Kuncewiczowa Maria – Słownik Pisarzy i Badaczy XX i XXI w.

BIO

Urodzona 30 października 1895[P] w Samarze (Rosja); córka Józefa Szczepańskiego, nauczyciela matematyki, dyrektora szkół średnich, oraz Adeliny Róży z Dziubińskich, z wykształcenia skrzypaczki. W 1900 jej rodzina wróciła do Polski i zamieszkała w Warszawie. Tu w 1905 rozpoczęła naukę w prywatnej Szkole Żeńskiej Jadwigi Sikorskiej. W 1906 w związku z pracą ojca przeniosła się do Płocka, gdzie uczęszczała do gimnazjum żeńskiego Wandy Thunówny, które po roku przejęła Jadwiga Kotwicka. Od 1909 mieszkała z rodziną we Włocławku, gdzie uczyła się do 1911 na prywatnej pensji Aleksandry Aspis; nadto miała dodatkowe lekcje m.in. z języków obcych i z polskiego. W 1912/13 uczęszczała na kursy Leonii Rudzkiej w Warszawie i uzyskała dyplom nauczycielki domowej. Następny rok spędziła we Francji, gdzie odbyła na uniwersytecie w Nancy kurs języka i literatury francuskiej dla cudzoziemców; po napisaniu pracy o braciach Goncourt otrzymała certificat d'études françaises. W okresie I wojny światowej była przez krótki czas nauczycielką języka polskiego i francuskiego w Szkole Handlowej we Włocławku, działała też w nielegalnych kółkach oświatowych związanych z Organizacją Młodzieży Niepodległościowej. W 1916-18 studiowała polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W czasie studiów była członkiem organizacji młodzieży szkół wyższych Zjednoczenie. W 1918 powróciła z rodziną do Warszawy; kontynuowała też przez pewien czas jako wolna słuchaczka studia na Uniwersytecie Warszawskim. Debiutowała opowiadaniem pt. Bursztyny, opublikowanym w 1918 w piśmie „Pro arte et studio” (z. 13; podpisane Maria Dołęga-Szczepańska). W 1919 pracowała jako tłumaczka w wydziale prasowym Ministerstwa Spraw Zagranicznych i w tym charakterze uczestniczyła w polskiej delegacji na Konferencji Pokojowej w Paryżu. W 1921 wyszła za mąż za Jerzego Kuncewicza, prawnika i działacza ludowego, później także pisarza i filozofa. Rozwijała twórczość literacką, publikując opowiadania, felietony i szkice literackie, m.in. w pismach „Bluszcz” (od 1923), „Kobieta Współczesna” (od 1927), „Wiadomości Literackie” (od 1928), „Gazeta Polska” (od 1929). W 1926 otrzymała nagrodę w konkursie Ligi Morskiej i Rzecznej za opowiadanie pt. Polska na fiszmarku (druk „Morze” 1926 nr 3/4), które uważała za swój właściwy debiut. Dokonała kilku przekładów z języka angielskiego, francuskiego, rosyjskiego i niemieckiego. Przez wiele lat uczyła się śpiewu, m.in. w klasie operowej Konserwatorium Warszawskiego (1925/26) oraz w Paryżu. Współpracowała z radiem jako autorka m.in. pierwszej w polskiej radiofonii powieści radiowej Dni powszednie państwa Kowalskich. Uczestniczyła w pracach Polskiego PEN Clubu (od 1938 wiceprezes) oraz Związku Zawodowego Literatów Polskich (okresowo członek zarządu). Od końca lat dwudziestych spędzała miesiące letnie w Kazimierzu Dolnym, gdzie w 1936 została ukończona budowa rodzinnego domu; w 1938 otrzymała dyplom honorowego obywatela m. Kazimierza jako autorka książek i opowiadań umiejscowionych w miasteczku, przede wszystkim tomu Dwa księżyce. Podróżowała kilkakrotnie po Europie. W 1936 była na Bliskim Wschodzie (głównym celem była Palestyna); podróż tę opisała w książce reportażowej Miasto Heroda. W 1937 otrzymała Nagrodę Literacką m. Warszawy, a w 1938 Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury. Po wybuchu II wojny światowej przedostała się we wrześniu 1939 przez Rumunię, Jugosławię i Włochy do Francji. Współpracowała przy wznowieniu działalności Polskiego PEN Clubu w Paryżu i była przez okres wojny jego prezesem. Po upadku Francji w czerwcu 1940, udało jej się dotrzeć do Wielkiej Brytanii, gdzie mieszkała w okresie wojny, głównie w Londynie. Udzielała się w międzynarodowym i Polskim PEN Clubie oraz na spotkaniach literackich dla rodaków i Brytyjczyków. Publikowała w wychodzących w Paryżu, a potem w Londynie czasopismach, m.in.: „Polska Walcząca” (1940-44), „Wiadomości Polskie” (1940-42), „Nowa Polska” (1942-44). Pierwsze lata na wychodźstwie opisała w tomie Klucze (wyd. 1943). Po zakończeniu wojny zdecydowała się z mężem i synem pozostać na emigracji w Wielkiej Brytanii. W 1945-47 mieszkała w Fowey w Kornwalii, a następnie znowu w Londynie. Kontynuowała twórczość literacką. W 1949 zainicjowała akcję skierowania do Organizacji Narodów Zjednoczonych apelu o przyznanie uchodźcom obywatelstwa światowego (bez rezultatu). Była pomysłodawczynią, współorganizatorką, a także do 1955 prezesem, a potem do 1957 prezesem honorowym, utworzonego w 1951 Centrum PEN Clubu dla Pisarzy na Wygnaniu (International Pen-Club Center for Writers in Exile). Podejmowała próby pisania utworów od razu po angielsku; tak powstawał Gaj oliwny. W 1955 wyjechała do USA, dokąd wcześniej wyemigrował syn, Witold, i zamieszkała w Nowym Jorku. W tymże roku udała się do Kanady, gdzie wygłaszała odczyty związane z obchodami Roku Mickiewicza. W 1956 współpracowała z Radiem Wolna Europa (RWE), jako autorka powieści radiowej Państwo Kowalscy na emigracji. W 1957 zaczęła na nowo publikować swoje utwory w pismach i wydawnictwach krajowych, co przerwało jej współpracę z RWE. W 1958 po raz pierwszy po wojnie przyjechała do Polski na Międzynarodowy Zjazd Tłumaczy w Warszawie. Naturalizowała się w USA w 1961, porzucając nadzieję na obywatelstwo światowe. W 1962 wstąpiła ponownie do Związku Literatów Polskich (była członkiem do rozwiązania ZLP w 1983). Od 1962 prowadziła wykłady z literatury polskiej na wydziale slawistyki University of Chicago. W 1963 otrzymała stypendium The American Council for Learned Societies, które zapoczątkowało pracę nad tomem Fantasia alla polacca. W latach sześćdziesiątych coraz dłuższe okresy czasu spędzała w Kazimierzu Dolnym, gdzie odzyskała swój dom. Łączyła je z podróżami po Europie, m.in. w 1961 wojażowała dłuższy czas po Hiszpanii, co znalazło swoje odbicie w książce Don Kichote i niańki. Publikowała fragmenty utworów w prasie krajowej, m.in. w „Kierunkach”, „Za i przeciw”, „Twórczości”, „Polsce” (i w obcojęzycznych mutacjach tego miesięcznika), „Kulturze”, „Literaturze”, „Więzi”. W 1966 otrzymała nagrodę im. W. Pietrzaka. Po zakończeniu w 1968 pracy na uniwersytecie chicagowskim, zamieszkała na stałe w Kazimierzu, z wyjątkiem miesięcy zimowych w 1970-84, które spędzała we Włoszech. Nadal podróżowała po Europie, m.in. w związku z pracą nad książką o Stanisławie Przybyszewskim była w Szwecji i Norwegii (1968, 1975). W 1971 otrzymała medal Fundacji Kościuszkowskiej Za Zasługi dla Kultury Polskiej i Amerykańskiej, a w 1974 krajową Nagrodę Państwową I stopnia. W 1976 przyłączyła się do protestu przeciw planowanym zmianom w Konstytucji PRL, wysyłając depeszę w tej sprawie do przewodniczącego Koła Posłów Katolickich „Znak”, Stanisława Stommy. W 1982 otrzymała nagrodę Polskiego Ośrodka Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC), w 1986 nagrodę im. Brata Alberta, przyznawaną przez Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne, w 1989 doktorat honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Odznaczona Krzyżem Niepodległości (1931), Złotym Krzyżem Zasługi (1938), Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1982, zgodziła się przyjąć w 1987).
Miała syna Witolda (1922-2009), przedsiębiorcę, hodowcę koni, farmera, zamieszkałego od 1952 w USA. Zmarła 15 lipca 1989 w Kazimierzu Dolnym; pochowana na tamtejszym cmentarzu.
Po 1989 została założona przez syna M. Kuncewiczowej Fundacja M. i J. Kuncewiczów, która zarządzała domem rodzinnym w Kazimierzu Dolnym i mieszczącym się w nim muzeum; w 2005 dom ten został zakupiony przez Samorząd Województwa Lubelskiego dla Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu i stanowi jego oddział literacki jako Dom Kuncewiczów.

