Print

BIO

Urodzony 13 czerwca 1942 w miejscowości Łubie pod Gliwicami; syn Jana Pluty, kowala i ślusarza, i Róży z domu Polczyk. Od 1955 uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego w Pyskowicach; w 1959 zdał maturę. W 1958-59 drukował notki reporterskie w „Nowinach Gliwickich” (podpisywane (pya)). W lipcu 1959 podczas tzw. akcji żniwnej koło Słupska uległ ciężkiemu wypadkowi i przez 13 miesięcy przebywał w szpitalach w Słupsku i Piekarach Śląskich (w 1960 przyznano mu rentę inwalidzką). Od 1959 należał do Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy przy Związku Młodzieży Wiejskiej (do 1974). W 1960 podjął studia z zakresu filologii polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim; w 1965 uzyskał magisterium. Debiutował w 1963 opowiadaniami pt. Powrót syna marnotrawnego i Ryma, zamieszczonymi w „Tygodniku Kulturalnym” (nr 12). W 1963-74 należał do Koła Młodych przy Oddziale Wrocławskim Związku Literatów Polskich (ZLP). Od 1965 był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (do 1980). W 1965-69 pracował na stanowisku bibliotekarza w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Równocześnie rozwijał twórczość literacką. Opowiadania, artykuły, recenzje publikował m.in. w miesięczniku „Odra” (1963-85), „Kontrastach” (1967-71; podpisywał się też (am), Amelia Żymła, (P), (pcz), (pya), Piotr Czyżyk, Sulisław Pyarski; w 1967-71 członek kolegium redakcyjnego), „Nadodrzu” (1968-78), „Sigmie” (1969-80; podpisywał się też: J. Borgis), wrocławskich „Wiadomościach” (1970-80, z przerwami; tu w 1978-80 cykl felietonów pt. Zapiski zapoznanego wieszcza), miesięczniku „Nowy Wyraz” (1972-79, z przerwami; podpisywał się też (pya)). Był współinicjatorem i członkiem Ugrupowania Literackiego 66 (1966-71). W 1975 doktoryzował się na Uniwersytecie Wrocławskim na podstawie rozprawy pt. Proza Henryka Worcella (promotor doc. dr hab. Stanisław Pietraszko). Od tegoż roku był członkiem ZLP (do rozwiązania Związku w 1983). W 1979-82 publikował opowiadania, artykuły, recenzje i tłumaczenia w „Tygodniku Kulturalnym” (podpisywał się też Piotr Czyżyk). W 1989 został członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W 1995-2002 był redaktorem, edytorem i autorem pisma literackiego pt. „Przecinek. Małe Prozy i Marginalia Jerzego Pluty” (z. 1-13). W 1996 zaczął publikować małe formy prozatorskie w dolnośląskim roczniku literackim „Pomosty” (t. I-X). Od czerwca 2002 brał udział w programie literackim Nieustająca podróż dookoła świata nowojorskiej World Academy of Waking Dreams. Wyróżniony m.in. odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” (1974), Srebrną Odznaką „Zasłużony dla Województwa Wrocławskiego i m. Wrocławia” (1979). Mieszka we Wrocławiu.

Works

1. Pas. Opowiadania. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum 1967, 125 s.

Zawartość

Pas; Kraina = Pierwsza wędrówka po krainie; Coś się stało. (Relacja o pewnym zdarzeniu); Studnia; Drewniok się zabił, czyli opowiadanie nieprzewrotne; Pomocnik brata; Chłopiec bez wad, czyli jak zabić królika; Zadanie; Andaluzja = Andaluzja, czyli opowiadanie nieegzotyczne; W sprawie psa; Daleko mi do Wrocławia; Leśna. (U Sulka); Ta głupia dziewczyna. (U Sulka); No to przejdźmy na pomost. (Opowiadanie kryminalne); Już ja cię zgnoję; Ta, co się nie doczekała; Więcej światła; Ta, co chciała spać. (Zielona Góra – Wrocław).
See Studies Zobacz szczegóły pozycji

2. Konie przejadają Polskę. Opowiadania i opowiastki. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum 1974, 174 s.

