BIO

Urodzony 12 lipca 1938 w Mosinie (Poznańskie) w rodzinie robotniczej; syn Cezarego Różańskiego i Józefy z domu Frąckowiak. Od 1952 uczęszczał do Technikum Księgarskiego w Poznaniu. Był wówczas członkiem Związku Młodzieży Polskiej. W 1956 zdał maturę i następnie podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza (UAM) w Poznaniu. W tym okresie uczestniczył aktywnie w studenckim życiu literackim. W 1956-59 był członkiem grupy studenckiej Wiatraki; angażował się w działalność klubu studenckiego „Od Nowa” (1958-1973). W 1957 przerwał studia, po czym został powołany do służby wojskowej; w trakcie jej odbywania przeżył załamanie nerwowe. Następnie pracował zarobkowo w różnych zawodach; z powodu nawrotów choroby przeszedł w 1968 na rentę. W 1960-71 należał do kręgu Orientacji Poetyckiej Hybrydy. Zaprzyjaźnił się z Edwardem Stachurą, poetą i prozaikiem, który zachęcał go do twórczości literackiej i zabiegał o jej publikację, odbywał z nim także wędrówki po kraju. Debiutował w 1966 wierszem pt. Tak to już jest..., opublikowanym na łamach miesięcznika „Nurt” (nr 11); z pismem tym współpracował następnie z przerwami do 1988. Wiersze drukował także m.in. w „Twórczości” (1967-76) i „Studencie” (1970-74, z przerwami). W 1968-76 należał do Klubu Robotników Piszących. W 1966 wznowił studia polonistyczne na UAM, a w 1971 ponownie je przerwał. Od tegoż roku do 1974 był członkiem grupy poetyckiej Wiry przy Korespondencyjnym Klubie Młodych Pisarzy. W 1977 został członkiem Związku Literatów Polskich. W tym okresie drukował wiersze m.in. w „Faktach” (1977-83, 1986-87), „Głosie Wielkopolskim” (1978-79, 1984-87), „Tygodniku Kulturalnym” (1984-87). W 1986 za twórczość poetycką otrzymał nagrodę im. J. Kasprowicza, w 2002 nagrodę Artystyczną Rady miasta Poznania, a w 2003 nagrodę Marszałka Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony dóbr kultury. Wyróżniony m.in. Odznaką Honorową miasta Poznania (1984), odznakami: Zasłużony Działacz Kultury, Zasłużony dla Województwa Poznańskiego oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi (1986). Mieszkał w Poznaniu, gdzie zmarł 3 stycznia 2009; pochowany tamże w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Miłostowo w Poznaniu.
W 2000 ożenił się z Małgorzatą Kasztelan, muzykiem.
Od 2012 przyznawana jest podczas Międzynarodowego Listopada Poetyckiego w Poznaniu Nagroda Złota Książka Witka Wincentego Różańskiego.
Archiwum literackie W. Różańskiego znajduje się w Ośrodku Dokumentacji Wielkopolskiego Środowiska Literackiego (Dom Literatury Biblioteki Raczyńskich).

Works

1. Dziecko idące jak włócznia śpiewało. [Wiersze]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1970, 72 s.

2. a brzoza kwitnie. [Wiersze]. Pod red. A. Wojciechowskiego. Poznań: ZSP-OKS „Od Nowa 1973 .

Informacja M. Nalepa: Bibliografia (w wyborze). W: Idę pod wiatr [poz. ] s. 460.
Wybór z wierszy prezentowanych przez autora w czasie spotkania IV Witryny Literackiej OKS "Od Nowa" 14 III 1973.

3. Przed czerwonymi słońca drzwiami. [Wiersze]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1976, 75 s.

Nagrody

Nagroda literacka R. Milczewskiego-Bruno w dziale poezji w 1977.

4. Mieszkam w pogodzie. [Wiersze]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1979, 95 s.

5. Zakole. [Wiersze]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1981, 90 s.

6. Światłolubne. [Wiersze]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1984, 79 s.

7. Wiersze – dzieci. [Wiersze]. Warszawa: Czytelnik 1985, 65 s.

8. Nam ciszy, nam wiatru potrzeba. [Wiersze]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1986, 91 s.

9. Bądź pozdrowiona chwilo... Wybór wierszy i posłowie: M. Bosacka. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1989, 265 s.

10. Będziemy piękniejsi. [Wiersze]. Warszawa: Czytelnik 1990, 62 s.

11. Oddech i gest. [Wiersze]. Poznań: Związek Literatów Polskich 1990, 31 s.

12. Córeczka poezja. [Wiersze]. Poznań: a5 1993, 45 s.

13. Wszystko nie to. [Wiersze]. Poznań: Carmelitanum 1994.

14. Ciemna rzeka. [Wiersze]. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Literackiej 1996, 40 s.

15. Rozmowy; Wiersze [wybór]. W: P. Kępiński, A. Sikorski: Któż to opisze, któż to uciszy. Rozmowy z Wincentym Różańskim. Poznań: Obserwator 1997 s. 9-61; 97-103..