Works

1. Przymierze z dzieckiem. Powieść. „Bluszcz” 1926 nr 24-28. Przedruk zob. poz. ↑, ↑, ↑,.

Przekłady

francuski

Conquête. [Przeł.] S. Erlich. „Les Oeuvres Libres”, Paryż 1929 nr 95.

słowacki

Prímerie s diet'at'om . [Przeł.] M. Wlachovská. Wyd. łącznie z przekł. Twarz mężczyzny [poz.↑] pt. Prímerie s diet'at'om . Bratislava 1977.

włoski

Conqvista. [Przeł.] S. Lupa. Wyd. łącznie z przekł. Twarz mężczyzny [poz. ↑] pt. Il volto dell'uomo. Roma [1935].

See Studies

2. Tseu-Hi, władczyni bokserów. (1836-1909). [Opowieść dla młodzieży]. Warszawa: Rój 1926, 61 s.

Na karcie tytułowej omyłkowo podpis: W. Kuncewiczowa.

3. Przymierze z dzieckiem. [Opowiadania]. Warszawa: Towarzystwo Wydawnicze J. Mortkowicza 1927, 134 s.

Zawartość

Przymierze z dzieckiem [ poz. ↑]; Tamto spojrzenie; Prawa i lewa ręka; Polska na fiszmarku.

4. Twarz mężczyzny. Powieść. Warszawa: J. Mortkowicz 1928, 159 s. Przedruk zob. poz. ↑.

Przekłady

słowacki

Tvár muža. [Przeł.] M. Wlachovská. Wyd. łącznie z przekł. Przymierze z dzieckiem [poz. ↑] pt. Prímerie s diet'at'om . Bratislava 1977.

włoski

Il volto dell'uomo. [Przeł.] S. Lupa. Wyd. łącznie z przekł. Przymierze z dzieckiem [poz. ↑] pt. Il volto dell'uomo. Roma [1935].

5. Miłość panieńska. Sztuka w 4 aktach. Prapremiera: Warszawa, Teatr Mały 1932. Druk Warszawa: Rój 1932, 76 s.

See Studies

6. Dwa księżyce. [Opowiadania]. Warszawa: Rój 1933, 276 s. Wyd. nast.: wyd. 2 tamże 1938; wyd. 3 Londyn: Orbis 1954; Warszawa: Czytelnik 1960, tamże: wyd. 2 [!] 1967, wyd. 3 1974, wyd. 4 1977; wyd. 5 (Dzieła. Seria I) [poz. ↑]. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1980 , wyd. 6 (Dzieła. Seria I) [poz. ↑] tamże 1986; wyd. 7 (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1989, wyd. 6 [właśc. 11] Warszawa: Prószyński i S-ka 1999; Wstęp: M. Strzelecka. Warszawa: Wydawnictwo Marginesy Sp. z o.o. 2025.

Zawartość

Dwa księżyce; Równość; Ślepy; Jest w domu; Ballada o pięknym dniu; Nienawiść; Wyspa; Szaleństwo; Dziwna Rachel; Szczęście; Turban i dzika; Majowe stadło; Sztuka miłosna; Dniówka; Eksploracje; Diabeł; Wiersz; Malwina; Może wszystko zgaśnie; Kłamstwo, – od wyd. 6 nadto cykl „Z kazimierskiej teki” [poz. ↑KUNCEWICZOWA Maria: Thank you for the rose. [Utwór dramatyczny]. Powst. 1951. Prapremiera: Reżyseria: W. Jay. Londyn, Teatr Sztuk Czytanych, Scena Klubowa Ogniska Polskiego 1956. Wersja polska zob. poz. ↑].].

Przekłady

białoruski

Dva mesâcy. [Przeł.] G. Žarko. Krakaǔ 2023.

niemiecki

Zwei Monde. Ein Roman in Erzählungen. [Przeł.] P.O. Loew. Berlin 2023.

szwedzki

De två månarna. [Przeł.] K. Berg. [Stockholm] 1979, wyd. jako dokument dźwiękowy: Czyta M.Ekenbjörn. Lund 2013, 1 prłyta CD.

Adaptacje

filmowe

Scenariusz i reżyseria: A. Barański. Ekranizacja 1993.

See Studies

7. Dyliżans warszawski. [Felietony]. „Gazeta Polska” 1933 nr 285, 292, 306, 313, 1934 nr 20, 77, 88, 90, 121, 131, 145, 166, 201, 210, 264, 320, 334, 344, 359. Wyd. osobne Warszawa: Rój 1935 [antydatowane 1934], 198 s. Wyd. nast.: wyd. 2 tamże 1938; wyd. 3 zmienione i poprawione z przedmową M. Kuncewiczowej. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1958, tamże: wyd. 4 1974, wyd. 5 (Dzieła. Seria I.) [poz. ↑] 1981, wyd. 6 1997.

See Studies

8. Cudzoziemka. [Powieść]. „Kurier Poranny” 1935 nr 90-183 [z przerwami]. Wyd. osobne Warszawa: Rój 1936 [antydatowane 1935], 327 s. Wyd. nast.: tamże: wyd. 2 1936, wyd. 3 1937, wyd. 4 1939; wyd. 4 [!] New York: Roy [1945]; wyd. 5 Warszawa: Wiedza 1948; wyd. 2 [!] Warszawa: Czytelnik 1957, tamże wyd. 2-7 1962-1979; wyd. 8 (Dzieła. Seria I) [poz. ↑] Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1980 ; Warszawa: Książka i Wiedza 1984; wyd. 10 Warszawa: Iskry 1987; wyd. 11 (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1989; Kraków: Wydawnictwo Literackie 1994; [wyd. 19] Warszawa: Książka i Wiedza 1995; Wrocław: Siedmioróg 1996; Warszawa: Prószyński i S-ka 2000, tamże: 2003, [2004], [2006]; Warszawa: Świat Książki 2007; Warszawa: Prószyński i S-ka [2008], tamże: 2009, 2011, 2012; Toruń: Literat 2012; Warszawa: Prószyński Media 2016; Posłowiem opatrzyła D. Sękalska. Warszawa: Marginesy 2023. Por. poz. ↑.

Inne formy wydań

Wyd. jako dokument dźwiękowy: Czyta Zofia Kucówna. Warszawa: Zakład Wydawnictw i Nagrań Polskiego Związku Niewidomych 1985, 10 kaset magnetofonowych, 1 płyta CD; Czyta E. Kijowska. Warszawa: Wydawnictwo Mazaika [2008], 1 płyta CD.

Wyd. jako dokument elektroniczny: Warszawa: Marginesy 2023, plik w formacie EPUB, MOBI.

Przekłady

angielski

The stranger. [Przeł.] B.W.A. Massey. London 1944, wyd. nast.: tamże: [1944], 1945, New York 1945, London 1947.

bułgarski

Čuždenka. [Przeł.] V. Genovska. Sofiâ 1944.

