BIO

Urodzony 25 marca 1912 w Stanisławowie; syn Alfreda Pisarskiego, prawnika, urzędnika kolejowego, i Bronisławy z Wolskich. Uczęszczał do szkół w Stanisławowie, Poznaniu (Gimnazjum im. I. Paderewskiego) i od 1929 ponownie w Stanisławowie, tu w 1932 zdał maturę w III Państwowym Gimnazjum im. S. Staszica. W 1932-38 studiował filologię polską na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Debiutował w maju 1939 wierszem pt. Granica, opublikowanym w „Kurierze Literacko-Naukowym” (nr 18). Po wybuchu II wojny światowej w 1939 pozostał na terenach Polski zajętych przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Do 1941 był kolejno pracownikiem kanalizacji miejskiej w Stanisławowie, drwalem w Karpatach Wschodnich, robotnikiem w zakładzie galwanizacji we Lwowie. W okresie okupacji niemieckiej pracował w tartaku w Surochowie nad Sanem, a następnie we Lwowie jako karmiciel wszy w Instytucie Behringa, produkującym szczepionki przeciwtyfusowe, i jako pracownik Wodociągów Miejskich. Po wkroczeniu do Lwowa Armii Czerwonej, powrócił na jakiś czas do pracy w Instytucie Przeciwtyfusowym. Jesienią 1945 w ramach tzw. akcji repatriacyjnej przyjechał do Polski i podjął pracę nauczyciela języka polskiego, historii i propedeutyki filozofii najpierw w Państwowych Liceach Ogólnokształcących Żeńskim i Męskim w Gliwicach (do 1946), następnie w liceach w Zabrzu, Wrześni i od 1950 w Poznaniu. Nawiązał współpracę z rozgłośnią Polskiego Radia w Poznaniu. Równocześnie od 1945 kontynuował studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie; w 1946 uzyskał stopień magistra. Od 1948 publikował książki dla dzieci i młodzieży. W 1950 ożenił się z Janiną Teresą Miller. W 1952 porzucił pracę w szkolnictwie i zamieszkał w Toruniu. Podjął współpracę z pismami dziecięcymi „Płomykiem” (1952-53, 1956-57, 1960, 1966-68), „Świerszczykiem” (1952-69), „Misiem” (1953-69), „Płomyczkiem” (1953-69), publikował też w lokalnej prasie, m.in. w „Gazecie Toruńskiej” (1954-56; tu stały felieton podpisywany Szczupak) oraz pisał audycje dla rozgłośni Polskiego Radia w Bydgoszczy. W 1953 przeniósł się do Warszawy i zajął się wyłącznie twórczością literacką dla dzieci i młodzieży. Współpracował z Naczelną Redakcją Literacką Programów dla Dzieci Polskiego Radia jako autor licznych słuchowisk i popularyzator kultury języka (cykl audycji pt. Przed mikrofonem Doktor Mów Dobrze). Był twórcą tekstów wielu radiowych piosenek dziecięcych, publikowanych następnie w śpiewnikach szkolnych i harcerskich; w 1958 otrzymał za ten rodzaj twórczości nagrodę Komitetu Polskiego Radia. Pisał również reportaże i opowiadania dla dorosłych. W 1958 został członkiem Związku Literatów Polskich. Zmarł 10 lipca 1969 w Warszawie; pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

Works

1. Jeszcze Polska. [Zbiór legend i opowiadań historycznych dla dzieci i młodzieży]. Powst. przed 1948.

Wycofana w 1948 z drukarni przez cenzurę (inf. autora).

2. Pierwiastek ludowy i społeczny w piśmiennictwie polskim. (Wybór zagadnień z literatury). Kraków: Wydawnictwo Książek Popularnych 1948, 131 s.

3. Piernikarze w Toruniu. Opowieść sceniczna w 3 aktach. Prapremiera: Bydgoszcz, Teatr Ziemi Pomorskiej 1953.

4. Podróże małe i duże. [Dla dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1953, 23 s. Wyd. nast.: Warszawa: Ruch 1958, wyd. 2 [!] tamże 1960.

5. Pałac przyjaźni. Opowieść o Pałacu Kultury i Nauki im. Józefa Stalina. [Dla dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1954, 21 s.

6. Domy, zamki, pałace. [Wiersze dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1963, 32 s.

7. Sztuczny człowiek. [Opowieść dla młodzieży]. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych 1966, 48 s. Wyd. 2 Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1974.

8. Wakacje w ZOO. [Powieść dla młodzieży]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1966, 124 s. Wyd. nast.: wyd. 2 tamże 1970; Wrocław: Siedmioróg 1994.

9. O psie, który jeździł koleją. [Opowieść dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1967, 57 s. Wyd. nast.: tamże: wyd. 2 1970, wyd. 3 1973; [Warszawa: NK] 1980, wkł. do „Płomyczka” nr 20; wyd. 4 Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza 1980, tamże: wyd. 5 1983, wyd. 6 1989; Warszawa: Editions Spotkania 1992, tamże: wyd. 2 [!] 1993, wyd. 3 [1994]; Warszawa: Kama 1995, wyd. 2 [!] tamże [1997].

