BIO

Urodzona 7 stycznia 1922 w Łodzi; córka Józefa Pogonowskiego, farmaceuty, i Eugenii z Gadzinowskich. Do szkoły powszechnej i prywatnego gimnazjum Heleny Miklorewskiej uczęszczała w Łodzi. Podczas okupacji niemieckiej została wysiedlona wraz z rodziną na teren Generalnej Guberni. Przebywała we wsi Tarnowska Wola (później włączona do Budziszewic, obecnie powiat tomaszowski), a następnie pracowała jako robotnica leśna w nadleśnictwie Regny (powiat Tomaszów Mazowiecki). W tym czasie rozpoczęła twórczość literacką pisząc powieść Na progu (druk w 1947). Po wojnie powróciła do Łodzi, gdzie uczyła się w liceum humanistycznym. Debiutowała w 1945 wierszem pt. Przeznaczenie, opublikowanym w „Dzienniku Łódzkim” (nr 73). Po zdaniu matury w 1945 rozpoczęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Łódzkim. W 1945-47 należała do Klubu Młodych przy Oddziale Łódzkim Związku Zawodowego Literatów Polskich. W 1946-47 uczestniczyła w seminariach organizowanych przez zespół redakcyjny „Kuźnicy.” W 1947 wyszła za mąż za Jerzego Oplustila, inżyniera architekta. W 1949 została członkiem Związku Literatów Polskich. Po uzyskaniu magisterium w 1950, pracowała przez rok jako nauczycielka języka polskiego w Państwowym Technikum Budowlanym w Łodzi. Liczne wiersze publikowała m.in. w „Tygodniku Powszechnym” (1952-55, 1958-59), „Dziś i Jutro” (1953), „Odgłosach” (1958-66), „Twórczości” (1958-70), „Życiu Literackim” (1958-76), „Nowej Kulturze” (1960-63). W 1957 otrzymała stypendium Ministerstwa Kultury i Sztuki na wyjazd do Francji, a w 1962 do Włoch. W 1963 zamieszkała w Warszawie i do 1965 pracowała jako nauczycielka w szkołach średnich. Kontynuowała twórczość poetycką, publikując w „Więzi” (1964-78, z przerwami), „Współczesności” (1964-71, z przerwami), „Poezji” (1965-70), „Tygodniku Kulturalnym” (1965-67), „Miesięczniku Literackim” (1970-79), „Tygodniku Powszechnym” (1971-79, 1981), „Literaturze” (1972-81, z przerwami). W 1975-82 przebywała kilkakrotnie w Maroku; m.in. brała udział w utworzeniu przy Ambasadzie Polskiej w Rabacie tzw. punktu konsultacyjnego w zakresie szkoły podstawowej i średniej, którym kierowała w 1975-76, ucząc też języka polskiego i historii. W 1979 otrzymała nagrodę im. Brata Alberta, przyznaną przez Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne za osiągnięcia w dziedzinie sztuki sakralnej. W 1985 publikowała wiersze w londyńskim piśmie „Zapis”. Zmarła 6 czerwca 2005 w Warszawie; pochowana tamże na Cmentarzu Powązkowskim.

Works

1. Na progu. [Powieść]. Powst. 1940. Druk „Głos Pomorza” 1947 nr 215-249.

Autorka podpisana: Lucyna Oleska. Data powstania wg inf. autorki.

2. Węzły. [Wiersze]. Warszawa: Książka 1948, 34 s.

3. Przemiany. [Wiersze]. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1951, 15 s.

4. Młodość okupacyjna. Gawęda. [Poemat]. Powst. 1953. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1961, 37 s.

Data powstania podana pod tekstem.

5. Kręgi. [Wiersze]. Warszawa: Czytelnik 1958, 143 s.

Zawartość

Cykle: Kręgi; Liryka retoryczna; Piosenki; Obliczenia; Barwy i bryły.

6. Urzeczywistnianie. [Wiersze]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1958, 38 s.

7. Gąszcze. [Wiersze]. Warszawa: Czytelnik 1961, 113 s.

Zawartość

Cykle: Gąszcze; Piosenki i ballady; Średniowiecze; Tropy.