Čuždenka. [Przeł.] M. Ivanova. Sofiâ 1985.

czeski

Cizinka. [Przeł.] H. Teigová. Praha 1937, wyd. nast.: wyd. 2 Praha 1946, Praha 1976.

estoński

Vőőramaalanna. [Przeł.] L. Skomorowska. Tartus 1938.

fiński

Muukalainen. [Przeł.] S. Haltsonen. Helsinki 1950.

francuski

L'étrangère. [Przeł.] C. Backvis. Paris 1945.

hiszpański

La extranjera. [Przeł.] A. McLean. Buenos Aires 1946.

niderlandzki

Scherwen. [Przeł.] S. van Praag. Amsterdam 1939.

niemiecki

Die Fremde. [Przeł.] R. Buschmann. Berlin 1974.

rosyjski

Čužezemka. [Przeł.] T. Lur'e. Moskva 1982, wyd. nast. łącznie z przekł. Tristan 1946 [poz. ↑] pt. Čužezemka. Sankt-Petersburg 1993.

rumuński

Străina. [Przeł.] O. Zaicik. Bucureşti 1974.

słowacki

Cudzinka. [Przeł.] M. Wlachovská. Bratislava 1972, wyd. nast. Bratislava 1974.

szwedzki

En främling. [Przeł.] Ch. Swahn. Stockholm 1976.

ukraiński

Čužezemka. [Przeł.] O. Meduščenko. Wyd. łącznie z przekł. poz. ↑ pt. Čužozemka; Tristan 1946. Kiïv 1989.

węgierski

Idegen nö. [Przeł.] E. Sebök. Budapest 1978.

włoski

La straniera. [Przeł.] R. Paggioli. Milano, Verona 1939, wyd. nast.: Milano 1940, tamże: 1941, 1942, Verona 1949; Milano 1960, tamże 1984.

Adaptacje

teatralne

Adaptacja: H. Zakrzewska, M. Komorowska. [Warszawa 1965], 50 s., maszynopis. Agencja Teatralna i Literacka P.W.P. Stowarzyszenie Autorów „ZAiKS”.

Cudzoziemka. Sztuka w 5 obrazach. Oprac. [J. Kuncewicz] Leonard. Powst. 1971, 71 s. [maszynopis w archiwum M. i J. Kuncewiczów. w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu].

Cudzoziemka. Sztuka w 1 akcie z epilogiem. Scenariusz i reżyseria: A. Lutosławska. Wystawienie: Kraków, Teatr im. J. Słowackiego, Teatr Miniatura 1977.

Adaptacja: M. Komorowska. Reżyseria: S. Domańska. Wystawienie: Lublin, Teatr im. J. Osterwy, Scena Kameralna Reduta 70 1978.

Reżyseria: D. Delić. Łódź, Teatr Studyjny`83 im. J. Tuwima 1993 (monodram w wykonaniu J. Staneckiej).

Dramaturgia: K. Minkowska, T. Walesiak. Reżyseria: K. Minkowska. Wystawienie: Poznań, Teatr Polski 2021.

radiowe

Adapacja: M. Komorowska. Reżyseria: Z. Kopalko. Polskie Radio 1969.

Adaptacja: E. Łukomska. Reżyseria: A. Zakrzewski. Polskie Radio 1997.

telewizyjne

Adaptacja: M. Komorowska. Reżyseria: J. Kulczyński. Telewizja Polska 1970. Druk „Teatr Polskiej Telewizji” 1970 nr 4 s. 71-92.

See Studies

9. Dni powszednie państwa Kowalskich. Powieść radiowa. 1936-1956.

[Cz. 1]. Dni powszednie państwa Kowalskich. Powieść mówiona. Polskie Radio 1936/1937 [30 odcinków]. Druk pt. Dni powszednie państwa Kowalskich. Powieść radiowa. Przedm.: E. Grocholska. Warszawa: Rój 1938 [antydatowane 1937], 295 s.

Adaptacje

radiowe

Adaptacja: W. Maciejewski. Polskie Radio 1979.

[Cz. 2]. Kowalscy się odnaleźli. Powieść mówiona. Polskie Radio 1937 [5 odcinków]. Druk „Świat” 1938 nr 1,2, 4-6. Wyd. osobne z podtytułem Uzupełnienie powieści radiowej „Dni powszednie państwa Kowalskich”. Warszawa: Rój 1938, 61 s.

[Cz. 3]. Państwo Kowalscy na emigracji: Kowalscy w Anglii [24 odcinki]; Kowalscy w Ameryce [20 odcinków]. Radio Wolna Europa, Nowy Jork 1956.

Większość odcinków zachowana w formie maszynopisu lub rękopisu w archiwum M. i J. Kuncewiczów w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Emisja serii „Kowalscy w Ameryce” została przerwana po zerwaniu przez rozgłośnię umowy z M. Kuncewiczową z powodu nawiązania przez pisarkę kontaktów z wydawnictwami krajowymi.

Wyd. łączne pt. Dni powszednie państwa Kowalskich: [cz. 1-2]: wyd. 2 uzupełnione Warszawa: Rój 1938, 355 s.; Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1960; [cz. 1-2 oraz Kowalscy w Anglii] wyd. 2 [!] poszerzone ze wstępem M. Kuncewiczowej tamże 1984, 250 s.

See Studies

10. Serce kraju. [Opowiadania dla młodzieży]. Warszawa: Rój 1939 [antydatowane 1938], 95 s.

Zawartość

Stolica; Miasto Królów. Z dziennika płocczanki; Miasto sukienek. Z dziennika warszawianki; Z Podwala na Wspólną; Piaskarze; Defilada.

11. Dialog o zmierzchu. Powieść mówiona [w 5 odcinkach]. Polskie Radio 1939. Druk pt. Pięć dialogów o zmierzchu. „Kurier Literacko–Naukowy” 1939 nr 18-22. Przedruk zob. poz. ↑.

Adaptacje

radiowe

Adaptacja: Z. Kopalko. Polskie Radio 1971.

12. Miasto Heroda. Notatki palestyńskie. Warszawa: Rój 1939 [antydatowane 1938], 198 s. Wyd. nast.: wyd. 2 tamże [1939]; (Dzieła. Seria II) [poz. ↑]. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX” 1982.

See Studies

13. Przyjaciele ludzkości. [Opowiadania dla młodzieży]. Warszawa: Rój 1939 [antydatowane 1938], 86 s.

Zawartość

Pasteur; Maria Skłodowska-Curie; Słońce Finsena. (Podług Pawła de Kruifa); Przed wielkim druhem.

14. W domu i w Polsce. [Opowiadania dla młodzieży]. Warszawa: Rój 1939, 87 s. Przedr. częściowy zob. poz. ↑.

Zawartość

Ojciec i matka; Rodzeństwo; Nad morzem; Nad rzeką; W Łodzi; W Kazimierzu; Dzień wiejski.

15. Zagranica. [Opowiadania dla młodzieży]. Warszawa: Rój 1939, 75 s.

Zawartość

Zagranica; Stare i nowe Włochy; Bożek winnic. (Z pamiętnika paryżanki); Jacek i Berti.

16. Polskie żarna. [Opowieść]. Druk fragmentów w prasie: „Polska Walcząca”, Londyn 1941 nr 51/52, „Polska”, Kujbyszew 1942 nr 11, „Zew”, Teheran 1942 nr 9, „Kalendarz Związkowy”, Chicago 1943. Emisja radiowa: Radio BBC (Wielka Brytania) Sekcja Polska 1942 [7 lub 8 odcinków odczytanych przez M. Kuncewiczową].

Przekłady

angielski

Polish millstones. [Przeł. H.Ch. Stevens] S. Garry. London 1942.

niemiecki

Polnische Mühlsteine. W: Das kämpfende Polen. Zürich 1944.

szwedzki

Polska handkvarnar. W: Det kämpande Polen. Stockholm 1942.

17. Klucze. Londyn: „Nowa Polska” 1943, 217 s. Wyd. nast.; [wyd. zmienione] Warszawa: Wiedza 1948; wyd. 3 Warszawa: Czytelnik 1959; wyd. 4 Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1964, wyd. 5 (Dzieła. Seria I) [poz. ↑] tamże 1977; wyd. 6 Warszawa: Czytelnik 1989; (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1990.

Inne formy wydań

Wyd. jako dokument dźwiękowy: Czyta H. Łabonarska. Warszawa : Zakład Nagrań i Wydawnictw ZN 1995, 9 kaset magnetofonowych.