Zawartość

Nie leżałem przecież ...; Lepiej kup sobie kozę, a nie jedz wędzonych szprotek; Ona też cię kiedyś zgubi; A kobiety nie uderz nawet kwiatem; Proszę posuwać się do przodu; Najupalniejsza niedziela tegorocznego lata; Klatka (dla Janusza Stycznia); Gdzieniegdzie białe i szare kamyczki; Klamra; Otóż jesteś wobec mnie zupełnie w porządku; Chyba deszczu nie będzie; Konie przejadają Polskę; Woły; Zachwalacz jamników; Kup duże kostki, nie zapomnij, kochanie; Topór za czterysta dziewięćdziesiąt zetów; To był ten dzień; Kontestatorek pokojowy (na dwie bateryjki); Wieszaki.
See Studies Zobacz szczegóły pozycji

3. Okruchy epopei. Proza Henryka Worcella. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum 1974, 251 s.

Rozprawa doktorska.

Nagrody

Nagroda im. S. Piętaka w 1975.
See Studies Zobacz szczegóły pozycji

4. Sto czyżyków (i piórko rajskiego ptaka). [Powieść]. Wstęp: E. Balcerzan. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum 1978, 278 s. Wyd. 2 przejrzane łącznie z poz. ↑ pt. Sto czyżyków (i piórko rajskiego ptaka); Piotr Czyżyk zasypia. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1988, 434 s.

Nagrody

Nagroda Fundacji im. Kościelskich w Genewie w 1980.
See Studies Zobacz szczegóły pozycji

5. Piotr Czyżyk zasypia. [Powieść]. Powst. 1983-1984. Wyd. łącznie z wyd. 2 przejrzanym poz. ↑PLUTA Jerzy: Sto czyżyków (i piórko rajskiego ptaka). [Powieść]. Wstęp: E. Balcerzan. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum 1978, 278 s. Wyd. 2 przejrzane łącznie z poz. ↑ pt. Sto czyżyków (i piórko rajskiego ptaka); Piotr Czyżyk zasypia. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1988, 434 s. pt. Sto czyżyków (i piórko rajskiego ptaka); Piotr Czyżyk zasypia. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1988, 434 s.

Data powstania wg zapisu w pierwodruku.

6. Melancholijka polonaise. (Wyznania człowieka marginesowego). [Opowiadania]. Wstęp: J. Pluta. Rysunki: S.R. Kortyka. Bydgoszcz: Galeria Autorska J. Kaji i J. Solińskiego 1987, 34 s.

Druk bibliofilski.
Wstęp podpisany: Piotr Czyżyk.

Zawartość

Monolog poranny: jakoś tam się wstaje; Kiedy stoję przy oknie; Tobie to dobrze; Gawrony; W moim mieszkaniu – przytułku; Nekrolog wzorcowy; Całkiem marginesowe zdańka (1-8); Leżącego kopie się z prawdziwą przyjemnością; Jak tam siedzisz w fotelu; W snach jestem szybszy od; Umieram. „To idź do lekarza”; Zamiast cmentarza – park imienia (nie pamiętam); Jak będziesz narzekał, to się przeniosę do Janusza; Przeglądając encyklopedie; Jakie miłe słówka!; Ile jeszcze przystanków do krematorium?; Moja maszyna do pisania „Erika”; Nieprzezorny podróżny; My chcemy tutki; Jak dojść na dworzec?; Czyż nie tak powinien się odezwać?; Zmęczoooooooonnnnnaaaaaaa; Mówię do siebie (bez poklepywania); Mamusiu, ten pan ma cztery nogi!; Przechodząc obok szpitala w pobliżu; Monolog wieczorny: jakoś tam się zasypia.
See Studies Zobacz szczegóły pozycji

7. Stacja metra: Franz Kafka. Małe prozy dawne i nowe. Wrocław: Ośrodek Kultury i Sztuki 1994, 63 s. Biblioteka Wrocławska Seria II.

