BIO

Urodzony 12 czerwca 1942 w Wysokiem Litewskiem pod Brześciem nad Bugiem; syn Stefana Markiewicza, policjanta, i Zofii Woźniak. Po zakończeniu II wojny światowej rodzina przeniosła się w ramach tzw. akcji repatriacyjnej na Kujawy i osiadła w Nowej Wsi Wielkiej pod Włocławkiem, gdzie otrzymała niewielkie gospodarstwo rolne. Od 1950 uczył się w szkole podstawowej w Nowej Wsi Wielkiej, potem w miejscowości Dziwie, a od 1956 w Technikum Leśnym w Rzepinie pod Słubicami. W 1958 przeniósł się do 22. Liceum Ogólnokształcącego w Lubrańcu. W tymże roku zamieścił pierwsze wiersze w „Żołnierzu Polski Ludowej”; w prasie literackiej debiutował w 1960 wierszami Pytanie i Wyznanie, opublikowanymi w „Życiu Literackim” (nr 61). Po zdaniu matury w 1960, studiował filozofię (pięć semestrów), a od 1964 historię sztuki (dwa semestry) na Uniwersytecie Warszawskim. Uczestniczył w działaniach Orientacji Poetyckiej „Hybrydy” w Warszawie (1960-71), w 1961 należał do łódzko-warszawskiej grupy Krąg. W 1968-69 był sekretarzem redakcji pisma „Orientacja”; ogłaszał tu wiersze, fragmenty prozy, recenzje i artykuły poświęcone plastyce. Publikował także m.in. w „Tygodniku Kulturalnym” (1962-67) i „Kulturze” (1965-71). W tym czasie brał udział w konkursach poetyckich środowiska studenckiego, otrzymując liczne nagrody i wyróżnienia. W 1966-69 pracował jako sekretarz redakcji w Studenckiej Agencji Wydawniczej. W 1969 założył i prowadził Teatr Robotniczy na Terespolskiej. Należał do Klubu Młodych przy Oddziale Warszawskim Związku Literatów Polskich (ZLP), od 1970 był członkiem ZLP (do rozwiązania Związku w 1983). Od 1972 do września 1974 był zastępcą redaktora naczelnego „Nowego Wyrazu”, w którym prowadził też dział poezji (tu m.in. cykle felietonów literackich pod pseudonimem Ikar). Następnie zajął się też twórczością malarską; w 1976-80 miał kilka wystaw w kraju i w Niemczech. W 1973 ożenił się z Elżbietą Błaszkowską. W 1982-87 wspólnie z Iwoną Smolką, Tomaszem Jastrunem i Leszkiem Szarugą wydawał niezależne pismo „Wezwanie” (ukazały się trzy numery); publikował w nim wiersze, felietony, artykuły i recenzje (pod pseudonimem: Jan Marty). W 1982 wspólnie z Wacławem Holewińskim założył niezależną oficynę wydawniczą Przedświt. Po jej zarejestrowaniu w 1989 i podziale na dwie odrębne oficyny (funkcjonujące pod tą samą nazwą, ale z innym logo) w 1990-2001 prowadził jedną z nich, początkowo wraz z żoną (zmarła w 2000). W 1989 został członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Od 1996 publikował artykuły w miesięczniku „Wegetariański Świat”. Wiersze, utwory prozą, artykuły i recenzje ogłaszał także m.in. w pismach „NaGłos”, „Rzeczpospolita”, „Arkusz”, „Kresy”, „Pogranicza”, „Borussia”, „Nowa Okolica Poetów”, „Res Publica Nowa”, „Przegląd Powszechny”, „Więź” i „Migotania, przejaśnienia”, a także w czasopismach publikowanych w internecie: „Gnosis” i „Taraka”. W 2006 należał do zespołu redakcyjnego założonego z inicjatywy Krzysztofa Karaska miesięcznika literackiego „Pióro” (ukazał się tylko numer „zerowy”). Na swojej stronie internetowej (www.jaroslawmarkiewicz@neostrada.pl) w dziale Gazeta badawcza publikował szkice z dziedziny neuroteologii i teorii świadomości. Za całokształt twórczości otrzymał nagrodę Fundacji Nagrody Literackiej im. B. Sadowskiej (1998). Zmarł 25 czerwca 2010 w Warszawie; pochowany tamże na Cmentarzu Północnym.