Wspomnienia z pierwszych lat II wojny światowej.

Wersja angielska: The keys. A journey through Europe at war. London: Hutchinson's International Authors [1946], 176 s.

Przekłady

czeski

Klíče. [Przeł.] H. Teigová. Praha 1948.

francuski

Les clefs. [Przeł. T. Jeleńska] R. Bayard. Paris 1946.

See Studies

18. Modern Polish prose. [Szkic]. Birkenhead: Polish Publication Committee [1945], 16 s.

19. Zmowa nieobecnych. Powieść. T. 1. Londyn: Świat. Związek Polaków z Zagranicy 1946, 208 s. Wyd. łączne t. 1-2: Monachium: Express 1950, 168 + 131 s. Wyd. nast. t. 1-2: Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1957, (Dzieła. Seria I) [poz. ↑] tamże 1978.

Przekłady

angielski

The conspiracy of the absent. [Przeł.:] M. Miachael, H. Stevens. London;New York 1950.

niemiecki

Die Verschwörung der Abwesenden. [Przeł.] R. Matwin-Buschmann. Berlin 1989.

See Studies

20. Thank you for the rose. [Utwór dramatyczny]. Powst. 1951. Prapremiera: Reżyseria: W. Jay. Londyn, Teatr Sztuk Czytanych, Scena Klubowa Ogniska Polskiego 1956. Wersja polska zob. poz. ↑.

21. Leśnik. (Powieść). „Kultura”, Paryż 1952 nr 7/8 s. 112-238. Wyd. osobne: Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1957, 209 s. Wyd. nast.: tamże: wyd. 2 1962, wyd. 3 1972, wyd. 4 1977, wyd. 5 (Dzieła. Seria I) [ poz. ↑] 1983; wyd. 6 Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza 1988, [wyd. 7] (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1997.

Powieść powstawała od 1939, pierwotny tytuł: Mąż Róży.

Przekłady

angielski

The forester. [Przeł.] H.Ch. Stevens. London 1954, wyd. nast. New York 1954.

Adaptacje

radiowe

Adaptacja i reżyseria: T. Byrski. Polskie Radio 1977.

See Studies

22. Odkrycie Patusanu. Słowo wstępne: E. Szonert. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1958, 353 s. Wyd. nast. (Dzieła. Seria I) [poz. ↑] tamże 1983 .

Zawartość

Zawiera szkice, felietony i opowiadania drukowane w prasie i w książkach zbiorowych w latach 1924-1957: Teatrum rozmaitości: Lanifica Domiseda; Zwycięstwo; Kurgast marienbadzki; Miasta i kobiety; Madame i Żożo; Pięć dialogów o zmierzchu [poz. 11]; Papa Stefan; Ostatni telefon; Miasto Szekspira [o H. Modrzejewskiej]; Dom. Wizja przyszłego fin de sièclu. – Z kazimierskiej teki: Najdonioślejsza sprawa lata; Rezerwat dzikości; Burmistrzować czy malować?; Alfred wie rzeczy inne; Wieczór na rynku; Plein Air; Twarz polityka; Bruliony; Korona kwiatów; O Kazimierzu w Nowym Jorku. Przemówienie. – Książki: Ludzie i książki; Czy trudniej?; Autor i krytyk; Czy powieści orientują w życiu?; Bunt przeciwko fikcji literackiej; Mickiewicz – humanista; Gdzie Magdalena Brzeska? [bohaterka „Emancypantek” B. Prusa]; Z Żeromskim; O miłości Krystyny [dot.: S. Undset: Krystyna, córka Lavransa]; Literatura na Capri; Odkrycie Patusanu [dot. J. Conrada]; Wbrew czasowi pogardy [dot.: R. West: Black lamb and grey falcon, M. Storm Jameson: Cloudless May, F. Werfel: Das Lied von Bernadette].

23. W domu i w Polsce. Warszawa: Czytelnik 1958, 92 s.

Zawartość

Polska na fiszmarku [poz. ↑], – z poz. ↑: Miasto Królów; Miasto sukienek; Z Podwala na Wspólną, – z poz. ↑: Ojciec i matka; Rodzeństwo, W Łodzi; W Kazimierzu; Dzień wiejski.

24. Gaj oliwny. [Powieść]. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1961, 253 s. Wyd. nast.: tamże: wyd. 2 z posłowiem M. Kuncewiczowej 1968, wyd. 3 1973, wyd. 4 (Dzieła. Seria I) [poz. ↑] 1978; (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1990. Wersja angielska zob. poz. ↑.

Przekłady

czeski

Olivový háj. [Przeł.] H. Teigová. Praha 1971.

niemiecki

Der Olivenhain. [Przeł.] K. Wolff. Berlin 1978, wyd. nast. Berlin 1987.

słowacki

Olivový háj . [Przeł.] M. Wlachovská. Bratislava 1984.

See Studies

25. Dziękuję za różę. Sztuka w 3 atach (4 obrazach) z fantastycznymi wstawkami. „Dialog” 1963 nr 2 s. 20-46, errata tamże 1963 nr 5 s. 120. Prapremiera polska: Reżyseria: A. Moś-Kerger. Koszalin, Bałtycki Teatr Dramatyczny im. J. Słowackiego 2019. Wersja angielska zob. poz. ↑.

26. The olive grove. [Przekł. i wstęp:] M. Kuncewiczowa. New York: Walker 1963, 240 s. Wersja polska zob. poz. ↑.

Wersja angielska powstawała z przerwami od 1954 r.

See Studies

27. Don Kichote i niańki. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1965, 101 s. Wyd. nast.: tamże: wyd. 2 1967, wyd. 3 (Dzieła. Seria I) [poz. ↑] 1979; wyd. 4 (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1990 .

Wspomnienia z podróży po Hiszpanii.

28. Tristan 1946. Warszawa: Czytelnik 1967, 315 s. Wyd. nast.: tamże: wyd. 2 1968, wyd. 3 1970, wyd. 4 1972, wyd. 5 1975, wyd. 6 1977, wyd. 7 (Dzieła. Seria I) [poz. ↑] 1979 , wyd. 7 [!] 1980, wyd. 9 1984; wyd. 10 Warszawa: Książka i Wiedza 1988; wyd. 11 (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1990; [wyd. 12] Warszawa: Świat Książki 1996; Warszawa: Prószyński i S-ka [2000]; Wstępem opatrzyła A. Nasiłowska. Warszawa: Wydawnictwo Marginesy 2024. Wersja angielska zob. poz. ↑.

Inne formy wydań

Wyd. jako dokument dźwiękowy: Adaptacja tekstu: B. Prządka. Czytają: M. Benoit, E. Kijowska. Warszawa: Wydawnictwo RTW 2000, 4 kasety magnetofonowe. Wyd. nast. Warszawa: Wydawnictwo Mozaika [2007], 1 płyta CD. Książka Audio.

Przekłady

bułgarski

Tristan 1946. [Przeł.] L. Račeva. Plovdiv 1983.

czeski

Tristan 1946. [Przeł.] H. Teigová. Praha 1971.

niemiecki

Adieu Tristan. [Przeł.] E. Werfel. Wien 1974.

rosyjski

Tristan 1946. [Przeł.] G. Âzykova. Moskva 1977, wyd. nast. łącznie z Cudzoziemka [poz. ↑] pt. Čužezemka. Sankt-Petersburg 1993.

rumuński

Tristan 1946. [Przeł.] M. Vircioroveanu. Bucureşti 1974.

słowacki

Tristan 1946. [Przeł.] M. Wlachovská. Bratislava 1971, wyd. 2 Bratislava 1972.

ukraiński

Tristan 1946. [Przeł.] O. Meduščenko. Wyd. łącznie z przekł. Cudzoziemka [poz. ↑] pt. Čužozemka; Tristan 1946. Kiïv 1989.

Adaptacje

radiowe

Adaptacja: M. Komorowska. Polskie Radio 1968. Druk „Teatr Polskiego Radia” 1969 nr 1 s. 5-32.

Adaptacja: H. Szof. Reżyseria: H. Rozen. Polskie Radio 1996.

filmowe

The Tristan spell. Scenariusz: J. Lejtes, R. Goldstone. Powst. 1971 [maszynopis w archiwum M. i J. Kuncewiczów w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu].

telewizyjne

Adaptacja i reżyseria: J. Majewski. Telewizja Polska 1971. Druk „Teatr Polskiej Telewizji” 1972 nr 2 s. 91-117.

