BIO
Urodzony 19 września 1900 w Nowoukraince (dziś Ukraina, obwód kirowohradzki) w rodzinie żydowskiej; syn Grzegorza Słobodnika, kupca, i Marii z Gendrychów. W 1902 zamieszkał w Warszawie, tu uczęszczał do gimnazjum rosyjskiego, a następnie do polskiego Gimnazjum Mariana Rychłowskiego, które ukończył w 1919. Debiutował w 1921 wierszem pt. Gwiazdośpiew, opublikowanym w „Pam-Bam. Jednodniówka najmłodszych futurystów polskich” (Warszawa). W 1924 był członkiem grupy literackiej Smok założonej przez studentów Wolnej Wszechnicy Polskiej, a od 1927 należał do grupy Kwadryga i współpracował z wydawanym przez nią czasopismem „Kwadryga” (1928-31) oraz publikował w związanym z nią czasopiśmie satyrycznym „Czerwony Lew”. Ponadto wiersze i przekłady z języka rosyjskiego i francuskiego zamieszczał w wielu czasopismach, m.in. „Robotniku” (1924-32), „Skamandrze” (1925-28), „Wiadomościach Literackich” (1926-27), „Głosie Literackim” (1928-30), „Gazecie Polskiej” (1929-34), „Głosie Prawdy” (1929). W 1927-29 był urzędnikiem Szpitala Miejskiego w Warszawie. Od 1930 uprawiał także twórczość dla dzieci i ogłaszał wiersze w „Płomyku” (do 1935). W 1932 został członkiem Związku Zawodowego Literatów Polskich (od 1949 Związku Literatów Polskich, ZLP). W tymże roku ożenił się z Eleonorą Mandeltort, po 1945 tłumaczką literatury rosyjskiej. W 1932-39 prowadził w Warszawie czytelnię i wypożyczalnię książek „Literaria”. Współpracował z „Kameną” (1934-37) i z miesięcznikiem „Okolica Poetów”, w którym zamieszczał tłumaczenia wierszy z języka rosyjskiego. Od 1936 brał udział w akcjach Frontu Ludowego; m.in. uczestniczył w Zjeździe Pracowników Kultury zorganizowanym we Lwowie w maju 1936. Publikował wiersze w pismach „Lewar” (1935-36), „Lewy Tor” (1935), „Oblicze Dnia” (1936), „Sygnały” (1938-39). Po wybuchu II wojny światowej udał się do Zamościa, a stamtąd do Lwowa, gdzie po włączeniu ziem wschodnich do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) nawiązał współpracę m.in. z dziennikiem „Czerwony Sztandar” (1939-41); z końcem 1940 otrzymał III nagrodę w konkursie literackim pisma za opowiadanie Jabłka. Utwory poetyckie publikował też w lwowskim „Almanachu Literackim”, „Prawdzie Wileńskiej” i mińskim „Sztandarze Wolności”. Współpracował z Państwowym Wydawnictwem Mniejszości Narodowych ZSRR. We wrześniu 1940 został członkiem Związku Radzieckich Pisarzy Ukrainy. W czerwcu 1941, po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej przedostał się przez Kijów i Ufę do Moskwy, gdzie współredagował „Nowe Widnokręgi”. Następnie został ewakuowany do Fergany (Uzbekistan), skąd nadsyłał do „Nowych Widnokręgów” wiersze i artykuły. W sierpniu 1945 powrócił do Polski i zamieszkał w Łodzi. Kontynuował twórczość literacką, publikując utwory poetyckie oraz przekłady zwłaszcza z języka rosyjskiego, m.in. w „Głosie Ludu” (1945-49), „Kuźnicy” (1945-49), „Odrodzeniu” (1945-49), „Głosie Robotniczym” (1946-56), „Przyjaźni” (1946-65, z przerwami), „Robotniku” (1946-48), „Expresie Ilustrowanym” (1947-48; tu wiersze podpisane: Stefan Krasnowski), w tygodnikach satyrycznych: „Mucha” (1947-49; podpisany: Polonus), „Szpilki” (od 1947; podpisany też: Fra Giacomo Rymgoboli), we „Wsi” (1948-53, tu tłumaczenia wierszy z języka angielskiego, bułgarskiego, francuskiego, hiszpańskiego), w „Nowej Kulturze” (1950-63), „Twórczości” (od 1950), „Życiu Literackim” (1951-68). W 1956 został członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W 1957 otrzymał nagrodę literacką miasta Łodzi (za rok 1956). W 1958 zamieszkał w Warszawie. W 1959 nawiązał stałą współpracę z pismem „Literatura Radziecka”, w którym do 1975 zamieszczał tłumaczenia i ze „Stolicą” (1962-65). Wiersze i przekłady publikował nadto w „Poezji” (1966-89, z przerwami), „Literaturze” (1972-80, z przerwami), „Argumentach” (1974-77, 1980-89). Odbywał wiele podróży zagranicznych, m.in. parokrotnie do ZSRR. W 1981 za przekłady poezji rosyjskiej otrzymał nagrodę Polskiego PEN Clubu, a za twórczość poetycką w tymże roku Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki, w 1983 Nagrodę Miasta Stołecznego Warszawy i w 1986 Nagrodę im. J. Słowackiego, przyznaną przez Klub Poetów przy Oddziale Warszawskim ZLP. Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim (1953) i Krzyżem Oficerskim (1967) Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł 10 lipca 1991 w Warszawie; pochowany tamże na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Works