Zawartość

Opowiadaj, wujku, no opowiadaj; Na skróty; Nóż osobisty; Judasz; Dwa albo trzy dzwonki; Odlatuję (na razie) łagodnie i próbnie; Tylko kamyczkiem; Wcale się nie boję; Nie dzwonię; Choć cham, to pięknie gra Chopina; Jabłko na biurku; Jedźmy, jedźmy, nikt nie czeka; Kubusiowi to dobrze; Zdechł, pijanica pod płotem; Długo tu już jestem?; Niech zdychają, niech się czołgają; Gdzie mieszka prezydent Bolesław Bierut?; Napisy, o których nie wspominają (nie wiem dlaczego) nasi uczeni nawet w przypisach; Opowiadanko o żółci i nicości; Oryginał donosu na Wiktorię Dziedzic; Przystanek tramwajowy: KREMATORIUM; Stacja metra: FRANZ KAFKA; Monologi na wietrze; Śnił mi się Bruno; Czas się żegnać (po angielsku); Nie, Panie Prezydencie; Wykoleiłem się, niestety, także zdeklasowałem; Jak ci obowiązki służbowe pozwolą; Zadowolę się kilkukaratowym i chropawym; Śniła mi się Margaret Thatcher.
See Studies Zobacz szczegóły pozycji

8. Przecinek. Małe prozy i marginalia Jerzego Pluty. Red.: J. Pluta. Wrocław: [Nakład autora] 1995-2002.

Dzieło autorskie J. Pluty, który jest równocześnie redaktorem [podpisany: Piotr Czyżyk], wydawcą i kolporterem „pisma” (od 1998 (z. 5) na zlecenie autora – Usługi Wydawnicze E. Dyczek).
Wybór materiałów z z. 1-9. „Regiony” 2000 nr 2-4 s. 182-212. – Redaktor pod pseudonimem Amelia Żymła.
Wydawnictwo bibliofilskie.

Seria I (minusowa) na prawach rękopisu. Z. 1-4 1995-1997, 120 s.

Seria II dla zjadaczy kartofli i słow(n)ików. Z. 6-10. 1998-2000, 20 + 24 + 24 + 24 + 28 s.

Seria III dla dwunastu krasnoludków i sierotki Marysi. Z. 11-13. 2001-2002, 28 + 32 + 32 s.

See Studies Zobacz szczegóły pozycji

9. Zdania poranne, zdania wieczorne (z lat 1994-2004); Zaciemnienia poranne, rozjaśnienia wieczorne. (Z lat 2003-2004). Wrocław: Stowarzyszenie Pisarzy Polskich 2004, 79 s.

66 małych narracji, 66 kontrnarracji podpisanych pseudonimem Amelia Żymła; komentarze do wycinków prasowych podpisane pseudonimem Piotr Czyżyk; przerywniki z archiwaliów autora, m.in. rysunki L. Buczkowskiego, K. Dyrdy-Kortyki, J. Łukosza, R. Milczewskiego-Bruna.
See Studies Zobacz szczegóły pozycji