See Studies

29. Twarz mężczyzny i trzy nowele. Przedm.: M. Kuncewiczowa. Warszawa: Czytelnik 1969, 224 s. Wyd. 2 (Dzieła. Seria I) [poz. ↑]. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1986 .

Zawartość

Twarz mężczyzny: cz. 1. Twarz mężczyzny [poz. ↑], cz. 2. Przymierze z dzieckiem [poz. ↑], – z poz. ↑: Tamto spojrzenie; Prawa i lewa ręka; Polska na fiszmarku.

30. Fantomy. [Wspomnienia]. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1971, 253 s. Wyd. nast.: tamże: wyd. 2 1972, wyd. 3 1975, wyd. 4 1975, wyd. 5 (Dzieła. Seria I) [poz. ↑] 1982 ; wyd. 6 (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1989.

Część 2 zob. poz. ↑.

Adaptacje

telewizyjne

Adaptacja w formie monodramu: Dz. Połtorzycka. Reżyseria: K. Łastawiecki. Telewizja Polska 1972 (wykonanie: H. Słojewska).

See Studies

31. Tristan. A novel. New York: Braziller 1974, 278 s. Wersja polska zob. poz. ↑.

See Studies

32. Natura. [Wspomnienia]. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1975, 247 s. Wyd. nast.: tamże: wyd. 2 1976, wyd. 3 (Dzieła. Seria I) [poz. ↑] 1982; wyd. 4 (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [ poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1989.

Część 1 zob. Twórczość poz. ↑.

Adaptacje

telewizyjne

na podstawie fragmentów drukowanych w prasie: Plączą się czasy, miejsca, nagrody, klęski.... Scenariusz: H. Słojewska, K. Łastawiecki. Reżyseria: K. Łastawiecki. Telewizja Polska 1973. Druk „Teatr Polskiej Telewizji” 1973 nr 4 s. 63-68.

See Studies

33. Dzieła. Seria I-II. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1978-1986.

Zawartość

Seria I: zob. poz. ↑, ↑, ↑, ↑, ↑, ↑, ↑, ↑ ,↑ , ↑. – Seria II: zob. poz. ↑, ↑.

See Studies

34. Fantasia alla polacca. Warszawa: Czytelnik 1979, 169 s. Wyd. nast.: wyd. 2 tamże 1982; wyd. 3 (Dzieła. Seria II) [poz. ↑]. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1985.

Esej biograficzny poświęcony S. Przybyszewskiemu.

See Studies

35. Tamto spojrzenie. [Wybór opowiadań]. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1980, 85 s.

Zawartość

Tamto spojrzenie [poz. ↑], – z poz. ↑: Majowe stadło; Diabeł; Malwina.

36. Nowele i bruliony prozatorskie. Wybór i posłowie: Helena Zaworska. Warszawa: Czytelnik 1985, 443 s.

Zawartość

Twarz mężczyzny (1928) [poz. ↑]: Wśród braciszków; Koledzy; Rzeczy ważne. – Z tomu „Przymierze z dzieckiem” (1927) [poz. ↑]: Przymierze z dzieckiem; Tamto spojrzenie; Polska na fiszmarku. – Z tomu „Dwa księżyce” (1933) [poz. ↑]: Równość; Nienawiść; Szczęście; Majowe stadło; Diabeł; Kłamstwo. – Z tomu „Odkrycie Patusanu” (1958) [poz. ↑]: Miasto Szekspira; Alfred wie rzeczy inne ; Wieczór w Rynku; Plein air; Bruliony; Korona Kwiatów; Ostatni telefon; Dom. Wizja przyszłego fin de siècle'u. – Bruliony prozaiczki (1959). – Z tomu „Fantomy” (1971) [poz.↑ ]. – Z tomu „Natura” (1975) [poz. ↑]. – Święty Antoni od zgubionych rzeczy (1981). – Z tomu „Przeźrocza”(1985) [poz. ↑]: Kohorty i snobizmy; Wielkanoc w Rzymie.

37. Przeźrocza. Notatki włoskie. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1985, 137 s. Wyd. nast.: [wyd. 2] (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1997; Łódź: JK – Feeria Wydawnictwo 2010.

Wcześniejsze wersje tytułu: „Przeźrocza rzymskie”, „Notatki włoskie”, „Notatki rzymskie”. Od wyd. 2 pt. Przezrocza.

Zawartość

Salerno-Falerno: Amalfi; Wielka medycyna; Wielkie miłosierdzie; Villa Sciarra; Na własnych nogach; Piękny pobyt. – Epifania: Przyczyna; Dalej miasteczko. – Mniszki: Irmina; Melania; Orient; Urszula; Klementyna; Apolonia; Kolomba; Stare i nowe. – Na ulicy: Rouge et noir; Muzeum; Przyroda i miasto; Dzieci; Młodzież; Głos Piotra; Kohorty i snobizmy; Figle historii; Ischia; Ministerstwo Łaski i Sprawiedliwości; Nic się nie stanie; Sen. – Wojna domowa: Postać syntetyczna; Instynkt życia; Normalność; Żart; Mercato; Głęboki mrok; Klasyczna promenada; Sztuka życia; Sekunda ciszy. – Znowu mesjanizm: Intronizacja; Urbi et orbi; Treuga Dei; Różne pogody; Listopad – niebezpieczna pora; Piazza Navona; Żywa woda; Być u siebie; Obiad. – Dlaczego oni to zrobili? – Niepodległość Libanu: Karnawał; Całopalenie papugi; Jeszcze klatki; Buon giorno; Elegancja. – Wielki Post. – Skruszeni żałujący: Wieczność; Powszechność; Mafia; Oda do młodości; Mistyka broni; Wyroki; Parco Ninfa; Persefona; Grzeczność; Szaweł – Paweł; Spotkanie Polaków. – Rok święty: Symbole; Trzecie spotkanie; Wielkanoc.

See Studies

38. Cudzoziemka. Scenariusz filmowy na podstawie własnej powieści:: M. Kuncewiczowa. Reżyseria: A. Barański. Ekranizacja 1986. Por. poz. ↑.

Nagrody

Nagroda Specjalna Jury na XI Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku w 1986.

39. Listy do Jerzego. [Posłowie:] H. Zaworska. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1988, 139 s. [Wyd. 2] (Dzieła wybrane M. i J. Kuncewiczów) [poz. ↑]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 1997.

Inne formy wydań

Wyd. jako dokument dźwiękowy: Czyta Z. Kucówna. Warszawa: Zakład Wydawnictw i Nagrań PZN 1989, 5 kaset magnetofonowych.

Wspomnienia w formie listów do zmarłego męża, Jerzego Kuncewicza.

See Studies

40. Dzieła wybrane Marii i Jerzego Kuncewiczów pod patronatem Ministerstwa Kultury i Sztuki. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie. 1989-1997.

Zawartość

Zob. poz. ↑, ↑, ↑, ↑, ↑, ↑, ↑, ↑, ↑, ↑, ↑.

41. Przymierze z dzieckiem. [Opowiadania]. Warszawa: Prószyński i S-ka 1999, 116 s.

Zawartość

Zawiera poz. 2 oraz fragmenty lub poszczególne utwory z poz. ↑, ↑.

Przekłady utworów literackich w antologiach zagranicznych

angielski

• Warsaw tales. Stories selected and translated by Antonia Lloyd-Jones. [Red.:] H. Constantine. Oxford 2024.

• The Penguin book of Polish short stories. [Red. i wstęp:] A. Lloyd-Jones. [Przedmowa:] O. Tokarczuk. London 2025.

niderlandzki

• Poolse verhalen. [Red.] G. Hagenau. [Przeł.] Z.S. Herman. Utrecht; Antwerpen 1965.

niemiecki

• Das kämpfende Polen. [Red.:] N. Zaba. Zürich 1944.

szwedzki

• Det Kämpande Polen. [Red.: N. Żaba]. Stockholm 1942.

włoski

• Viaggio sulla cima della notte. Racconti polacchi dal 1945 a oggi. [Red. i przekł.] P. Statuti. Roma 1988.