1. Modlitwa o słowo. [Wiersze]. Warszawa: Robotnik 1927, 25 s.
2. Cień skrzypka. [Wiersze]. Warszawa: F. Hoesick 1929, 81 s.
3. Nowa muza. [Wiersze]. Warszawa: F. Hoesick 1930, 102 s.
Zawartość
4. Spacer nad Wisłą. [Wiersze]. Warszawa: Kwadryga 1931, 62 s.
Zawartość
5. Pamięci matki. [Wiersze]. Warszawa: Gebethner i Wolff 1934, 22 s.
6. Wiersze. 1922-1935. Warszawa: Gebethner i Wolff 1936 [antydatowane 1935], 92 s.
7. Niepokój wieczorny. [Wiersze]. Warszawa: F. Hoesick 1937, 83 s.
8. Dom w Ferganie. Wiersze napisane w Uzbekistanie w latach wojny 1941-1945. [Warszawa:] Książka 1946, 30 s.
9. Jan Kiliński. Poemat dramatyczny wierszem, pisany w kwietniu 1944 roku w Uzbekistanie, w Ferganie. [B.m.w] 1946, 33 s.
Adaptacje
teatralne
10. Mały bęben i wielki bęben. [Wiersze dla dzieci]. Warszawa: Książka 1948, 32 s.
11. Poufne. [Wiersze satyryczne]. Warszawa: Książka 1948, 91 s.
12. Wiersze zebrane. Warszawa: Wiedza 1948, 302 s.
Zawartość
13. Szopka i... kropka. Widowisko jasełkowe. Warszawa: Książka i Wiedza 1950, 42 s.
14. Światła na trasie. [Wiersze]. Warszawa: Książka i Wiedza 1950, 70 s.
Zawartość
15. Nowe wiersze. Warszawa: Czytelnik 1952, 229 s.
Zawartość
16. Sonety o Wicie Stwoszu i trzy poematy. Warszawa: Czytelnik 1954, 52 s.
Zawartość
17. Mowa codzienna. [Wiersze]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1956, 138 s.
Zawartość
18. Wycinanki z morskiej pianki. [Wiersze dla dzieci]. Warszawa: Czytelnik 1956, [18] k.
19. Podróże wyimaginowane. Pod niebem wyobraźni. [Wiersze]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1957, 38 s.
20. Niezwykła przygoda pana Ogórka. [Dla dzieci]. [Łódź:] Wydawnictwo Łódzkie 1958, [12] k. Wyd. 2 tamże 1958.
21. Bez figowego listka. [Wiersze satyryczne]. Warszawa: Czytelnik 1959, 197 s.
22. Ciężar ziemi. [Wiersze]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1959, 147 s.
Zawartość
23. Nowy wybór wierszy. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1959, 308 s.
24. Janek Rysowniczek. [Dla dzieci]. Warszawa: Ruch 1960, 11 s.
25. Kamienny cień. Zbiór nowych wierszy. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1960, 123 s.
Zawartość
26. O zbójniku Janosiku, o siwku srebrnogrzywku i o pięknej cesarzowej. [Dla dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1960, 31 s. Wyd. nast. tamże: wyd. 2 1973, wyd. 3 1982.
27. Pan Cymberek z Cymberkowic. [Dla dzieci]. Warszawa: Czytelnik 1960, 30 s.
28. O panu Igreku schowanym w szafie oraz inne ramotki. [Wiersze satyryczne]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1962, 46 s.
29. W cieniu syreny i wierzby. [Wiersze]. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1963, 107 s.
Zawartość
30. Listy z Paryża. [Wiersze]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1964, 81 s.
31. Śpiew na dobranoc. [Wiersze]. Warszawa: Czytelnik 1965, 148 s.
Zawartość
32. Róża światła. [Wiersze]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1967, 138 s.
Zawartość
33. Poezje wybrane. Wybór: H. Michalski. Wstęp: W. Słobodnik. Nota biograficzna: J. Bandrowska-Wróblewska. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1971, 146 s.
34. Wybór wierszy. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1971, 202 s.
35. Barwobranie. [Wiersze]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1973, 131 s.
Zawartość
36. Odkrywanie dali. [Wiersze]. Warszawa: Czytelnik 1976, 85 s.
37. Poezje wybrane. Wybór i przedmowa: A. Kamieńska. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1976, 205 s.
38. Wiersze wybrane. Warszawa: Czytelnik 1980, 834 s.
39. Reszta światła. [Wiersze]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1984, 201 s.
40. Włodzimierz Słobodnik. [Wiersze]. Warszawa: Czytelnik 1984, 127 s.
41. Czary-mary. [Wiersze dla dzieci]. Warszawa: Czytelnik 1986, 102 s.
42. Jesienny dzień. Warszawa: Iskry 1986, 210 s.
Zawartość
43. Eleonora. [Wiersze]. Warszawa: Iskry 1988, 58 s.
44. Rozmowa z otchłaniami. [Wiersze]. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1989, 113 s.
Zawartość
45. Sen, że jestem. [Wiersze]. Wybór i posłowie: E. Kącka. Lublin: Wydawnictwo Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” 2018, 113 s. Biblioteka Zapomnianych Poetów, 13.
Zawartość
Wydania osobne tekstów poetyckich w opracowaniu muzycznym, m.in.
Wybory utworów literackich w przekładach
rosyjski
Przekłady utworów literackich w antologiach zagranicznych
rosyjski
Przekłady
Wystawienia następne
Prace redakcyjne
Analyses and reviews
• Ankiety dla IBL PAN 1951, 1956, 1966, 1988.
