problem badawczy; Cz. II. Ballady i „Dziady” wileńskie – próba lektury; Cz. III. Świat poetycki – próba systematyzacji. – Rozdział 4. Poezja transcendentalna „Sonetów krymskich” [poz. ]. – Rozdział 5. Tragizm i ojczyzna w „Konradzie Wallenrodzie” [poz. ]: Cz. I. Byronowski tragizm w „Konradzie Wallenrodzie”; Cz. II. Temat ojczyzny w „Konradzie Walllenrodzie”.

3. Romantyzm polski. Pluralizm prądów i synkretyzm dzieła. Kraków: Księgarnia Akademicka 1999, 215 s. Zob. poz. .

Rozprawa habilitacyjna.

Zawartość

Wprowadzenie. – I. „Maria” Antoniego Malczewskiego – synkretyzm dzieła i przełom literacki. – II. Poezja romantyczna – liryka romantyczna – liryka romantyków. – III. „Dziady” Adama Mickiewicza, czyli dzieło cykliczne [poz. ]: 1. Kształtowanie utworu, założenia autorskie, rozumienie utworu; 2. Ludowość romantyczna. Wizja świata w II części „Dziadów”; 3. Spór z oświeceniem i romantyczny obraz egzystencji w IV części „Dziadów”; 4. III część „Dziadów” i romantyczna literatura profetyczna; 5. „Dziady” drezdeńskie – dzieje bohatera; 6. Człowiek i naród w czasach ostatecznych; 7. Dzieło cykliczne. – IV. „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza – o wielopłaszczyznowości poematu uniwersalnego [poz. ]. – V. Komedia Fredrowska – gatunek, estetyka i pluralizm prądów. – VI. „Lalka” Bolesława Prusa jako powieść wieloperspektywiczna: 1. Romantyzm z perspektywy „Lalki”; 2. Dygresja o definicjach i stereotypach; 3. Powieść i uniwersum życia wewnętrznego; 4. Skrzywienie szyderskich oczu; 5. Zamęczony przez swoich; 6. Dygresja nie tylko o tytułowej lalce; 7. Obcy samemu sobie; 7. [sic!] Powieść idei; 8. Powieść o melodramacie. – Aneks. Powieść gotycka – politypiczność gatunku. – Zamknięcie.

4. Poemat profetyczny. O „Dziadach” drezdeńskich Adama Mickiewicza. Kraków: Księgarnia Akademicka 2002, 266 s.

Zawartość

Od Autora. Wstęp. Część I: Preliminaria: Kontekst autorski, horyzont recepcji. Część II: O formie „Dziadów” drezdeńskich. „Dziady” – dzieło cykliczne. „Kilka rysów ogromnego obrazu”. O formie poematu uniwersalnego. Część III: O bohaterze „Dziadów” drezdeńskich. Dramat Adama. O mitycznej podstawie antropologicznej koncepcji III części „Dziadów”. Tytanizm czy prometeizm? Piętno buntu metafizycznego. IV. Perspektywa eschatologiczna. „Widzenie” Ks. Piotra a wieszczba Oleszkiewicza. Stopnie proroczych wtajemniczeń w III części „Dziadów”. Polska – Chrystusem narodów? Część V: Profetyzm i mistycyzm romantyczny. – Zakończenie. Universum profetyczne „Dziadów” drezdeńskich. O „człowieku wiecznym”.

5. Kultura polska lat 1796-1918. W: Historie Polski w XIX wieku. T. 1. Kominy, ludzie i obłoki. Modernizacja i kultura. Warszawa: Wydawnictwo DiG, Muzeum Historii Polski w Warszawie 2013 s. 269-481.

6. Polski romantyzm i wiek XIX. Zarysy, rekonesanse. Kraków: Księgarnia Akademicka 2013, 333 s. Studia Dziewiętnastowieczne. Rozprawy, t. 3.