Przekłady

1. J. London: Gra. [Opowiadania]. Warszawa: Biblioteka Dzieł Wyborowych 1923, 139 s. Wyd. nast.: Warszawa: Rój 1927, tamże 1931; Warszawa: Biblioteka „Echa Polskiego” 1931.

2. J. London: Podła kobieta. (The wicked woman). Warszawa: [Towarzystwo Wydawnicze Bluszcz] 1923, 15 s.

3. J. London: Arcybestia. [Opowiadanie]. Przekład autoryzowany M.K. Warszawa: Rój 1926, 117 s. Wyd. nast.: wyd. 2 tamże 1928; Kościana: [druk] Prasa Polska 1946.

W wyd. 1 M. Kuncewiczowa podpisana: M.K.

4. I. Erenburg: Lato. R. 1925. [Powieść]. Z upoważnienia autora przełożyła M. Kuncewiczowa. (Wydanie zbiorowe. T. 6). Warszawa: Rój 1927, 191 s.

See Studies

5. J. Giraudoux: Bella. Powieść. Z upoważnienia autora przeł. [i przedmową opatrzyła] M. Kuncewiczowa. Warszawa: Rój 1929, 216 s. Wyd. nast. ze słowem wstępnym M. Żuławskiego Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1965.

6. S. Undset: Pani Hjelde. [Powieść]. Z upoważnienia autora przeł. [z niemieckiego] M. Kuncewiczowa. Warszawa: Rój 1931, 229 s. Przedruk zob. poz. ↑ (w wyd. 2-3).

7. S. Undset: Macierzyństwo. [Powieść]. [Przeł. z niemieckiego] M. Kuncewiczowa. Warszawa: Rój 1933, 162 s. Wyd. nast.: Rzym: Polska YMCA 1946, tamże 1947. Przedruk zob. poz.↑.

8. S. Undset: Macierzyństwo. [Wybór utworów]. Tłum. z niemieckiego: W. Kragen, S. Gronowski, M. Kuncewicz. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX” 1955, 277 s. Wyd. nast. tamże: wyd. 2 poprawione i poszerzone 1957, 416 s., wyd. 3 1976.

Tu w tłum. M. Kuncewiczowej w wyd. 1-3 Macierzyństwo [poz. ↑], a w wyd. 2-3 także Pani Hjelde [poz. ↑].

Prace redakcyjne

1. The modern Polish mind. An anthology of stories and essays by writers living in Poland today. [Oprac. i wstęp:] M. Kuncewiczowa. Boston, Toronto: Little Brown and Company 1962, 440 s. Wyd. nast.: London: Secker and Warburg 1963; New York: Grasset and Dunlop 1963.

See Studies

Analyses and reviews

• Questionnaire for IBL PAN 1956, 1957.

Wywiady

• Rozmowy z Marią Kuncewiczową. Wybór, oprac. i posł.: H. Zaworska. Warszawa: Czytelnik 1983, 276 s. [zawiera wybór wywiadów z M. Kuncewiczową z lat 1932-1981].

• K. Dymel: Jedna jest tylko synogarlica moja, czyli Marii i Jerzego Kuncewiczów sztuka życia. Nowy Sącz: Sądecka Oficyna Wydawnicza 1985, 13 s. Wyd. jako dokument dźwiękowy: Jedna jest tylko synogarlica moja czyli M[arii] i J[erzego] Kuncewiczów sztuka życia. Czyta Marek Prałat. [Warszawa]: Zakład Nagrań i Wydawnictw Związku Niewidomych, [1996], 1 kaseta magnetofonowa.

Słowniki i bibliografie

• E. Pieńkowska: Maria Kuncewiczowa. W: Literatur Polens 1944 bis 1985. Berlin 1990.

• Słownik współczesnych pisarzy polskich. T. 2. Warszawa 1964.

• [D. Welsh] DW. W: Columbia Dictionary of Modern European Literature. New York 1980.

• K. Korzon: Inwentarz rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. T. 14. Rękopisy 16801-17050. Archiwum Marii i Jerzego Kuncewiczów. Pod red. W. Soniak. Wrocław: Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum 1995, 177 s.

• H. Kneip. W: Metzler Autorinnen Lexicon. Stuttgart [1998].

• Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. T. 1. Warszawa 2000 (D. Knysz-Tomaszewska).

• Słownik badaczy literatury polskiej. T. 3. Łódź 2000 (A. Szałagan).

• Marquis Who Was Who in America 1985-present. Berkeley Heights, NJ 2016.

Ogólne

Książki

• S. Żak: Maria Kuncewiczowa. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1971, 33 s. PAN Oddział w Krakowie.

• S. Żak: Maria Kuncewiczowa. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1973, 197 s.

• B. Kazimierczyk: Dyliżans księżycowy. Opowieść o twórczości Marii Kuncewiczowej. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX" 1977, 206 s.

• W stronę Kuncewiczowej... Studia i szkice pod red. W. Wójcika. Katowice: Uniwersytet Śląski 1988, 128 s.

Zawartość

W. Wójcik: Dialog biegunów. (Kilka uwag o twórczości literackiej Marii Kuncewiczowej); M. Kisiel: „Z gapiostwa, z ekstazy i z niebycia. O niektórych aspektach światopoglądu Marii Kuncewiczowej”; A. Węgrzyniakowa: Kobieta – Fantom, czyli prawda Kuncewiczowej o kobiecie; Z. Marcinów: O „Kluczach” Marii Kuncewiczowej; B. Gutkowska: Poetyka i problematyka „Przeźroczy” Marii Kuncewiczowej; Z. Mokranowska: „...zbudować fikcję prawdziwszą od życia”. Uwagi o poetyce autobiograficznych opowieści Marii Kuncewiczowej; I. Skwarek: Nie było roku bez Kuncewiczowej; T. Kłak: Legenda Kazimierza w twórczości Marii Kuncewiczowej.

• A. Szałagan: Maria Kuncewiczowa. Monografia dokumentacyjna 1895-1989. Warszawa: Wydawnictwo IBL 1995, 479 s. IBL PAN.

• O twórczości Marii Kuncewiczowej. Pod red. L. Ludorowskiego. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 1997, 183 s.

Zawartość

Cz. I. W hołdzie Marii Kuncewiczowej– doktorat honoris causa UMCS: Recenzje: I. Sławińska. J. Trzynadlowski. A. Aleksandrowicz. Cz. Kłak; Przemówienie JM Rektora UMCS; Laudacja Promotora; Przemówienie Marii Kuncewiczowej; Dyplom.– Cz. II. O twórczości Marii Kuncewiczowej: H. Turkiewicz: „Cudzoziemka” jako powieść nie tylko psychologiczna; J. Plisiecki: „Cudzoziemka” w filmie Ryszarda Bera; S. Valea: „Tristan 1946” – Mythe et réalité; W. Tichomirowa: Zagadnienie prefiguracji w powieści „Tristan 1946”; L. Ludorowski: Glosa do „Fantomów”; E. Tyszecka-Grygorowicz: Elementy autobiograficzne i rozważania o sztuce w „Fantomach” i „Naturze” Marii Kuncewiczowej; T. Świętosławska: Ostatni „dyliżans” Marii Kuncewiczowej; A. Chruszczyński: Kilka uwag o „Dniach powszednich państwa Kowalskich” Marii Kuncewiczowej; Z. Mokranowska: Maria Kuncewiczowa. o twórcach, literaturze i o... sobie; A. Szałagan: Wykłady chicagowskie Marii Kuncewiczowej; I. Paprocka: Kazimierskie fascynacje w życiu i twórczości Marii Kuncewiczowej; L. Ludorowski: Dzieło żywe; S. Żak: Kalendarium życia i twórczości Marii Kuncewiczowa].

• Maria Kuncewiczowa. Świadectwo wieku XX. Lublin: Wydawnictwo Lubel. 2006, 127 s.