10. Henryk Bereza. Artysta czytacz, pisarz, mistrz, onirysta. Wrocław: Pracownia Literacka Koma 2006, 20 s.

Prace redakcyjne

1. Turniej poetycki „Ugrupowania Literackiego 66” dla uczczenia 25-lecia Polski Ludowej („rzeka-ręka-dom”). Program oprac. J. Pluta. Wrocław: Klub Muzyki i Literatury – Koło Młodych przy Oddziale Związku Literatów Polskich 1969, 21 k., powielone.
Zawiera wstęp J. Pluty oraz wiersze, m.in.: M. Jodłowskiego, R. Krynickiego, R. Wojaczka, H. Wolniaka.
2. Pomosty III. Wrocławski Almanach Młodych. [Komitet red.: L. Isakiewicz, J. Pluta]. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum 1973, 331 s.
3. H. Worcell: Nocą, kiedy przychodzi świnia. Reportaże, artykuły, wypowiedzi. Wybór i oprac.: J. Pluta. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum 1976, 301 s.
See Studies Zobacz szczegóły pozycji
4. H. Worcell: Dzieła wybrane. Wybór i oprac.: J. Pluta. T. 1-3. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum 1979, 650 + 536 + 788 s.
See Studies Zobacz szczegóły pozycji
5. R. Milczewski-Bruno: Dam znać! Zdania, rysunki i kolaże – z listów do J. Pluty z lat 1961-1979. Wybór i oprac. J. Pluta. Bydgoszcz: Galeria Autorska J. Kaji i J. Solińskiego 1983, [32] s.
Autorzy wyboru i opracowania podpisani: J. Pluta i P. Czyżyk.
6. L. Buczkowski: Na nowo i poniekąd inaczej. (Fragmenty „prozy żywej”. Rysunki). [Katalog wystawy rysunków L. Buczkowskiego]. Do druku przygotowali: J. Kaja, J. Pluta, Z. Trziszka. Bydgoszcz: Galeria Autorska J. Kaji i J. Solińskiego 1985, [32] s.
7. R. Milczewski-Bruno: Bruniana. Wiersze, rysunki. Nota edytorska: J. Pluta. Rysunki: R. Milczewski-Bruno, B. Woortmann. Przygotowali do druku: J. Pluta, J. Soliński. Bydgoszcz: Galeria Autorska J. Kaji i J. Solińskiego 1985, [40] s.
Na prawach rękopisu.
Zawiera wiersze R. Milczewskiego-Bruno w języku polskim oraz w tłumaczeniu na niemiecki P. Lachmanna lub B. Woortmann oraz teksty poświęcone poecie.
See Studies Zobacz szczegóły pozycji
8. R. Milczewski-Bruno: Żyłuję życie i wiersze. [Z korespondencji do J. Pluty z lat 1961-1979]. Powst. 1986. Oprac., wstępem i przypisami opatrzył J. Pluta.
Publikacja oddana do wydawnictwa „Pomorze” w Bydgoszczy; nie wydana. Rękopis w posiadaniu autora.
9. R. Milczewski-Bruno: Mamo przyszedłem straszyć. Wiersze i rysunki. Wybór: S. Milczewski, J. Pluta. Grudziądz: Dica 2002, 69 s.
See Studies Zobacz szczegóły pozycji
10. R. Milczewski-Bruno: Gdzieś w nas piją wodzowie klęski. Wybrane małe prozy i rysunki „Jak już, to już”. Wybór i oprac.: S. Milczewski, J. Pluta. Wstęp: J. Kryszak. Rysunki w tekście: R. Milczewski-Bruno. Grudziądz: Dica 2004, 143 s.

Analyses and reviews

• Questionnaire for IBL PAN 1988, 1998, 2006.

Wywiady

• Nie czytuję książek modnych. Rozm. S. Srokowski. „Wiadomości” 1976 nr 30.
• Najgroźniejsze jest milczenie. Rozm. H.B. Klein. „Nowy Dziennik”, Nowy Jork 1994 nr z 14 VII dod. „Przegląd Polski”.
• Nikt nie zna dróg do potomności. Rozm. M. Fox. „Śląsk” 1999 nr 8.

Ogólne

Książki

• A. Falkiewicz: Na prawach rękopisu. Wielka mała proza Jerzego Pluty. Wrocław: Pracownia Literacka Koma 2005, 28 s.