Zawartość

Wprowadzenie. – I. Estetyki: Nasz literacki wiek XIX i „izmy”; Czym był romantyzm?; Dlaczego „neoklasycyzm”?; Problematyka sporów przełomu romantycznego w Polsce (1818-1830). – II. Regiony: I. Dlaczego romantyzm polski nie wyszedł z Puław; Projekt fundacyjny. U początków romantycznej refleksji programowej Adama Mickiewicza; U źródeł szkoły litewskiej. Jan Czeczot i poezja filomacka; Romantyzm przedlistopadowy. Rozgłos poetów szkoły litewskiej; Z międzypowstaniowych dziejów szkoły litewskiej w literaturze polskiej. – III. Problemy: Prozopoizm w romantyzmie polskim. Rekonesans; Profetyzm i mistycyzm romantyczny; Tworzenie bogactwa a więź narodowa w świetle literatury i filozofii doby romantyzmu; Obrazy świata społecznego w literaturze polskiej XIX wieku; Kultura na wygnaniu, kultura w ucisku. – IV. Kontynuacje: Lektura romantyzmu polskiego w eseistyce Stanisława Vincenza; Romantyczne motywy w duszpasterstwie narodowym prymasa Stefana Wyszyńskiego; Uczestnictwo bez granic. Zagraniczne filmy Andrzeja Wajdy; Stanisław Pigoń – pisarz; Franciszek Bielak – nauczyciel i badacz; „Jednak zostanie po mnie ta siła fatalna…”. O życiu i dorobku Profesora Mariana Tatar.

Przekłady

białoruski

rozdziału Jan Czeczot i poezja filomacka pt. Tworczasc' Jana Czaczota u kantekscie fiłamackaj paezii. W: Szljacham stagoddziau. Materyjały dzwjuch kanfierencyj adnago goda. Minsk 1992.

7. Mickiewicz. Poeta alternatyw. Kraków: Księgarnia Akademicka 2021, 322 s. Studia Dziewiętnastowieczne. Rozprawy, t. 18.

Zawartość

Wprowadzenie. – Mickiewicz w szkole klasycznej?; „Romantyczność” Adama Mickiewicza jako utwór programowy; Poemat „Grażyna” wobec Mickiewiczowskiego projektu nowoczesnej literatury narodowej; Poezja Mickiewiczowska a sentymentalność czuła; Ludowość Adama Mickiewicza a synkretyzm kultury na przykładzie „Dziadów” wileńsko-kowieńskich; Kosmos Mickiewiczowskich „Dziadów”. Rytualny, misteryjny, teozoficzny; Wokół epopeiczności „Pana Tadeusza”; „Pan Tadeusz” – domniemany epos słowiański; Cykl Mickiewiczowski a romantyczna wielka forma poetycka; Literatura, krytyka, polityka. Wokół petersburskiej edycji „Poezyj” Adama Mickiewicza; Wokół Mickiewiczowskiej puszkinistyki; Goethe i Byron w prelekcjach paryskich Adama Mickiewicza; Koncepcja literatury mesjanicznej w prelekcjach paryskich Adama Mickiewicza; Ślady koncepcji twórczych w epistolografii Mickiewicza z lat 1836-1855; Wygnaniec w oboim żywiole.

8. Mickiewiczowski pięcioksiąg romantyczny. Kraków: Instytut Literatury; Księgarnia Akademicka 2021, 308 s. Studia Dziewiętnastowieczne, 7.

Wybór artykułów z poz. i .

Zawartość

Rozdz. I-III [poz. ]. – Rozdz. IV-V [poz. ].

9. Na powrót. Wiersze. Kraków: Biały Kruk 2022, 112 s.

Zawartość

Cz. I. Wieczny Eter; Cz. II. Raport z planety Pi; Cz. III. Mój dom podziemny; Cz. IV. Pod powiekami [poz. ].

10. Poemat romantyczny, epopeja, summa poetica. O „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza. Kraków: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka 2023, 271 s. Studia Dziewiętnastowieczne. Rozprawy, t. 22.

Zawartość

Wstęp. – „Pan Tadeusz” jako poemat romantyczny. Historia szlachecka i poemat liryczny; Homer i Wergiliusz w świadomości twórczej autora „Pana Tadeusza” (przegląd problematyki); „Pan Tadeusz” – domniemany epos słowiański; Wokół epopeiczności „Pana Tadeusza”; Ksiądz Robak. Postać w strukturze poematu romantycznego; Bajronizm, czyli ukryte oblicze „Pana Tadeusza”; „Pan Tadeusz” – powieścią romantyczną?; „Pan Tadeusz” w kulturze czasów rozbiorowych; „Pan Tadeusz” – Mickiewiczowska summa poetica. – Zakończenie. Soplicowo i jego wizja równowagi.