Zawartość

E. Balawejder: Wstęp.– L. Ludorowrski: Rozważania o życiu i twórczości Marii Kuncewiczowej; A. Szałagan: Okres II wojny światowej w twórczości Marii Kuncewiczowej; S. Żak: Konfrontacja mitów z rzeczywistością w powojennej twórczości Marii Kuncewiczowej; E. i R. Bibersztajnowie: Portrety kobiet w twórczości Marii Kuncewiczowej; A. Kochańczyk: Kazimierz Marii Kuncewiczowej; E. Tyszecka-Gregorowicz: Elementy autobiograficzne i rozważania o sztuce w „Fantomach” i „Naturze” Marii Kuncewiczowej.

• K. Szeloch: Kuncewiczówka. Dom ponad czasem. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Agawa” [2007], 175 s.

• Kuncewiczowie. Praca zbiorowa. Pod red. J. Termera i M.A. Zarębskiego. Kielce etc.: Świętokrzyskie Towarzystwo Regionalne etc. 2010, 109 s. Biblioteka Świętokrzyska, 270 s.

Materiały konferencyjne z sesji 26 IX 2009, Kielce.

Zawartość

Tu o M. Kuncewiczowej m.in.: J. Zaręba-Wronkowska: Literatura w Kazimierskich cyniach; Z.T. Łączkowski: Wielka Dama polskiej literatury; W. Olbrych: Maria Kuncewiczowa – pisarka i Europejka; S. Rogala: Czy pisarka dla młodzieży.

• I. Gołębiewska: Obraz starości w prozie Marii Kuncewiczowej. Kraków: Wydawnictwo Miniatura 2013, 222 s.

• A. Szałagan: Maria Kuncewiczowa – przybliżenia. Szkice biograficzne. Warszawa: Fundacja Akademia Humanistyczna; Wydawnictwo IBL PAN 2015, 262 s.

• A.E. Banot: W rytmie księżyca. Problemy tożsamości kobiecej w twórczości Marii Kuncewiczowej. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe Akademii Techniczno-Humanistycznej 2016, 211 s.

• B. Szymczak-Maciejczyk: Przez pryzmat miłości. O pisarstwie Marii Kuncewiczowej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2023, 282 s.

Artykuły

• T. Breza: Realizm mieszczańskiego błogostanu. „Kurier Poranny” 1935 nr 89.

• S. Podhorska-Okołów: Maria Kuncewiczowa. W tejże: Kobiety piszą... Sylwetki i szkice. Warszawa 1938.

• K. Troczyński: Indywidualizm bez przesłanek. Na marginesie twórczości Marii Kuncewiczowej. „Tęcza” 1938 nr 6, przedruk w tegoż: Zoil. Kraków 2003.

• A. Zahorska: Pokorne winobranie. „Kultura”, Poznań 1938 nr 6.

• S. Lichański: Książka pełna wdzięku; Dwie powieści Kuncewiczowej. „Nowe Książki 1957 nr 13, 17, przedruk pt. Sztuka czystej prozy w tegoż: Wśród mówiących prozą. Warszawa 1971 [dot.: Leśnik; Cudzoziemka; Zmowa nieobecnych].

• E. Szonert: Świat i człowiek Marii Kuncewiczowej. „Życie i Myśl” 1962 nr 11/12.

• S. Lichański: Maria Kuncewiczowa. „Tygodnik Kulturalny” 1963 nr 41.

• M. Dąbrowski: Mitologia Marii Kuncewiczowej. „Literatura” 1972 nr 32.

• S. Żak: Szukanie prawdy o człowieku. W: Prozaicy dwudziestolecia międzywojennego. Warszawa 1972.

• M. Czermińska: Maria Kuncewiczowa. „Literatura” 1974 nr 28.

• H. Jerzmański: Komentarz do dziejów człowieka. (O twórczości Marii Kuncewiczowej) „Życie i Myśl” 1974 nr 6.

• B. Rogatko: O pisarstwie Marii Kuncewiczowej. „Miesięcznik Literacki” 1974 nr 7.

• M. Janion: Świat jako pamięć„. Literatura” 1975 nr 34, przedruk w tejże: Odnawianie znaczeń . Kraków 1980, Tragizm, historia, prywatność . (Prace wybrane. T. 2). Kraków 2000.

• M. Zieliński: Indywidualizm i wartości. O twórczości Marii Kuncewiczowej. „Tygodnik Powszechny” 1976 nr 7, przedruk w tegoż: Kilka niewzruszonych przekonań. Kraków 1987.

• A.Z. Makowiecki: Praca Marii Kuncewiczowej w paru przekrojach. „Argumenty” 1980 nr 23.

• K. Narutowicz (A. Grajewska): Kuncewiczowa. W: Konstelacje. Warszawa 1980.

• H. Kirchner: Klucze wyobraźni. „Literatura” 1981 nr 40.

• E. Pieńkowska: Trwałość a przemijanie. „Miesięcznik Literacki” 1983 nr 2.

• I. Szypowska: „Szczyt w ojczyźnie wewnętrznej” – Warszawa Marii Kuncewiczowej. „Kronika Warszawy” 1983 nr 4.

• J. Skarbowski: Klęska muzyki – triumf pisarki. O muzycznych motywach prozy Marii Kuncewiczowej. „Literatura” 1985 nr 3.

• M. Czermińska: Ja i fantomy. W tejże: Autobiografia i powieść czyli pisarz i jego postacie. Gdańsk 1987.

• H. Zaworska: W stronę utopii. Nad książkami Marii Kuncewiczowej. „Odra” 1987 nr 9, przedruk w tejże: Wczoraj i dzisiaj. Poznań 1992.

• B. Kazimierczyk: W stronę pełni. (O twórczości Marii Kuncewiczowej). „Kultura, Oświata, Nauka” 1988 nr 7/8.

• B. Mamoń: Maria Kuncewiczowa nie żyje. „Tygodnik Powszechny” 1989 nr 31.

• W. Sadkowski: Życie przemyślane. „Polityka” 1989 nr 31.

• J. Tomkowski: Nieobecność Marii Kuncewiczowej. „„Przegląd Katolicki” 1989 nr 33/34.

• E. Łoch: Autorska wizja narratora i bohatera we wczesnej nowelistyce Marii Kuncewiczowej. W tejże: Między autorem – narratorem – bohaterem a czytelnikiem. Lublin 1991.

• A. Nasiłowska: Natura jako źródło cierpień. „Teksty Drugie” 1993 nr 4/6, przedruk w tejże: Persona liryczna. Warszawa 2000.

• T. Kłak: Ogród świata. Proza Marii Kuncewiczowej. W tegoż: Ogród świata. Katowice 1995.

• W. Wójcik: Pisarstwo Marii Kuncewiczowej jako „dziennik podróży”. W tegoż: Skamandryci i inni nad Sekwaną. Katowice 1995.

• E. Kraskowska: Od fizjologii do filozofii macierzyństwa. „Kresy” 1996 nr 4 [m.in. dot. M. Kuncewiczowej].

• A. Roćko: Hybrydy gatunkowe Marii Kuncewiczowej. W: Gatunki literackie. Olsztyn 1996.

• A. Kochańczyk: Kazimierz Marii Kuncewiczowej. „Akcent” 1997 nr 4.

• B. Mansfeld: Od krajobrazu list i sztuka. Listy Marii Kuncewiczowej do Jerzego Gnatowskiego. „PAL Przegląd Artystyczno-Literacki” 1998 nr 3.

• E. Balawajder: Dom ponad czasem. „Spotkania z Zabytkami” 1999 nr 9 [dot. domu Kuncewiczów w Kazimierzu Dolnym].

• E. Kraskowska: Piórem niewieściem. Z problemów prozy kobiecej dwudziestolecia międzywojennego. Poznań 1999, passim.

• I.E. Adalegejm: Polskaja proza mežvoennogo dvadcatiletja. Meždu Zapadom i Rossiej. Fenomen psichologičeskogo jazyka. Moskva 2000, passim.

• A. Szałagan: On the promotion of utopia, or the idea of world citizenship in the life and work of Maria Kuncewiczowa. [Przeł.] M. Bańkowski. „Dialog and Universalism”, Warszawa 2000 nr 1/2.

• B. Umińska: Marii Kuncewiczowej „Turban i dzika”. Żydostwo, płeć, alienacja. W tejże: Postać z cieniem. Warszawa 2001.

• E. Balawajder: Kuncewiczówka – dokument przeszłości. „Zeszyty Społeczne KIK” 2004 nr 12.