Works

1. Stadion słoneczny. [Wiersze]. Warszawa: Iskry 1965, 102 s.

Nagrody

Nagroda Radia Wolna Europa w 1965.

Zawartość

Cykle: Równina; Zły kraj; Wyznania; Małe requiem; Szkice do poematów o pięknie.

2. Mordercy przyjdą nazajutrz. [Opowiadanie]. [Współautor: M. Wyszomirski]. Warszawa: Instytut Wydawniczy „PAX” 1966, 100 s.

Autorzy podpisani wspólnym pseudonimem: Zygmunt Zelmen. Rozwiązanie podpisu: J. Markiewicz. „Nowy Świat” 1992 nr 54.

3. Przyszedłem zapytać o własne imię czasu, który wnoszę. [Wiersze]. Warszawa: Zrzeszenie Studentów Polskich 1968, 52 s.

4. Między nagimi idą nadzy. [Utwór dramatyczny]. Prapremiera: Warszawa, Teatr Robotniczy na Terespolskiej 1971.

5. Podtrzymując radosne pozory trwania pochodu. [Wiersze]. Kraków: Wydawnictwo Literackie 1971, 55 s.

6. W ciałach kobiet wschodzi słońce. [Wiersze]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1976, 128 s.

Tu też przekł.: Z Lao-tsy: „Tao Te Ging”.

7. Chaos wita w tobie łotra i świętego. [Powieść]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1979, 145 s.

8. i. [Wiersze]. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1980, 104 s.

Zawartość

Cykle: Wszechdrzewo; Ptaki w ludowych strojach; Fragmenty, całość została ukradziona.

9. Wszędzie jest ziemia. Warszawa: Wydawnictwo Bez cenzury* 1982, 14 s.

Autor podpisany: Jan Marty.

10. Wybór wierszy. Warszawa: Czytelnik 1988, 239 s.

11. Papierowy bęben. [Wiersze]. Warszawa: Przedświt 1996, 134 s.

12. Wiersze górne i dolne. Warszawa: Przedświt 2003, 59 s.

Prace redakcyjne

1. Antologia wierszy wojennych. Oprac.: [I. Smolka, J. Markiewicz, A. Wirpsza]. Wstęp: [A. Wirpsza]. Warszawa: Niezależna Oficyna Wydawnicza NOWA* 1982, 92 s. Wyd. nast. pt. Poezja stanu wojennego. Antologia. [Londyn:] Puls Publication 1982.
Autorzy opracowania podpisani: Inga, Jot Em, Spectator; wstęp: Krzysztof Zawrat.

Zawartość

Tu m.in. utwory J. Markiewicza podpisane: Jan Marty.
2. Polska po 13 grudnia 1981. Pejzaż poetycki. Wstęp i wybór wierszy: J. Marty [właśc. J. Markiewicz] i M. Mayer [właśc. R. Holzer]. Lund: Photo Press Film; Independent Polish Agency 1984, 181 s.
3. T. Radziejewski: Mnie nie ma. [Wiersze]. Wybór i red.: J. Markiewicz. Warszawa: Przedświt 1993, 58 s.
4. B. Baron: Gorycze szczytowania. [Wiersze]. Wybór tekstów i red.: J. Markiewicz. Warszawa: Przedświt 1997, 61 s.

Analyses and reviews

• Ankieta dla IBL PAN 2007.

Wywiady

• O czym pieje kogut. Rozm.: M. Lengren. „Nowy Świat” 1992 nr 54.

Ogólne

Artykuły

• [W. Bolecki] J. Malewski: Cóż po poecie w czasie marnym? Przegląd tomików poetyckich stanu wojennego. W tegoż: Widziałem wolność w Warszawie. Londyn 1989.
• W. Holewiński, J. Markiewicz, L. Szaruga: Jak się dowartościować, czyli IV Brygada. „Odra” 2007 nr 4 [polemika i sprostowanie do artykułu M. Mońki: Pokój i wojna. „Odra” 2006 nr 12, Wojna i pokój. „Odra” 2007 nr 1 na temat m.in. wydawnictwa Przedświt].