11. Szkice pigoniowskie. Kraków: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka 2023, 193 s.

Zawartość

I. Człowiek nauki i uniwersytetu: Żak, uczony, siewca wiedzy. Stanisław Pigoń na Uniwersytecie Jagiellońskim; Stanisław Pigoń – pisarz; Stanisława Pigonia zmagania z Dziadami; „Pan Tadeusz” do użytku szkolnego i powszechnego. (Kilka myśli o edycjach popularnych Stanisława Pigonia, Konrada Górskiego i Zofii Stefanowskiej); Stanisław Pigoń jako wydawca dzieł wielkich humanistów; Stanisław Pigoń o Mickiewiczu – człowieku i twórcy; Ziemia krośnieńska Stanisława Pigonia. Motywy regionalne i dziedzictwo etosowe. – II. Wśród dziedzin Pigoniowskiej problematyki badawczej: Mickiewicz wciąż pisze! O nieznanym liście wieszcza; Zygmunta Glogera „Rok polski w życiu, tradycji i pieśni”; Chłopski poeta-ludowiec. O dorobku wierszopisarskim Jana Myjaka; „[…] stamtąd drogi wychodzą, bo tam serce świata”. O antologii Jerzego Pleśniarowicza „Wiersze z Rzeszowskiego”; Wielkie tematy polonistyki krakowskiej (od Michała Wiszniewskiego do Juliusza Kleinera).

Artykuły w czasopismach i książkach zbiorowych, m.in.

