BIO

Urodzona 21 kwietnia 1917 w Sartanie (Ukraina), w rodzinie inteligenckiej; córka Konstantego Sidorowicza i Heleny z Dobrzańskich. Uczęszczała do Gimnazjum im. A. Wereckiej w Warszawie, w 1935 uzyskała maturę. Od 1937 studiowała fizykę na Uniwersytecie Warszawskim. Debiutowała w 1939 opowiadaniem przyrodniczym Jak żywa zabawka, drukowanym w „Płomyku” (1938/39 nr 21); w tym samym roku nawiązała współpracę z pismami „Słonko” i „Poranek”. W czasie okupacji niemieckiej przebywała w Warszawie. Po upadku powstania warszawskiego zamieszkała w Krakowie, gdzie po wyzwoleniu kontynuowała pracę literacką. Współpracowała z Polskim Radiem jako autorka słuchowisk dla dzieci oraz z czasopismami: „Płomyk” (1946-47, 1960-69), „Iskierki” (1946-51), „Płomyczek” (1946-84), „Świerszczyk” (1947-84; tu m.in. cykle felietonów dla dzieci, także pt. Świerszczykowe nowinki w 1952-61) i „Świerszczyk-Iskierki” (1951-56). W 1946-72 była redaktorem w Państwowych Zakładach Wydawnictw Szkolnych. W 1948 została członkiem Związku Zawodowego Literatów Polskich (od 1949 Związek Literatów Polskich), w późniejszych latach aktywnie uczestniczyła w pracach Związku, pełniąc funkcje członka zarządu Oddziału Krakowskiego (1964-78) i członka Komisji Socjalnej przy Zarządzie Głównym w Warszawie (1969-78). W 1949 wyszła za mąż za Aleksandra Jaworczaka, polonistę. Otrzymała nagrodę Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla dzieci i młodzieży (1974) oraz nagrodę m. Krakowa za osiągnięcia w dziedzinie upowszechniania kultury (1983). Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi (1970), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1975), odznakami: „Przyjaciel Dzieci” (1960), „Zasłużony Działacz Kultury” (1973). Mieszkała w Krakowie i tam też zmarła 5 października 2009; pochowana na Cmentarzu Rakowickim.

Works

1. Marmotek z gór. [Opowieść dla dzieci]. [B.m.]: Czytelnik 1946, 70 s.

Autorka podpisana: Mira Wiśniewska.

Przekłady

słowacki

Hvizdáčik. [Przeł.] M. Babiaková-Bajová. Trnava 1947.

2. Hasło: „Szkoła!” [Opowiadanie]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1953, 29 s.

3. Jacek, Wacek i Pankracek. [Opowieść dla dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1955, 85 s. Wyd. nast. tamże 2-16 w 1957-1994, 1996, 1997, 1998, 2000, 2002, 2005.

Przekłady

ukraiński

Jacek, Vacek i Pankracek. [Przeł.:] S. Hvozdećka, J. Kobov. Kiïv 1958.

4. Zielone pióro. [Powieść dla dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1956, 230 s. Wyd. 2 tamże 1960.

5. Oto jest Kasia. [Powieść dla dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1960, 189 s. Wyd. nast. 2-9 w 1968-1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2002, 2003, 2004, 2005.

Adaptacje

radiowe

Adaptacja: A. Lisowska-Niepokólczycka. Polskie Radio 1977.

6. Przyjaciel na zawsze. [Opowiadania dla starszych dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1960, 249 s. Wyd. nast. tamże: wyd. 2 1961, wyd. 3 1965, wyd. 4 1974, wyd. 5 1985.

Zawartość

Sprawy długich wieków; Szopa za miastem; Typograf Jego Królewskiej Mości; „Wszytkim swoje księgi daję”; Na Floriańskiej „Pod wiewiórką”; U Pana Grölla w Marywilu; Tysiąc sto na godzinę; Uwaga! Jedziemy; Objaśnienia.

7. Coś ci powiem, Stokrotko... [Powieść dla dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1962, 125 s. Wyd. nast. tamże: 1996, 2000.

Przekłady

słoweński

Veš kaj, Marjetica. [Przeł.] Z. Škerlj-Jermanova. Ljubljana 1978.

8. Po słonecznej stronie. [Powieść dla starszych dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1964, 236 s. Wyd. nast. tamże: wyd. 2 1972, wyd. 3 1976, wyd. 4 1996, 1999.

Przekłady

słowacki

Som zal'úbená! [Przeł.] B. Sedláková. Bratislava 1967.

słoweński

Po sončni strani. [Przeł.] Z. Škerlj-Jermanova. Ljubljana 1983.

9. Majka z Siwego Brzegu. [Powieść dla dzieci]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1973, 170 s. Wyd. nast. tamże: wyd. 2 1977, wyd. 3 1983.

Przekłady

węgierski

Majka. [Przeł.] J. Cserventis. Budapest 1980.

Adaptacje

radiowe

Radio 1976.

10. Gdy odbijamy od portu. [Powieść dla młodzieży o M. Koperniku]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1975, 217 s. Wyd. 2 tamże 1980.

Przekłady

czeski

Slunce jsem zadržel. Životopis Mikuláše Koperníka. [Przeł.] J. Simonides. Praha 1979.

11. Wszytkim swoje księgi daję. [Opowieść biograficzna o J. Januszowskim i J. Kochanowskim]. Warszawa: Nasza Księgarnia 1980, 66 s.

Ponadto drobne książeczki dla dzieci w serii Poczytaj mi mamo w 1951-1961.

Słuchowiska radiowe dla dzieci, m.in.

Darwin. Polskie Radio 1949.
Sprawy długich wieków. Polskie Radio 1955.
O Janie snycerzu i dziewczynie w wianku. Polskie Radio 1956.
Akademia króla Kazimierza. Polskie Radio 1963.
Tajemnicza mama. Polskie Radio 1967.
Jak się Strach przestraszył. Polskie Radio 1968.
Zepsuła się miotła. Polskie Radio 1968.

Analyses and reviews

Ankieta dla IBL PAN 1967, 1989.

Słowniki i bibliografie

Słownik współczesnych pisarzy polskich. Seria 2. T. 1. Warszawa 1977 (M. Brykalska).
Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży. Wyd. 2. Warszawa 1984 (S. Frycie).

Ogólne

Artykuły

J. Ondrusz. „Jutrzenka”, Czeski Cieszyn 1981/1982 nr 10 [dot. twórczości dla dzieci].

Marmotek z gór

[A. Gołubiew] A.G.: Dla dzieci i młodzieży. Tygodnik Powszechny 1946 nr 30.

Przyjaciel na zawsze

H. Skrobiszewska: Kto miłuje księgi, nie miewa tęskności ...” „Nowa Kultura 1961 nr 23.
K. Świerkowski: Jak niegdyś księgi drukowano. Nowe Książki 1961 nr 6.

Po słonecznej stronie

S. Zieliński: Bardzo sympatyczna książka. Nowe Książki 1965 nr 1.

Majka z Siwego Brzegu

J. Ziółkowska: Mira Jaworczakowa. „Majka z Siwego Brzegu”. (Próba oceny). Życie Szkoły 1982 nr 1.