Rozmowy z W. Różańskim powstały w 1993-1994.
Zawiera także: [P. Kępiński, A. Sikorski:] Wprowadzenie. – 15 listów i widokówek od Stachury do Różańskiego. – Recenzje i wspomnienia [zob. Opracowania].

16. Ratujcie serca nasze. [Wiersze]. [Wstęp: D.T. Lebioda]. Poznań: WERS 1998, 77 s. Biblioteczka Poetycka im. W. Bąka, t. 5.

17. Została pusta karta dań tego świata. [Wiersze]. Poznań: WERS 1998, 40 s. Biblioteczka Okolicy Poetów, t. 3.

18. Chciałem zmienić świat. [Wiersze]. Mosina: Komisja Promocji Gminy Rady Miejskiej 1999, 47 s.

19. Ręce Marii Magdaleny. [Wiersze]. Posłowiem opatrzył S. Sterna-Wachowiak. Poznań: Ars Nova 2000, 71 s.

20. Wędrujemy do Szeol. Wiersze wybrane. Wybór i układ: R. Bąk. Posłowie: T. Żukowski. Poznań: Biblioteka Telgte 2001, 211 s.

21. Posrebrzane pola słów. [Wiersze]. [Autorzy:] W. Różański, K. Wiśniewski. Wyd. 2. Poznań, Warszawa: Krzysztof Wiśniewski 2008, 48 s.

22. Jasna kreska. Warszawa: b.w. 2013, 171 s. Biblioteka „Tematu, nr 63.

Zawiera rysunki W. Różańskiego oraz wspomnienia jego przyjaciół: N. Skupniewicza [wprowadzenie], J. Szatkowskiego, T. Dziczkaniec–Żukowskiego, D. Lebiody [posłowie].

23. Wiersze niecierpliwe. [Do druku przygotował i posłowiem opatrzył T. Żukowski. Współpraca: M. Kasztelan-Różańska. Grafika H. Różańskiego]. Poznań: Media Rodzina we współpracy z Samorządem Województwa Wielkopolskiego 2015, 134 s.

24. Spóźnione. Wybór wierszy: M. Kasztelan-Różańska, M. Nalepa. Opracowanie tekstu i nota edytorska: M. Nalepa. Słowo wstępne: E. Biały. Posłowie: J. Borowczyk, K. Skibski. Poznań, Żnin: Wydawnictwo Dominika Księskiego Wulkan 2020, 80 s. Poezja i Proza Poznańskich Polonistów.

W książce wykorzystano ilustracje Wincentego Różańskiego.

25. Idę pod wiatr. [Wiersze]. Wybór, posłowie, zarys biobibliograficzny: M. Nalepa. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego 2023, 517 s.

Zawartość

Wybrane z tomików: Dziecko idące jak włócznia śpiewało; a brzoza kwitła; Przed czerwonymi słońca drzwiami; Mieszkam w pogodzie; Zakole; Światłolubne; Wiersze – dzieci; Nam ciszy, nam wiatru potrzeba; Bądź pozdrowiona chwilo... ; Będziemy piękniejsi; Oddech i gest; Córeczka poezja; Wszystko nie to; Ciemna rzeka; W roznieconym ogniu; Ratujcie serca nasze; Została pusta karta dań tego świata; Chciałem zmienić świat; Ręce Marii Magdaleny; Wędrujemy do Szeol; Posrebrzane pola słów; Wiersze niecierpliwe; Spóźnione. – Z wierszy rozproszonych.- Wiersze w zestawieniu alfabetycznym. – M. Nalepa: Wincentego „Witka” Różańskiego „poezja niezagrzanego miejsca”; Życie i twórczość Wincentego Różańskiego. Zarys biobibliograficzny.

Wybory utworów literackich w przekładach

hiszpański

Frente a la puerta roja del sol. [Przeł.] B. Stawicka-Muncz. [Konsultacja przekł.] J. Lobillo. Xalapa, Veracruz 1983.

Analyses and reviews

Questionnaire for IBL PAN 1988, 1999, 2005.

Wywiady

Tęsknię za wielkim uspokojeniem. Rozm. M. Obarski. „Nurt1986 nr 6.
Wściekle pisać o miłości. Rozm. K. Szymoniak. „Nowy Nurt1994 nr 6.
Rozmowy: Przeżywam wieczność w jednej sekundzie; Pot przypomniał mi, że jestem człowiekiem; Ogrody matki; Mosina; Czas najgorszy; Wiersze-dzieci; Epigoni i kontynuatorzy; Zabawa przy akordeonie; Wydawnictwo Poznańskie; Kino pana Guzika; Czechow jest godzien krwi; Stan wojenny; Andrzej Babiński; Cyrk; Na czarnej linie; Turoszów; Kraków; Egzystencja i miłość; Nic więcej; Cisza. W: P. Kępiński, A. Sikorski: Któż to opisze, któż to uciszy. Rozmowy z Wincentym Różańskim. Poznań 1997. Zob. Twórczość poz. .
Elementarz zgody i zwady. Rozm. A. Niziołek. „Gazeta Wielkopolska1998 nr 161.