8. Konstrukcje. Powieść eseistyczna. Powst. 1961. Druk fragmentów: Konstrukcje. „Życie Literackie” 1961 nr 20; Babka. Tamże nr 52; Co dzień. „Odgłosy” 1962 nr 23; Pierwsza mitologia. „Życie Literackie” 1962 nr 27.

Data powstania wg inf. autorki.

9. Zbroja. [Wiersze]. Warszawa: Czytelnik 1965, 87 s.

10. Na balkonie. [Wiersz dla dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1968, [6] k. Wyd. 2 tamże 1971.

11. Ceremoniał. [Wiersze]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1969, 121 s.

Zawartość

Cykle: Ceremoniał; Już obłok; Rondo; Śladem; Spętywanie; Gry; Tętno.

12. Wiersze wybrane. Warszawa: Czytelnik 1973, 338 s.

13. Wizerunek. [Wiersze]. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1973, 87 s.

14. Poezje wybrane. Wybór i wstęp autorki. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1977, 172 s.

15. Zaprzęg. [Wiersze]. Warszawa: Czytelnik 1978, 88 s.

Nagrody

Nagroda na Ogólnopolskim Festiwalu Poezji w Łodzi 1980.

16. Wiersze inne. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1980, 116 s.

17. Doświadczenia. Wybór wierszy religijnych. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1981, 103 s. Wyd. 2 tamże 1986.

18. Tylko wierszem. Szkice literackie. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1984, 145 s.

Zawartość

Uwagi o pracy poetyckiej; Przeciw „estetyce”; Na temat metody; Kryzys wyobraźni; Problem znaku i rzeczy; Kryzys poezji?; Znaczenie jako norma estetyczna; Uwagi o poezji; Na temat funkcjonowania literatury; Prawda – piękno – rzeczywistość; Wzniosłość; Świat jako dzieło sztuki?; Tylko wierszem; Ukierunkowanie tworzy formę; „Sprawa” Brzozowskiego; O poezji; Struktura pustki; Podział na gatunki literackie; Z dziennika lektury; 1963-1964-1969; Współczesność poezji Leśmiana; Anachoreta uznany [M. Białoszewski]; Poeta nieznany [S. Dąbrowski]; O karykaturze męskości [dot. eseju Z. Bieńkowskiego]; O kobiecie, – nadto fragmenty szkiców drukowane w czasopismach.

19. Albo i albo. [Wiersze]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1985, 92 s.

20. Wiersze wybrane. [Wyd. 1 w tej edycji]. Warszawa: Czytelnik 1987, 348 s.

21. Nie tylko o Sandomierzu. [Wiersze; autorki:] A. Kamieńska, L. Marjańska, A. Pogonowska. Sandomierz: Oficyna Jędrzejowska 1990, [12] s.

Druk bibliofilski.
Tu wiersz A. Pogonowskiej pt. Spacer do kościoła Sandomierskich Męczenników.

22. Klucząc za prawdą. [Wiersze]. Warszawa: Nakład autorki 1991, 92 s.

Zawartość

Cykle: Wiersze nowe; Publicystyka z szuflady.

Analyses and reviews

• Ankieta dla IBL PAN 1953, 1964, 1966, 1978, 1989, 1998.

Wywiady

• Rozm. Z. Dolecki. „Kierunki” 1978 nr 46.
• Rozmowa z poetką. Rozm. B. Danowicz. „Tydzień” 1981 nr 38.

Słowniki i bibliografie

• Słownik współczesnych pisarzy polskich. Seria 2. T. 2. Warszawa 1978 (F. Lichodziejewska).

Ogólne

Artykuły

• S. Lichański: Nad wierszami Anny Pogonowskiej. „Dziś i Jutro” 1953 nr 2.
• M. Siwek: Liryka i żywioł. „Kierunki” 1979 nr 40 [dot. twórczości A. Pogonowskiej].
• H. Zaworska: Uwięzienie. „Twórczość” 1979 nr 8.
• Z. Skibiński: O liryce Anny Pogonowskiej. (Szkic rozpoznawczy). W: Osnowa. Łódź 1980.

