BIO

Urodzony 9 września 1920 w Kielcach; syn Stefana Jażdżyńskiego, zawodowego wojskowego, pułkownika, i Marii z Chlebowskich. Ukończył Liceum Humanistyczne im. S. Żeromskiego w Kielcach. Około 1930 przeniósł się wraz z rodziną do Wilna, gdzie w 1930-32 uczył się w Gimnazjum im. J. Lelewela. W 1932/33 uczęszczał do Gimnazjum im. T. Chałubińskiego w Radomiu. Debiutował w 1938 opowiadaniem pt. Pożyteczne wagary opublikowanym w szkolnym piśmie „Młodzi idą” (nr 1). W 1939 zdał egzamin do Centrum Wyszkolenia Sanitarnego i jako podchorąży sanitarny wziął udział w kampanii wrześniowej. Podczas okupacji niemieckiej przebywał w Kielcach, gdzie współredagował konspiracyjne pismo „Wiadomości Polskie” (1940-41) oraz dostarczał informacje z terenu do pisma Armii Krajowej „Żołnierz Wolności” (1941-42). W 1943-45 był nauczycielem tajnego gimnazjum i liceum ziemi włoszczowskiej w Irządzach na Kielecczyźnie oraz wykładał na konspiracyjnym uniwersytecie ludowym przy Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”. Równocześnie współredagował miejscowe pismo Batalionów Chłopskich „Werble” (1943-44). Po wyzwoleniu pracował początkowo jako nauczyciel w Gimnazjum i Liceum im. T. Kościuszki w Szczekocinach. Następnie od jesieni 1945 studiował socjologię na Uniwersytecie Łódzkim; uzyskał stopień magistra. Był dwukrotnie żonaty, najpierw poślubił Jadwigę Koenig (ok. 1950), a następnie Halinę Cygan (ok. 1965). W czasie studiów rozpoczął pracę dziennikarską w redakcji tygodnika „Wieś” (do 1955; liczne artykuły, felietony i reportaże m.in. podpisywane Piotr Pigwa). Pierwsze po wojnie opowiadanie Chłopcy wrócili opublikował w piśmie „Chłopi” (1945 nr 23). W 1955-58 pracował w redakcji dwutygodnika „Kronika”. W 1957 został członkiem Związku Literatów Polskich (ZLP). W 1958-64 był redaktorem naczelnym tygodnika „Odgłosy”. Rozwijał działalność społeczną i kulturalną; w 1958-63 był członkiem Komitetu Łódzkiego PZPR oraz przewodniczącym Komisji Oświaty, prowadził wykłady w ośrodkach kształcenia nauczycieli w Łodzi i Miedzeszynie pod Warszawą. W 1962 otrzymał nagrodę specjalną Ministra Kultury i Sztuki za działalność publicystyczną i dziennikarską oraz nagrodę m. Łodzi za upowszechnianie kultury. W 1964 został kierownikiem literackim Rozgłośni Łódzkiej Polskiego Radia; pisał liczne teksty dla radia: słuchowiska (m.in. cykl Przy sobocie po robocie), felietony i recenzje literackie. W 1968-72 pełnił funkcję dyrektora Wydawnictwa Łódzkiego (m.in. uruchomił filię kielecką Wydawnictwa). W tym czasie był też członkiem Komitetu Łódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) oraz przewodniczącym Zespołu do Spraw Kultury w Komitecie. Brał aktywny udział w pracach Łódzkiego Oddziału ZLP jako wiceprezes (1965-67) i prezes (1968-75). Opiekował się klubem młodych pisarzy Wiadukt, a także kieleckim Klubem Literackim aż do powstania w Kielcach oddziału ZLP. W 1972 powrócił do pracy w Rozgłośni Łódzkiej Polskiego Radia i do 1983 jako zastępca dyrektora kierował programem artystycznym. Kontynuując twórczość literacką publikował prozę, reportaże i felietony na łamach wielu czasopism, m.in. w „Odgłosach”, „Osnowie” (1966-70), „Przemianach” (1978-81; tu od 1979 cykl felietonów Gabinet osobliwości), „Ekspressie Ilustrowanym” (1981-85; tu cykl Z mojego okna). W 1977 otrzymał nagrodę m. Kielc za zasługi w rozwijaniu ruchu wydawniczego. W 1978 był współorganizatorem grupy pisarzy, którzy wystąpili z Oddziału Łódzkiego ZLP na znak protestu przeciw ingerowaniu Komitetu Łódzkiego PZPR w sprawy środowiska literackiego i powołali do życia Łódzki Klub Literacki przy Oddziale Warszawskim ZLP (działał do wprowadzenia stanu wojennego w grudniu 1981). W 1983-91 był członkiem Narodowej Rady Kultury. W 1985 przeszedł na emeryturę. W 1985-98 wykładał w Policealnym Studium Dziennikarskim w Łodzi. Prowadził stały felieton w miesięczniku literackim „Ikar”. W 1989 został członkiem prezydium Zarządu Głównego nowego ZLP. Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1961), Krzyżem Kawalerskim (1969) i Krzyżem Oficerskim (1981) Orderu Odrodzenia Polski, Złotą Odznaką Związku Nauczycielstwa Polskiego (1967), odznakami Zasłużony dla Kielecczyzny (1969) oraz Zasłużony dla Warmii i Mazur (1979) oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Zmarł 26 lipca 1998 w Łodzi; pochowany tamże na cmentarzu św. Franciszka.

Works

1. Nauczyciel na wsi. [Reportaże]. Warszawa: Iskry 1955, 114 s.

Zawartość

Powrót do szkoły; Jej pierwsza posada; Mała i duża ojczyzna; W sprawie „kompleksu Zapłocia”.