Słowniki i bibliografie

Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. T. 2. Warszawa 2000 (S. Sterna-Wachowiak).
M. Nalepa: Życie i twórczość Wincentego Różańskiego. Zarys biobibliograficzny. W: W. Różański: Idę pod wiatr. Rzeszów 2023 [Twórczość poz. ].

Ogólne

Książki

P. Kępiński, A. Sikorski: Któż to opisze, któż to uciszy. Rozmowy z Wincentym Różańskim. Poznań: Obserwator 1997, 104 s.

Zawartość

Zob. Twórczość poz. oraz Wywiady, – nadto recenzje i wspomnienia: E. Stachura: Syn Bogini; E. Balcerzan: Nieduża Apokalipsa; T. Żukowski: Profile słońca i grobowców zgrzyt; T. Żukowski: „Dziecko idące jak włócznia śpiewało”: Wincenty Różański; J. Stasiuk: „Połamane skrzydła szlachetnego ptaka”; S. Sterna-Wachowiak: W świecie i święcie wierszy Wincentego Różańskiego.
M. Nalepa, W. Setlak: Syn bogini. Wincenty „Witek” Różański. Rzeszów: Wydawnictwo Edytorial 2015, 163 s. Wyd. 2 tamże 2016.

Artykuły

J.K. Adamkiewicz: Krzak gorejący zwęgla się. „Nurt1977 nr 5.
E. Popławski: Poezja przestrzenna. „Poezja1977 nr 3.
E. Rewers: Zabawy proste. „Nurt1977 nr 5.
M. Nowakowska: Na równinie poezji. „Głos Wielkopolski1978 nr 5.
E. Stachura: Syn bogini. Powst. przed 1979. Druk „Integracje” 1987 nr 21; przedruk w: P. Kępiński, A. Sikorski: Któż to opisze, któż to uciszy. Rozmowy z Wincentym Różańskim. Poznań 1997.
J.K. Adamkiewicz: Zamknąć słowa w zamęt. „Nurt1981 nr 3.
E. Balcerzan: Nieduża Apokalipsa; „Nurt 1981 nr 3; przedruk w: P. Kępiński, A. Sikorski: Któż to opisze, któż to uciszy. Rozmowy z Wincentym Różańskim. Poznań 1997.
T. Żukowski: Profile słońca i grobowców zgrzyt. „Nurt1981 nr 3; przedruk w: P. Kępiński, A. Sikorski: Któż to opisze, któż to uciszy. Rozmowy z Wincentym Różańskim. Poznań 1997.
J. Ratajczak: Witek. „Głos Wielkopolski1997 nr 119.
D.T. Lebioda: Sacrum i profanum. O poezji Wincentego Różańskiego. W tegoż: Przedsionek wieczności. Bydgoszcz 1998, przedruk w tegoż: Marmur i blask. Bydgoszcz 2000.
T. Żukowski: W łunach miasta paliłem korzenie. O poezji Wincentego Różańskiego. „Czas Kultury2000 nr 6.
R. Kołodziej: Wędrowiec do Szeol. „Fraza2006 nr 1/2.
W. Setlak: Homo religiosus Wincenty Różański. „Nowa Okolica Poetów2007 nr 3/4.
B. Czochralska: Spojrzenie: „syn bogini. „Twórczość2009 nr 6.
M. Malczewski: Kiedy umiera poeta... Wspomnienie o Witku Różańskim. „Zeszyty Karmelitańskie2009 nr 1.
M. Malczewski: O kilku wierszach na temat własnej śmierci. O poezji Wincentego Różańskiego. „Topos2009 nr 1/2.
D. Pachocki: Siódmy pokład świadomości Wincentego Różańskiego. „Rzeczpospolita2009 nr 32.
G. Pęzioł: Wszystko jest poezją. O motywie poety i poezji w twórczości Wincentego Różańskiego. „ Migotania, Przejaśnienia2010 nr 4.
G. Pęzioł: Na razie, Witek, w próżni kołujemy ze ściśniętą krtanią” : Różański i Stachura. „Twórczość2011 nr 10.
M. Nalepa: Wincenty Różański – łagodność i słowo. „Fraza2012 nr 4.
G. Pęzioł: O twórczości Wincentego Różańskiego. „Twórczość2012 nr 5.
A. Przybyszewska: Przerażasz mnie biała karto. Rękopisy i autografy w spuściźnie literackiej Wincentego Różańskiego. W: Archiwa i bruliony pisarzy. Odkrywanie. Warszawa 2017.
M. Złotnicka: Ostatni z przeklętych. „Niezależna Gazeta Polska Nowe Państwo2017 [nr] 7/8.
M. Nalepa: Cofnąć bieg rzeki / bieg życia / oto moje posłanie. O wierszach Wincentego Różańskiego. W: Przed-tekstowy świat. Z literackich archiwów XIX i XX wieku. Łódź 2020.
T. Tomsia: Kiedy żegnamy przyjaciół... „Winieta2021 nr 2.
M. Nalepa: Wincentego „Witka” Różańskiego „poezja niezagrzanego miejsca. W: W. Różański: Idę pod wiatr. Rzeszów 2023 [Twórczość poz. ].