Raj z dawna utracony. W: Tadeusz Nowak. Zbiór recenzji i szkiców o twórczości pisarza. Warszawa 1981 s. 267-276.
Koncepcja literatury mesjanistycznej w prelekcjach paryskich Adama Mickiewicza. „Ruch Literacki1982 nr 5/6 s. 225-234.
Oryginalność gatunkowa „Trzy po trzy” Aleksandra Fredry. W: Z życia i twórczości Aleksandra Fredry. W dwusetną rocznicę urodzin poety. Przemyśl 1994 s. 87-108.
Uwagi o definiowaniu mistycyzmu romantycznego. „Poznańskie Studia Polonistyczne” Seria Literacka III (XXIII) 1996 s. 193-211.
Miejsce Fredry. O usytuowaniu twórczości pisarza w procesie literackim. W: Z życia i twórczości Aleksandra Fredry. Zeszyt 2. Przemyśl 1997 s. 85-146.
Obcy. Bohater i światy powieściowe w „Lalce” Bolesława Prusa. W: Spojrzenie na Prusa i jego bohaterów. Materiały z sesji w 150 rocznicę urodzin Bolesława Prusa. Kielce 1998 s. 23-56.
Rosja w twórczości poetyckiej Adama Mickiewicza. „Ruch Literacki 1998 z. 3 s. 357-365.
Zachować narodowi wierną pamiątkę…. Poezja Adama Mickiewicza jako język ofiar historii (Pamięci Stanisława Pigonia – w trzydziestą rocznicę śmierci). „Rocznik Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza1999 s. 47-57.
Romantyzm w Polsce. W: Historia literatury światowej. T. IV: Romantyzm. Kraków 2004, s. 225-308.
Ponad Galicją i Kongresówką. W: Ziemia Miechowska w dziejach Polski. Dziedzictwo i perspektywy. Kraków 2006 s. 163-175.
Dążenia religijne romantyków polskich. „Horyzonty Wychowania2007 [R.] 6 nr 11 s. 167-178.
Pochwała „Grenadiera-filozofa” Cypriana Godebskiego. W: Emigranci, wygnańcy, uchodźcy… Kraków 2007 s. 37-47.
Wyskazywanija Mickiewicza o Puszkinie (1837-1842). W: Adam Mickiewicz i pol'skij romantizm w russkoj kulturie Moskwa 2007 s. 88-100.
Adam Mickiewicz (1798-1855). W: Lettres Européennes. Histoire de la littérature européenne. Paris 1992, wersja rozszerzona w: Literatura Europy. Historia literatury europejskiej. Gdańsk 2009 s. 571-581.
Powieściowość „Pana Tadeusza” – kwestia otwarta? W: Album Gdańskie. Prace ofiarowane Profesorowi Józefowi Bachórzowi w siedemdziesiątą piątą rocznicę urodzin i pięćdziesięciolecie pracy nauczycielskiej. Gdańsk 2009 s. 154-166.
O wielości estetyk w liryce Słowackiego. Uwagi i notatki. W:] Słowacki mistyczny – rewizje po latach. Warszawa 2011 s. 165-179.
Cypriana Norwida sprawa o Polskę. W: Historia ma konsekwencje. Mickiewicz, Mochnacki, Norwid, Witkacy o dziejach Polski. Kraków 2012 s. 51-97.
Miejska architektura jako przestrzeń dialogu z historią i nowoczesnością w Polsce postyczniowej. W: Kino: obiekt uczuć czy przedmiot badań? W dialogu z myślą filmową i twórczością Rafała Marszałka. Kraków 2012 s. 401-413.
Kultura polskiego romantyzmu: dynamika i pluralizm. W: Środowiska kulturotwórcze okresu oświecenia i romantyzmu. Kraków 2013 s. 89-108.
[Wspólnie z S. Bobran:] La pola kulturo en la tempo de Ludoviko Zamenhof, prilumita de la fenomeno de akceptado de „Sinjoro Tadeo” de Adam Mickiewicz. [Przeł.:] M. Majerczak. „Esperantologio. Esperanto Studies2013 nr 6 s. 59-69.
O założeniach romantycznej formy otwartej. Wprowadzenie do problematyki. W: Eklektyzmy, synkretyzmy, uniwersa. Z estetyki dzieła epoki oświecenia i romantyzmu. Kraków 2014 s. 29-47.
Ślady koncepcji twórczych w epistolografii Adama Mickiewicza z lat 1836-1855. W: Mickiewicz niedoczytany. Korespondencja poety z perspektywy współczesnej. Warszawa 2014 s. 191-207.
Miriam, „Ad leones!. O czytaniu noweli Cypriana Norwida. W: Literatura, kultura religijna, polskość. Księga jubileuszowa dedykowana prof. dr. hab. Krzysztofowi Dybciakowi w 65. rocznicę urodzin. Warszawa 2015 s. 227-241.
Poświętne ojcowisko. Program kultury narodowej Jana Pawła Woronicza. Lata krakowskie (1816-1828). W: Narodziny Rzeczpospolitej Krakowskiej. Relacje, obrazy, wspomnienia. Kraków 2016 s. 51-72.
Wieszcz Ukrainy w czasach Józefa Bohdana Zaleskiego, Juliusza Słowackiego i Tarasa Szewczenki. „Kultura Słowian2016 s. 179-194.
Zygmunta Glogera „Rok polski w życiu, tradycji i pieśni. W: Zygmunt Gloger. Pisarz, myśliciel, uczony. Studia. Białystok 2016 s. 53-66.
Juliana Przybosia dialogi z Mickiewiczem. W: Przyboś dzisiaj. Rzeszów 2017 s. 295-30.
Pan Tadeusz. Domniemany epos słowiański. W: Słowiańskie tropy. Studia collectanea in honorem Juliani Kornhauser. Kraków 2017 s. 125-143.
Profesor, historyk, krytyk. Kazimierz Brodziński jako wykładowca literatury polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. „Wiek Oświecenia2017 [t.] 33 s. 19-38.
Tyle zagadek i tyle tajemnic.... Jeszcze o „Widzeniu” Adama Mickiewicza. W: Loci (non) communes. Prace ofiarowane Profesor Marii Korytowskiej. Kraków 2017 s. 189-199.
Komu i do czego służy tradycja romantyczna po roku 1989? W: Społeczeństwo polskie dziś. Samoświadomość, uznanie, edukacja. Warszawa 2018 s. 66-88.
Wokół „Świstka krytycznego” Stanisława Kostki Potockiego. W: O spuściźnie literackiej Stanisława Kostki Potockiego. Studia i szkice. Warszawa 2018 s. 123-134.
Etos wykładowcy akademickiego (etos a praktyka). W: Humanistyka między narodami. Interdyscyplinarne studia polsko-ukraińskie. Białystok 2020 s. 61-73.
Rosjanie i Rosja w „Dziadach drezdeńskiech” Adama Mickiewicza. W: Adam Mickiewicz i Rosjanie. Warszawa 2020 s. 55-69.
Józefa Łobodowskiego spojrzenia na miasto rodzinne. W: Odcisk palca – rozległy labirynt”. Prace ofiarowane profesorowi Wojciechowi Ligęzie na jubileusz siedemdziesięciolecia. Kraków 2021 s. 377-386.
Poezja i pobożność. O „Pieśni porannej” Franciszka Karpińskiego. „Rocznik Filozoficzny Ignatianum2021 z. 1 s. 197-218.
Poemat „Śniła się zima…” z perspektywy lozańskiej liryki Adama Mickiewicza. W: Poezja polska ostatnich dwustu lat. Kraków 2022 s. 37-47.
Miał romans z hrabiną i…. Glosy do „Żmutu” Jarosława Marka Rymkiewicza. „Nowy Napis2023 nr 17 s. 25-34.
Późne oświecenie w Polsce a kwestia nowoczesności. W: Wiek osiemnasty jako zmiana – perspektywy i problemy. Poznań 2023 s. 85-98.