Stadion słoneczny

• Z. Jerzyna: Fragment jedności. „Kultura” 1965 nr 26.
• K. Mętrak: Poza konwencjami? „Twórczość” 1966 nr 9.

Mordercy przyjdą nazajutrz

• Z. Dolecki: Na 5 minut przed faszyzmem. „Słowo Powszechne” 1967 nr 104.

Przyszedłem zapytać o własne imię czasu, który wnoszę

• S. Barańczak: Zapowiedź odnowy. „Twórczość” 1969 nr 8.
• A. Turczyński: Dionizos w labiryncie Apollina. „Poezja” 1969 nr 11.

Podtrzymując radosne pozory trwania pochodu

• L. Szaruga: Buntownik sceptyczny. „Nurt” 1971 nr 12.
• B. Chełstowski: O poezji Jarosława Markiewicza. „Poezja” 1972 nr 2.
• H. Jerzmański: Warianty poszukiwań. „Nowe Książki” 1972 nr 2.
• J. Kornhauser: Ekstaza przeszła w ironię. „Twórczość” 1972 nr 7.
• R. Krynicki: Tu, teraz – potem i zawsze. „Poglądy” 1972 nr 1.

W ciałach kobiet wschodzi słońce

• M. Baranowska: Jesteśmy drzwiami? „Twórczość” 1977 nr 7.
• M. Chrzanowski: Dziwny jest ten świat. „Nowe Książki” 1977 nr 8.
• K. Pieńkosz: Poza słowem. „Nowy Wyraz” 1977 nr 4.
• J. Stankiewicz: Nadrzeczywistość poezji. „Poezja” 1977 nr 3.
• J. Zacharska: Między pelargonią a Patagonią. „Literatura” 1977 nr 4.

Chaos wita w tobie łotra i świętego

• W. Jurasz: Intymność i psychodrama. „Miesięcznik Literacki” 1980 nr 7.
• T. Komendant: Zemsta języka. „Twórczość” 1980 nr 7.
• B. Zielińska: Co się dzieje w mieście Wro. „Literatura” 1980 nr 10.
• J. Zieliński: Luźna wspólnota. „Tygodnik Kulturalny” 1980 nr 40.
• T.J. Żółciński: „Nieporozumienia rodzą się w słowach”. „Życie Literackie” 1980 nr 15.

i [Wiersze]

• A. Ogrodowczyk: Gramatyka rozproszenia i skupienia świadomości. „Poezja” 1981 nr 9.
• I. Smolka: Czytelna przestrzeń myśli. „Nowe Książki” 1981 nr 5.
• W. Gawłowski: Spójnik czasu teraźniejszego. „Integracje” 1983 nr 16.

Wybór wierszy

• Z. Bieńkowski: Jak Salvador Dali. „Tygodnik Kulturalny” 1989 nr 10.
• K. Pieńkosz: „Z tych pomysłów nie daje się ułożyć świata”. „Literatura” 1989 nr 9.
• I. Smolka: Opuszczając Patmos. „Twórczość” 1989 nr 6.
• A. Szymańska: Metafizyka walcząca. „Przegląd Powszechny” 1989 nr 9.
• J. Koryl: Na styku miłości, fizjologii i śmierci. „Odra” 1990 nr 2.

Papierowy bęben

• J.Z. Brudnicki: Legendy minionych lat. „Wiadomości Kulturalne” 1996 nr 50.
• K. Maliszewski: „Zarys boskiego cienia”. „FA-art” 1996 nr 4.
• I. Smolka: Dziecko we wszechświecie. „Nowe Książki” 1996 nr 8.
• A. Szymańska: Być w chwili. „Przegląd Powszechny” 1996 nr 12.
• J.M. Dobrowolski: Heroizm pasywności. „Twórczość” 1997 nr 9.
• P. Kobielski-Grauman: Romans ze śmiercią. „Akcent” 1997 nr 2.
• A. Niewiadomski: Drugie oko dnia. „Kresy” 1997 nr 3.
• L. Szaruga: Kłopoty z czasem. „Literatura” 1997 nr 1.
• K. Rodowska: Ruchome święto niespodzianki. „Nowa Okolica Poetów” 1999 nr 2.
• S. Dłuski: Poeta – dziecko wędrowne. „Nowa Okolica Poetów” 2000 nr 2.