BIO

Urodzony 31 maja 1926 w Poznaniu; syn Stefana Przybysza, urzędnika dyrekcji kolei, i Marty z domu Mittelstaedt. Do szkół uczęszczał w Poznaniu. W czasie II wojny światowej pracował jako robotnik w prowianturze wojskowej w Poznaniu, w 1945 brał udział w walkach o cytadelę poznańską. Po wojnie ukończył w 1946 naukę w Liceum im. K. Marcinkowskiego i studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Poznańskiego, który ukończył w 1950. Debiutował w 1948 humoreską pt. Wigilijny groch z kapustą, opublikowaną w „Głosie Wielkopolskim” (nr 354; podpisany J.P.). W 1951 ożenił się z Danutą Magolewską, magistrem wychowania fizycznego. W 1951 pracował w Banku Inwestycyjnym, a następnie w 1952-78 w Zjednoczeniu Przemysłu Meblarskiego. Współpracował z tygodnikiem satyrycznym „Kaktus” (1957-60) i „Gazetą Poznańską” (1965-73; tu rubryka satyryczna pt. Magazynek). W 1969 został członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (do 1989). Od 1972 należał do Związku Literatów Polskich (do 1990; w 1972-74 członek zarządu, w 1975 skarbnik, w 1978-81 wiceprezes Oddziału Poznańskiego). W 1973-81 pracował w redakcji magazynu ilustrowanego „Tydzień”, pełniąc kolejno funkcje kierownika działu, zastępcy sekretarza redakcji i redaktora naczelnego; publikował tu m.in. artykuły dotyczące problematyki społecznej i obyczajowej, korespondencje zagraniczne oraz w 1973 cykl pt. Tygodnik satyryczny Lizus, a w 1974-81 cykl felietonów satyrycznych pt. Ha. Współpracował także z dwutygodnikiem „Karuzela” (1978-85), publikując opowiadania satyryczne, humoreski i cykl felietonów pt. Trzy po trzy (m.in. podpisany ZET-ZET) oraz z miesięcznikiem „Nurt” (1978-82), w którym publikował cykl satyryczny pt. Osobiste. Od 1978 należał do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (do 1982, potem do Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej). W 1982 był redaktorem naczelnym tygodnika „Wprost”. W 1983 wznowił współpracę z „Gazetą Poznańską” jako starszy publicysta w dziale kultury, a od 1986 był kierownikiem jej wydania magazynowego; publikował tu m.in. cykl felietonów pt. Na marginesie (1983, 1985) i rubrykę satyryczną Magazynek Szóstego Wydania. (Rok założenia 1965) (1983). W 1985 publikował w tygodniku „Odrodzenie” cykl felietonów pt. Z boku. W 1987 otrzymał Nagrodę Literacką im. W. Reymonta, a w 1988 nagrodę kulturalną miasta Poznania. W kwietniu 1997 zaczął prowadzić w miesięczniku „Menu” satyryczną stronę autorską pt. Manuskrypt. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1968), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1978). Zmarł 2 marca 2001 w Poznaniu; pochowany tamże w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Junikowo.

Works

1. Przygody dżentelmenów. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1962, 137 s.

Zawartość

Krótkie opowiadania satyryczne w cyklach: I. Opowieści różne i inne; II. Przygody inspektora Raglana.

2. Moi dobrzy nieznajomi. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1966, 160 s.

Zawartość

Krótkie opowiadania satyryczne, m.in. w cyklach: Przerwa w życiorysie autora; Kolejna przerwa w życiorysie autora; Ostatnia przerwa w życiorysie autora.

3. Dyrektor też człowiek. (Najazd na zajazd). Wodewil. Libretto i dialogi: J. Przybysz. Piosenki: L. Konopiński i W. Ścisłowski. Muzyka: F. Nowak, M. Święcicki. Prapremiera: Poznań, Państwowe Przedsiębiorstwo Imprez Estradowych 1968.

4. Światek nasz kochany. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1968, 113 s.

Zawartość

Krótkie opowiadania satyryczne w cyklach: Chwila wspomnień; Pracowity dzwonek; Cudowny wypoczynek; Życie towarzyskie.