Węzły

• L. Kuc: Dziedzina miniatury poetyckiej. „Tygodnik Powszechny” 1949 nr 37.

Przemiany

• A. Gerard. „Dziś i Jutro” 1951 nr 49.

Kręgi

• J. Błoński: Lustro. „Życie Literackie” 1958 nr 29.
• M. Głowiński: „Wykreślam formę mgle...”. „Twórczość” 1958 nr 9.

Gąszcze

• B. Ostromęcki: „Pomiędzy nocą a bielą”. „Twórczość” 1961 nr 12.
• A. Stern: Liryka filozoficzna. „Życie Literackie” 1961 nr 32.
• J. Waleńczyk: Poezja słowiczej ciemności. „Odgłosy” 1961 nr 18.

Zbroja

• R. Matuszewski: Zbroja własna. „Życie Literackie” 1965 nr 31.
• W. Natanson: Lekarstwo na desperacjonizm. „Twórczość” 1966 nr 5, przedruk w tegoż: Moje przygody literackie. Poznań 1972.

Ceremoniał

• Z. Skibiński: W rytmie natury. „Odgłosy” 1970 nr 12.
• I. Smolka: O „Ceremoniale”. „Poezja” 1970 nr 7.
• T. Walas: Głos kobiecy. „Nowe Książki” 1970 nr 15.
• B. Biernacka: Dotknięcie króla Midasa. „Twórczość” 1971 nr 8.

Wiersze wybrane [1973]

• J. Żernicki: Muzyka kameralna i muzyka promenadowa. „Poezja” 1974 nr 9.
• L. Żuliński: Wyrazić rzecz dzisiejszą. „Nowe Książki” 1974 nr 10, przedruk w tegoż: Sztuka wyboru. Warszawa 1979 [dot. też: Wizerunek].
• Z. Bauer: Węzły trudnego świata. „Życie Literackie” 1975 nr 8.
• T. Szyma: Rzeźbienie snu. „Twórczość” 1975 nr 6.

Zaprzęg

• B. Maj. „Tygodnik Powszechny” 1978 nr 50.
• P. Dybel: Między Wschodem a Zachodem. „Nowe Książki” 1979 nr 12.
• S. Jurkowski: Na poetyckim rydwanie. „Literatura” 1979 nr 4.
• J. Neuberg: „Rzeczywistość jest światłem...”. „Opole” 1979 nr 8.

Wiersze inne

• A.K. Borowa: „Różnie idąc”. „Nowe Książki” 1980 nr 14.
• Z. Mikołejko: Sen o róży. „Literatura” 1980 nr 46.

Doświadczenia

• S. Sterna-Wachowiak: Stworzone. „Twórczość” 1984 nr 8.
• S. Jurkowski: Milczenie zaciąży wiarą... „Kierunki” 1986 nr 31.

Tylko wierszem

• S. Jurkowski: Nie tylko wierszem. „Życie Literackie” 1985 nr 5.
• Z. Chojnowski: Sztuka, poezja, słowa. „Poezja” 1986 nr 5.

Albo i albo

• H. Czubała: Martwa natura. „Życie Literackie” 1986 nr 33.
• S. Jurkowski: Po prostu być. „Kierunki” 1986 nr 12.
• P. Łuszczykiewicz: Poemat to jak obraz. „Odgłosy” 1986 nr 14.
• W. Tkaczuk: Wierszem i nie-wierszem. „Nowe Książki” 1986 nr 4.

Wiersze wybrane [1987]

• D. Heck: Mit Syzyfa. „Twórczość” 1988 nr 8.
• G. Leszczyński: Poezja jest przebudzeniem. „Nowe Książki” 1988 nr 10.

Klucząc za prawdą

• P. Michałowski: Poezja przypadku. „Nowe Książki” 1992 nr 7/8.