Prace redakcyjne

1. Dziady” Adama Mickiewicza. Poemat, adaptacje, tradycje. Red.: B. Dopart. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 1999, 355 s.
2. Mickiewicza słowa sekretne. Red.: B. Dopart, W. Walecki. Kraków: Collegium Columbinum 1999, 27 s. Biblioteka Tradycji Literackich, nr 23.
3. Pan Tadeusz” i jego dziedzictwo. Poemat. [Cz. 1]. Red.: B. Dopart, F. Ziejka. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 1999, 511 s.
4. Literatura – kulturoznawstwo – uniwersytet. Księga ofiarowana Franciszkowi Ziejce w 65 rocznicę urodzin. Red.: B. Dopart, J. Popiel, M. Stala. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2005, 819 s.
5. I ziarno duszy nagie pozostało. Antologia wierszy polskiego romantyzmu. Red.: B. Dopart, A. Ziołowicz. T. 1-2. Kraków: Zielona Sowa 2006, 605 s. + 365 s. Poezja Polska w Antologiach.
6. Pan Tadeusz” i jego dziedzictwo. Recepcja. Red.: B. Dopart. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2006, 481 s.
7. M. Tatara: Od Kochanowskiego do Norwida. Lektury i rozprawy. Red.: B. Dopart, M. Stanisz. Kraków: Księgarnia Akademicka 2007, 384 s. Studia Dziewiętnastowieczne. Rozprawy, 1.
8. Długie trwanie. Różne oblicza klasycyzmu. Red.: R. Dąbrowski, B. Dopart. Kraków: Księgarnia Akademicka 2011, 278 s. Studia Dziewiętnastowieczne. Rozprawy, t. 9.
9. Środowiska kulturotwórcze czasów oświecenia i romantyzmu. Red.: B. Dopart. Kraków: Księgarnia Akademicka 2013, 279 s. Studia Dziewiętnastowieczne. Rozprawy, t. 11.
10. A. Mickiewicz: Ballady i romanse. Red.: M. Woźniewska-Działak, B. Dopart. Kielce: Pewne Wydawnictwo 2022, 302 s. Album Romantyczne, 1.

Omówienia i recenzje

• Ankieta dla IBL PAN 2024.

• Strona internetowa: https://boguslawdopart.pl.

Wywiady

Za co kochamy Mickiewicza? Z Bogusławem Dopartem rozmawiał K. Szymoniak. „Nowy Nurt1995 nr 5-6.
Mickiewicz nie całkiem odkryty. Rozmawiamy z prof. B. Dopartem. „Gazeta Krakowska2006 nr z 26-27 XI.
Poezja czysta. Rozm. M. Wilk. „Dziennik Polski2008 nr 73 [interpretacje ksiąg „Pana Tadeusza” w formie wywiadu].
Zawsze czeka nas nowy romantyzm. Z Bogusławem Dopartem rozmawiała M. Kwaśnicka. „Czterdzieści i Cztery2009 [nr] 2.
Coś ty Polakom zrobił, Mickiewiczu? Rozmowa o „Dziadach ”. Z Bogusławem Dopartem rozmawiała O. Szpunar. „Gazeta Wyborcza2022 nr 16 dod. „Kraków”.
Mickiewicz w grobie się przewraca. A my „Dziadów” nie rozumiemy. Z Bogusławem Dopartem rozmawiała A. Piątkowska. „Polska Metropolia Warszawska2022 nr 12.

Pod powiekami

K. Pieńkosz: Debiut ze znakiem jakości. „Poezja1978 nr 9.
A.K. Waśkiewicz. „Życie Literackie1978 nr 29.
S. Stanuch. „Dziennik Polski1998 nr 249.

Mickiewiczowski romantyzm przedlistopadowy

D. Seweryn. „Pamiętnik Literacki1995 z. 1.
A. Ziołowicz. „Ruch Literacki1995 z. 3.

Romantyzm polski

J. Borowczyk. „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka1999 t. 6.
K. Turaj-Kalińska: Dryfująca komoda. „Przekrój1999 nr 32.
K. Biliński: Romantyczna synteza. „Przegląd Humanistyczny2000 nr 1/2.

Poemat profetyczny

E. Nowicka: O „Dziadach” i Dziadach. „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka2003 t. 10.
R. Klimko. „Pamiętnik Literacki2005 z. 4.

Mickiewicz. Poeta alternatyw

J. Sikora: O Mickiewiczu nieschematycznie. „Nowe Książki2022 nr 11.

Na powrót

N. Charysz: Poetycki zbiór o duszy. „Nowe Książki2023 nr 1.