5. Sekrety rodzinne. [Opowiadania]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1972, 129 s.

Zawartość

Na moście; Prezent dla wujka; Ścigany; O świcie; Wejście w sfery; Teoria; Szansa; W autobusie; Spadek; Obsesja; Nuda; Rondo; W hotelu; Przy świecach; Partia brydża; List.

6. Zapiski untermenscha. [Powieść]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1972, 206 s. Wyd. nast. tamże: wyd. 2 1977, wyd. 3 1988.

7. Okropnie śliczny jest ten świat. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1973, 206 s.

Zawartość

Krótkie opowiadania satyryczne w 3 cyklach i dodatku.

8. Trzynastego w piątek. [Opowiadania satyryczne]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1975, 167 s.

Zawartość

W willi w gęstwinie bzów; Myślą w Wenecji i w gondolach; Na grobie Czarusia w piękny dzień wiosenny; W naszym biurze między siódmą i trzecią; Gdy przyszedł ten list od nieznajomej; W dzień przed urodzinami Maryli; Słuchając jednego, który przyszedł i siedział; Znów w zbożu z panną Krysiunią jedyną; Wtedy gdy nadeszła paczka z Kalifornii; W oknie za firaną w ciepłe popołudnie; Gdybyśmy witali przedstawiciela; W Juracie na wydmie z paniami; W czwartek w południe, w chłodny dzień grudniowy; O zmierzchu dnia przedostatniego; W pełni żniw we wsi pod gruszą.

9. W zapachu migdałów i lukru. [Opowiadania]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1978, 164 s.

Zawartość

Życie pełne atrakcji: W wolno opadającym śniegu; Przegadać czas; Być człowiekiem; Poznać świat; W zapachu migdałów i lukru; Przeciąć wstęgę; Pokochać szefa; Życie pełne atrakcji. – Świat pachnący różą: Dobry pies Misiek; Słowikowska była lepsza; Z bukietem o świcie; Trudna sztuka pisania listów; Park pani babci; Młoteczkiem po rurce; Świat pachnący różą.

10. Pies, który wysiadł w Sopocie. [Powieść]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1980, 136 s.

11. Krótki fragment dziejów rodu. [Powieść]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1981, 173 s.

Nagrody

II nagroda w konkursie Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego w 1980.

12. Eintopfkommando. [Powieść]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1986, 190 s.

13. Długa lekcja gimnastyki. [Powieść]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1990, 231 s.

Analyses and reviews

Ankiety dla IBL PAN 1988, 1998.

Wywiady

Czy satyra musi być zabawna. Rozm. O. Błażewicz. Głos Wielkopolski 1985 nr 76.

Ogólne

Artykuły

Z. Beryt: Szkice do portretu. Gazeta Poznańska 1986 nr 183.

Moi dobrzy nieznajomi

J. Siewierski: Dwie książki satyryczne. Nowe Książki 1966 nr 9.

Zapiski untermenscha

Cz. Michniak: Zapiski szydercy. Gazeta Poznańska 1972 nr 265.
F. Fornalczyk: Okupacyjny Poznań w relacji szarego człowieka. Poglądy 1973 nr 23 [właśc. 22].
B. Pigłowska. „Nowe Książki1978 nr 6.

Okropnie śliczny jest ten świat

T. Lewandowski: Satyra nie zawsze śmieszna. Nowe Książki 1974 nr 4.

Trzynastego w piątek

Z. Kosakowska: Stół z powyłamywanymi nogami. Nurt 1975 nr 10.
T. Lewandowski: Międzyepoka i co dalej?Nowe Książki1976 nr 14.

W zapachu migdałów i lukru

F. Fornalczyk: Powściągliwy optymizm. Nurt 1978 nr 10.

Pies, który wysiadł w Sopocie

M. Bajerowicz: Wąż z naiwnych. Tydzień 1980 nr 18.
E. Staniewicz: Ktoś, kto wysiadł. Nurt 1981 nr 2.

Krótki fragment dziejów rodu

E. Staniewicz: Komentarz do fotografii. Nurt 1982 nr 4.

Eintopfkommando

K. Młynarz: Ogródek zwany Polską. Nurt 1987 nr 10.
[W. Nawrocki] Ł. Budny: Co można zobaczyć we własnym ogródku?Kultura1987 nr 22.