2. W powiatowej Polsce. [Opowiadania]. Warszawa: Iskry 1956, 127 s.

Zawartość

Nieodwołalny rozkaz; Wielka polana; Phaselus vulgaris; W powiatowej Polsce.

3. Okolica starszego kolegi. [Powieść]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1960, 308 s. Wyd. nast.: tamże: wyd. 2 uzupełnione i poprawione 1967, wyd. 3 1976; wyd. 4 Kielce: Towarzystwo Literacko-Kulturalne im. M. Reja „Ston2” 2003.

4. Umarli nie składają zeznań. [Opowiadania]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1961, 245 s.

Zawartość

Umarli nie składają zeznań; Polowanie na Murata; XI Komisariat.

5. Nie ma powrotu. [Powieść]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1963, 282 s. Wyd. 2 tamże 1971.

6. Reportaż z pustego pola. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1965, 89 s.

Dotyczy obozu koncentracyjnego dla dzieci w Łodzi.

Przekłady

białoruski

Repartaž z pustoga polja. [Przeł.] J. Bry. Mìnsk 1972.

7. Świętokrzyski polonez. [Powieść]. Warszawa: Czytelnik 1965, 287 s. Wyd. nast.: wyd. 2 tamże 1965; wyd. 4 [właśc. 3] Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1983.

Nagrody

I nagroda w konkursie literackim Ziemi Kieleckiej i Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, zorganizowanym z okazji setnej rocznicy urodzin S. Żeromskiego w 1964.

8. Między prawdą a chlebem. [Powieść]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1966, 241 s.

9. Sprawa. [Powieść]. Warszawa: Czytelnik 1969, 260 s.

10. Pomnik bez cokołu. [Powieść]. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1971, 270 s.

11. W ostatniej godzinie. [Powieść]. Warszawa: Czytelnik 1971, 224 s.

Przekłady

rosyjski

V poslednij čas. [Przeł.] V. Kiselev. Moskva 1975.

12. Czuwajcie w letnie noce. [Powieść]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1972, 230 s. Wyd. 2 tamże 1985.

Adaptacje

radiowe

Polskie Radio 1975.

13. Pojednanie. [Powieść]. Katowice: Śląsk 1974, 241 s.

Adaptacje

radiowe

Polskie Radio 1974.

14. Ściśle tajne. [Powieść]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1974, 231 s.

15. Koniec sezonu. [Powieść]. Warszawa: Czytelnik 1976, 203 s.

16. Między brzegami. [Powieść]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1977, 204 s.

17. Daleko od prawdy. [Powieść]. Warszawa: Czytelnik 1981, 287 s.

18. Gdy pęka nić. [Powieść]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1982, 281 s.

19. Ogrody naszych matek. [Powieść]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1984, 369 s.

20. Prawdy ze świata kłamstw. [Powieść]. Łódź: Krajowa Agencja Wydawnicza 1984, 219 s.

21. Adara” nie odpowiada. [Powieść]. Łódź: Krajowa Agencja Wydawnicza 1985, 250 s.

22. Kolonia wszystkich świętych. [Powieść]. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1986, 266 s.

Nagrody

Nagroda Funduszu Literatury w 1987.

23. Pokolenia czas pochłonie. [Powieść]. Łódź: Res Polona 1993, 486 s.

24. Laurowo i ciemno. [Powieść]. Łódź: Wydawnictwo Res Polona 1995, 260 s.

Analyses and reviews

Ankieta dla IBL PAN 1966, 1973, 1976, 1988.

Wywiady

Po lewicy Pana Boga. Rozm. T. Wiącek. Słowo Ludu 1991 nr 168.

Słowniki i bibliografie

Słownik współczesnych pisarzy polskich. Seria 2. T. 1. Warszawa 1977 (M. Brykalska).
J.Z. Białek: Wiesław Stefan Jażdżyński. W: Pisarze regionu świętokrzyskiego. Seria 1 t. 2. Kielce 1993.

Ogólne

Książki

T. Błażejewski: Wiesław Jażdżyński. Kielce: Gens 1998, 80 s.

Artykuły

J. Duk: Wiesław Jażdżyński. Odgłosy 1975 nr 6.
F. Fornalczyk: Odczynianie cudów. Nurt 1975 nr 5.
F. Fornalczyk: Ziemia zmitologizowana i prywatny komplet serca. (O Wiesławie Jażdżyńskim). W tegoż: Młodzi, starsi .... Poznań 1976.
J. Z. Białek: Motywy kieleckie w twórczości Wiesława Jażdżyńskiego. W: Dekada literatury kieleckiej. Kielce 1976.
T. Błażejewski: Między ideałami a prawdą życia. Odgłosy 1980 nr 37, przedruk pt. Ideały i prawda życia, w tegoż: Literatura jak literatura. Łódź 1987.
M. Jankowski: Kielce w twórczości Wiesława Jażdżyńskiego. Studia Kieleckie 1989 nr 4.
J. Duk: O wczesnej prozie Wiesława Jażdżyńskiego. (Od „Okolicy starszego kolegi” do „Ostatniej godziny”). W tegoż: Od Mickiewicza do Grochowiaka. Piotrków Trybunalski 2001.

Nie ma powrotu

J. Tynecki: Poprawna powieść plus niezły reportaż. W: Osnowa 1965. Łódź 1964 [właśc. 1965].

Świętokrzyski polonez

Z. Żabicki: Surowiec nie przetopiony. Nowe Książki 1965 nr 8, przedruk w: Proza, poezja 1965. Warszawa 1966.
T. Cieślikowska: Świętokrzyski polonez” czyli wariant portretu Narcyza. W: Osnowa 1966. Łódź 1966.

Laurowo i ciemno

L. Żuliński: Kruki, wrony... Wiadomości Kulturalne 1995 nr 45.