• A. Klecka: Problem autorskiej tożsamości w powojennym pisarstwie Marii Kuncewiczowej. Perspektywa genderowa. „Ruch Literacki” 2005 z. 4/5.

• J. Tomkowski: Nieobecność Marii Kuncewiczowej. W tegoż: Don Juan we mgle. Warszawa 2005.

• A. Szałagan: „Ciężar obecności”. Dopełnienia autobiograficznych wątków twórczości Marii Kuncewiczowej w listach do męża (1944-1958). „Pamiętnik Literacki” 2006 z. 4.

• M. Wierzbiański: Dom zbudowany na książkach. „Nowy Dziennik” , Nowy Jork 2006 nr z 23 VI dod. „Przegląd Polski”.

• O. Dawidowicz-ChymkowskA: Narracja i tożsamość – analiza brulionów „Fantomów” Marii Kuncewiczowej. W tejże: Przez kreślenie do kreacji. Analiza procesu twórczego zapisanego w brulionach dzieł literackich. Warszawa 2007.

• A. Galant: „Potłuczone klisze ?”. Eseistyka Marii Kuncewiczowej. W: Prywatne/publiczne. Gatunki pisarstwa kobiecego. Szczecin 2008.

• J.S. Majewski: Silniki silne jak Ursus, kot pisarki i ekscesy poety. „Gazeta Wyborcza” 2008 nr 15 dod. „Gazeta Stołeczna” [dot. także m.in. A. Sterna].

• J. Dużyk: Maria Kuncewiczowa i poetki dwudziestolecia międzywojennego o Capri. (Z niewydanej książki). „Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie” 2011.

• B. Latawiec: Gorzkie domy. W tejże: Zegary nie do zatrzymania. Literackie portrety, listy, szkice. Mikołów 2012 [dot. M. i J. Kuncewiczów oraz ich domu w Kazimierzu Dolnym].

• A.E. Banot: Świadectwo umierania. O projekcie autobiograficznym Marii Kuncewiczowej. „Świat i Słowo” 2013 nr 1.

• M. Kisiel: O „Rozmowach z Marią Kuncewiczową”. W tegoż: Critica varia. Katowice 2013.

• A. Szałagan: Maria Kuncewiczowa w podróży. „Pamiętnik Literacki” 2014 z. 3.

• M. Maczel: Językowe przedstawienie śmierci przez Marię Kuncewiczową (na podstawie utworów autobiograficznych). W: Język doświadczenia religijnego T. 8. Gorzów Wielkopolski 2015.

• M. Maczel: Wojna we wspomnieniach Marii Kuncewiczowej. „Język, Religia, Tożsamość” 2015 [t.] 11.

• A. Szałagan: Niespełniony „American Dream”. Maria Kuncewiczowa w Stanach Zjednoczonych. W: Od New Orleans do Mississauga. Polscy pisarze w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie po II wojnie światowej (najnowsze badania). Warszawa 2015.

• A.E. Banot: Maria Kuncewiczowa czyli Kazimierski fantom. W: Sporne postaci polskiej krytyki feministycznej po 1989 roku. Gdańsk 2016.

• J. Górny: „To samo od nowa”. Pisarstwo kobiet w oczach polskiej i niemieckiej krytyki literackiej końca XIX i początku XX wieku. W: Karły na ramionach olbrzymów? Kultura niemieckiego obszaru językowego w dialogu z tradycją. T. 2. Warszawa 2016 [dot. też Z. Nałkowskiej i F. zu Reventlow].

• M. Januszek-Surdacka: „Dom pod Wiewiórką”. „Spotkania z Zabytkami” 2016 nr 9/10.

• B. Szymczak-Maciejczyk: Odkrywanie ostatnich kart życia – starość i śmierć w późnej prozie Marii Kuncewiczowej. W: Oblicza kobiecej starości. Literatura i historia. Kraków 2016.

• H. Kocur: Écriture féminine w dwudziestoleciu międzywojennym. „Śląskie Studia Polonistyczne” 2017 nr 2.

• M. Maczel: Dzieciństwo we wspomnieniach Marii Kuncewiczowej. W: Współczesny i dawny obraz dziecka w języku. Szczecin 2017.

• M. Kampert: Przekład autorski. Między literaturą narodową a „obywatelstwem światowym”. (Na przykładzie Marii Kuncewiczowej i Janusza Głowackiego). „Przekładaniec” 2018 nr 37.

• D. Sękalska: Cudzoziemka czy dama Rzeczypospolitej. (Fragment większej całości). „Podgląd” 2018 nr 4.

• D. Sękalska: Maria i Witold. Przymierze z synem. „Podgląd” 2019 nr 3.

• M. Maczel: Wizerunek matki w twórczości Marii Kuncewiczowej (na podstawie wybranych utworów). „Język, Religia, Tożsamość” 2020 nr 1/2.

• D. Prola: Dove abitano il tempo, il silenzio e la voce delle chiese. La Roma di Maria Kuncewiczowa. „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” 2020 [t.] 39.

• M. Romanowski: Schulz pod ścianą. Czytanie wspomnienia. „Schulz Forum” 2020 [nr] 15.

• M. Januszek-Surdacka: Medal Niepodległości i inne nagrody Marii Kuncewiczowej w świetle jej prozy. W: Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie VII. Ziemianie w walce i pracy na rzecz polskości i niepodległości w XIX i XX w. Kozłówka; Lublin; Warszawa 2021.

• M. Januszek-Surdacka: Z (nie tylko literackiej) szafy Marii Kuncewiczowej. „Studia i Materiały Lubelskie” 2021 t. 23.

• A. Łebkowska: Problem antropologicznej samowiedzy. O „Kanapowych krajach” Marii Kuncewiczowej. W: Sztuka inwencji. Ryszarda Nycza praktykowanie humanistyki. Rozmowy, inspiracje, kontynuacje. Kraków 2021.

• D. Sękalska: Maria Kuncewiczowa jako pisarka i ambasadorka swojej ojczyzny w czasie wojny – wbrew czasowi pogardy. W: Powrześniowa emigracja niepodległościowa na mapie kultury nie tylko polskiej. Paryż, Londyn, Monachium, Nowy Jork. T. 3. Wybitne postacie kobiece XX – wiecznego wychodźstwa. Białystok 2021.

• A. Szałagan: Emigracyjne role Marii Kuncewiczowej. Penclubowa Passionaria, smętna matrona z Forrest Hill, profesor University of Chicago. W: Powrześniowa emigracja niepodległościowa na mapie kultury nie tylko polskiej. Paryż, Londyn, Monachium, Nowy Jork. T. 3. Wybitne postacie kobiece XX – wiecznego wychodźstwa. Białystok 2021.

• M. Domagała: Willa Kuncewiczów bogatsza o pamiątki zza oceanu. „Gazeta Wyborcza” 2023 nr 10.

• K. Masłoń: Wielkie pióro w małym Kazimierzu. W tegoż: Klątwa sprzeczności. Sylwetki dwudziestowiecznych pisarzy. Poznań 2023.

• A.E. Banot. W tejże: Autorki naszych lektur. Portrety polskich pisarek XIX i XX wieku. Katowice 2025.

Przymierze z dzieckiem

• W. Borudzka. „Gazeta Literacka” 1927 nr 8.

• E. Breiter. „Robotnik”, Warszawa 1927 nr 31 [właściwie 33].

• S. Napierski: Niezwykły debiut. „Wiadomości Literackie” 1927 nr 16.

• L. Pomirowski. „Głos Prawdy” 1927 nr 36.

• J. Kubiak: Macierzyństwo. „Przymierze z dzieckiem” Marii Kuncewiczowej. „Tytuł” 2000 nr 3.

• J. Masumbuku: Macierzyństwo w kleszczach stylu. „Polonistyka” 2004 nr 8 s. 30-33.

• A. Klamecka: Trauma ciąży i macierzyństwa. „Rocznik Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza” 2007 [dot. też: M. Gretkowska: Polka; Z. Nałkowska: Niecierpliwi].

• M. Maczel: O macierzyństwie w „Przymierzu z dzieckiem” Marii Kuncewiczowej. W: Współczesny i dawny obraz kobiety w języku i literaturze. Szczecin 2015.