Artykuły

• M. Orski: Naiwny realizm Pluty. „Odra” 1968 nr 1, przedruk w tegoż: Etos lumpa. Wrocław 1978.
• L. Bugajski: Wierność codzienności. „Radar” 1979 nr 9, przedruk w tegoż: W gąszczu znaczeń. Kraków 1988 [dot. twórczości J. Pluty].
• Z. Trziszka: Z Łubia do Wrocławia. „Przegląd Tygodniowy” 1984 nr 22.
• M. Dobrowolski: Śnić życie. Rzecz o niektórych aspektach twórczości Jerzego Pluty. „Śląsk” 1988 nr 10.
• J. Łoziński: O Jerzym Plucie. „Twórczość” 2001 nr 8.

Pas

• C. Leżeński: Pas? „Współczesność” 1967 nr 20.
• W. Szewczyk: Z Łubia w wielki świat. „Poglądy” 1967 nr 12.
Go back to position Wróć do pozycji

Konie przejadają Polskę

• Z. Łukaszewicz: Piękne chropawe zdania. „Nadodrze” 1974 nr 24.
• K. Nowicki: Młoda proza. „Fakty” 1974 nr 42.
• A. Więckowski: Maluczkość. „Odra” 1974 nr 12.
• L. Bugajski: Pierwsze „piękne chropawe zdania”? „Twórczość” 1975 nr 5.
• A. Pańta: Wehikuł czasu Jerzego Pluty. „Okolice” 1975 nr 3.
Go back to position Wróć do pozycji

Okruchy epopei

• L. Bugajski: O prozie Worcella. „Twórczość” 1975 nr 7.
• M. Głowiński: Małe monografie. „Literatura” 1975 nr 18.
• S. Bereś: Addenda do epopei. „Nadodrze” 1976 nr 3.
• S. Tomala: Między biografią i literaturą. „Nowy Wyraz” 1976 nr 7.
Go back to position Wróć do pozycji

Sto czyżyków (i piórko rajskiego ptaka)

• K. Nowicki: Dziennik czasu teraźniejszego. „Fakty” 1978 nr 48.
• L. Bugajski: Zwyczajne życie Piotra Czyżyka. „Odra” 1979 nr 5.
• M. Jodłowski: Z Piotrusiem na dnie. „Opole” 1979 nr 6.
• A. Kowalski. „Nowe Książki” 1979 nr 3.
• J. Niemczuk: Życie na papierze. „Kultura” 1979 nr 29.
• R. Nycz: Powszedni obraz życia. „Tygodnik Kulturalny” 1979 nr 20.
• B. Zadura: Piotr Czyżyk, rocznik 1945. „Twórczość” 1979 nr 8.
• A. Zieniewicz: Traktat o przeciętności. „Literatura” 1979 nr 3.
• J. Łukosz: Historia nieheroiczna. „Twórczość” 1989 nr 7 [dot. wyd. 2].
Go back to position Wróć do pozycji

Melancholijka polonaise

• M. Kisiel: Marginesowość. „Życie Literackie” 1988 nr 30.
Go back to position Wróć do pozycji

Stacja metra: Franz Kafka

• D. Nowacki: Okruszki epopei. „Twórczość” 1994 nr 7.
• M. Orski: Małe prozy Piotra Czyżyka. „Przegląd Powszechny” 1994 nr 11.
Go back to position Wróć do pozycji

Przecinek. Małe prozy i marginalia Jerzego Pluty

• J. Łukosz: Pismo to człowiek. „Sycyna” 1997 nr 19.
• B. Sola: Zobaczone, przeczytane. „Zeszyty Literackie” 1997 nr 59.
• L. Bugajski: Wśród czasopism. „Twórczość” 1998 nr 5.
Go back to position Wróć do pozycji

Zdania poranne, zdania wieczorne

• S. Buryła: „Przecinkowe” rozważania. „Nowe Książki” 2005 nr 2.
• M. Wieczorek: Jerzy Pluta, twórczość po przecinku. „Twórczość” 2005 nr 7.
Go back to position Wróć do pozycji
Print
LICENCE_INFO