Dziecko idące jak włócznia śpiewało

R. Krynicki: Realizm – nadrealizm. „Nadodrze1971 nr 8.
T. Żukowski: Dziecko idące jak włócznia śpiewało”: Wincenty Różański. „Czas Kultury1994 nr 3; przedruk w: P. Kępiński, A. Sikorski: Któż to opisze, któż to uciszy. Rozmowy z Wincentym Różańskim. Poznań 1997.

Przed czerwonymi słońca drzwiami

A. Haegenbarth: Rzeka północy wylewa. „Nadodrze1977 nr 17.
E. Odachowska: Wędrówka po prowincji. „Literatura1977 nr 16.
S. Sterna-Wachowiak: Składnia wyobrażenia. „Twórczość1977 nr 10.
A.K. Waśkiewicz. „Życie Literackie1977 nr 27.
E. Balcerzan: *Nieduża Apokalipsa. „Nurt1981 nr 3; przedruk w: P. Kępiński, A. Sikorski: Któż to opisze, któż to uciszy. Rozmowy z Wincentym Różańskim. Poznań 1997.

Mieszkam w pogodzie

W. Jamroziak: Uroda liryki. „Głos Wielkopolski1979 nr 157.
M. Obarski: Sen z chmurami. „Fakty1979 nr 32.
T. Żukowski: Mieszkam (jak?) w pogodzie (jakiej?). „Nurt1979 nr 12.

Zakole

M. Kucharska: Poeta ciszy. „Tygodnik Kulturalny1982 nr 34.

Światłolubne

J.K. Adamkiewicz: Udomowiony w niedoli. „Nurt1984 nr 8.
R. Bednarczyk: Dzieckiem i światłem podszyty. „Tak i Nie1984 nr 48.
[C. Michniak] C.M.: Fascynacje. „Gazeta Poznańska1984 nr 159.
M. Kucharska: Prawdziwe życie. „Tygodnik Kulturalny1984 nr 35.
T. Wyrwa-Krzyżański: Poeta absolutny. „Fakty1984 nr 48.
T. Żukowski: Samotność i cierpienie. „Twórczość1985 nr 6.
W. Mystkowski: Poeta prowincji. „Nowe Książki1986 nr 2 [dot. też: Wiersze – dzieci].

Wiersze – dzieci

W. Mystkowski: Poeta prowincji. „Nowe Książki1986 nr 2 [dot. też: Światłolubne].
J. Ryszkowski: Napisać coś pięknego. „Życie Literackie1986 nr 7.
P. Szewc. „Twórczość1986 nr 9.

Nam ciszy, nam wiatru potrzeba

A. Dąbrowski: Smutki poety. „Nowe Książki1987 nr 3.
S. Jurkowski: Poezji natura złożona. „Życie Literackie1987 nr 9.
M. Obarski: Pogoda przemijania. „Literatura1987 nr 9.
A. Ogrodowczyk: Poetycki symultanizm. „Poezja1987 nr 2.
T. Wyrwa-Krzyżański: Znowu Różański. „Kierunki1987 nr 11.

Bądź pozdrowiona chwilo

T. Bereda: Odsunąć lęk. „Poezja1990 nr 7/9.

Będziemy piękniejsi

T. Żukowski: Jasno mi Boże. „Czas Kultury1992 nr 36/37.

Córeczka poezja

J. Drzewucki: Poezja w rodzinie. „Czas Kultury1994 nr 3.

Wędrujemy do Szeol

J.Ł. Kaczmarek: Ulepione z żarem. „Tygiel Kultury2002 nr 1/3 [dot. też innych utworów poety].

Jasna kreska

K.I. Zioła: Złota książka z rysunkami. „Akant2013 nr 12.

Wiersze niecierpliwe

J. Beczek: Na kanwie świętej bajki. „Nowe Książki2016 nr 6.
T. Tomsia: Lekcja ciemności, godzina nadziei. „Topos2016 nr 3.