10. Petros pelikan. [Opowiadanie dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1971, 46 s. Wyd. nast.: wyd. 2 tamże 1973; wyd. 3 Warszawa: Versus 2001.

Słuchowiska radiowe, m.in.

• E. Hemingway: Niepokonany. Polskie Radio 1967.
• Opowieść o krakowskim Lajkoniku. Polskie Radio 1967 [por. drobne książeczki dla dzieci].
• Królewski dzwon. Polskie Radio 1968.
• Szukamy wiosny. Polskie Radio 1968.
• W górach i na Mazurach. Polskie Radio 1968.
• Złota kaczka. Polskie Radio 1968.
• Drwal, diabeł i dziedzic. (Według baśni R. Zmorskiego). Polskie Radio 1969.
• Z. Umiński: Flibustierowie. Adaptacja pt. O wolność Kuby. Polskie Radio 1969.
• L. Tołstoj: Hadżi Murat. Polskie Radio 1969.
• R. Leighton: Kiddy dziecię obozu. Adaptacja pt. Kiddie z pocztowego szlaku. Polskie Radio 1969.
• L. Kruczkowski: Kordian i cham. Adaptacja fragmentu: Polskie Radio 1969.
• Pszczoła królowej Bony. Polskie Radio 1969.
• Strażacy. Polskie Radio 1969.
• W oczach cudzych i własnych. Polskie Radio 1969.
• Wieczorem w Starej Kamionce. Polskie Radio 1969.
• Włóczykij Lampo. Polskie Radio 1969.
• M. Zalewska: Młody wygnaniec. Polskie Radio 1970.
• J.Ch. Pasek: Pamiętniki. Adaptacja pt. Imć Pan Pasek opowiada. Polskie Radio 1970.
• M. Reid: Więźniowie Himalajów. Polskie Radio 1973.

Książeczki dla dzieci

• Patrzcie dzieci samolot leci! Kraków: Wydawnictwo Książek Popularnych 1949, [8] k.
• Port i morze. Kraków: Wydawnictwo Książek Popularnych 1949, [8] k.
• Baśń o cukrze i buraku. W: Trzy inscenizacje. Warszawa 1953, s. 55-68.
• Budowa. Warszawa: Nasza Księgarnia 1953, [6] k.
• Las. Warszawa: Nasza Księgarnia 1953, [8] k.
• Na stoliczku chleb w koszyczku. Warszawa: Nasza Księgarnia 1953, [8] k.
• W zaczarowanym sklepie. Warszawa: Ruch 1957, [16] k.
• Rzekła rzepa rzepakowi. Warszawa: Czytelnik 1958, [20] k.
• Szczęśliwy dzień. [Warszawa:] Ruch [1958], [16] k. Wyd. 2 tamże 1959.
• W lesie. Warszawa: Ruch 1958, [16] k.
• Fartuszek Irenki. Warszawa: Ruch 1959, [16] k. [autor podpisany: Józef Wolski].
• Opowieść o toruńskim pierniku. [Warszawa:] Ruch [1960], [16] k.
• Patrząc na pawia. Warszawa: Ruch 1960, [16] k.
• Sklep zegarmistrza. Warszawa: Ruch 1960, [8] k.
• Na łące i na płocie. Warszawa: Ruch 1961, [8] k.
• Opowieść o Lajkoniku. Warszawa: Ruch 1961, [12] k.; por. słuchowiska].
• Rozmowa z lalkami. Warszawa: Ruch 1961, [6] k.
• Śmieszne historie. Warszawa: Ruch 1961 [8] k. Wyd. 2 tamże 1967.
• Gliniane kogutki. Warszawa: Nasza Księgarnia 1962, [14] k.
• Kolorowa gramatyka. Warszawa: Ruch 1962, 24 s.
• Małe murzyniątko. Warszawa: Ruch 1962, [6] k.
• Na Wroniej ulicy. Warszawa: Ruch 1962, [12] k.
• Weseli astronauci. Warszawa: Ruch 1962, [6] k.
• Wyrwidąb i Waligóra. Warszawa: Ruch 1962, [4] k.
• Zielone serce. Warszawa: Ruch 1962, [8] k. Wyd. 2 tamże 1966.
• Jak się mieszka tu i tam? Warszawa: Ruch 1963, [6] k. Wyd. 2 tamże 1965.
• Prima aprilis. Warszawa: Ruch 1966, [6] k.
• Nasza biała myszka. Warszawa: Ruch 1967, [18] k.

Analyses and reviews

• Questionnaire for IBL PAN 1966.

Słowniki i bibliografie

• „Rocznik Literacki 1971” wyd. 1973 (J. Chudek).
• Słownik współczesnych pisarzy polskich. Seria 2. T. 3. Warszawa 1980 (A. Szałagan).
• Polski słownik biograficzny. T. 26. Cz.3 (z. 109). Wrocław 1981 (E. Brzoza).

Ogólne

Artykuły

• H. Skrobiszewska: Być pożytecznym. „Wychowanie” 1969 nr 13.

Wakacje w ZOO

• H. Skrobiszewska: Od bajki do przygody. „Nowe Książki” 1965 nr 4.

O psie, który jeździł koleją

• H. Skrobiszewska: Emocje dla młodszych. „Nowe Książki” 1968 nr 7.