BIO
Urodzona 22 marca 1917 w Kijowie w rodzinie pochodzenia żydowskiego; córka Szmaji (Szymona) Bierowicza Gincburga, prawnika, a potem aktora, i Cyrli (Cecylii) z Sandbergów. Kilka miesięcy po jej urodzeniu rodzice przenieśli się do Równego na Wołyniu. Wychowywała się w domu babki, Klary Sandberg, gdzie przeważnie mówiono po rosyjsku (małżeństwo rodziców rozpadło się w 1921: ojciec wyjechał do Niemiec, matka wyszła powtórnie za mąż i wyjechała do Hiszpanii). Miała paszport nansenowski i mimo czynionych później starań, nie udało się jej uzyskać obywatelstwa polskiego. W 1927-35 uczęszczała do Państwowego Gimnazjum im. T. Kościuszki w Równem. Debiutowała w 1931 utworem W obronie poetów (Apel do redakcji) zamieszczonym w gazetce „Echa Szkolne” (nr 5); w 1933 ogłosiła wiersz pt. Żyzność sierpniowa w „Kurierze Literacko-Naukowym” (nr 35). W 1934 za utwór Gramatyka otrzymała wyróżnienie w Turnieju Młodych Poetów zorganizowanym przez „Wiadomości Literackie”. Od października 1936 studiowała pedagogikę na Uniwersytecie Warszawskim, biorąc jednocześnie udział w życiu literackim. Należała do grona najmłodszych współpracowników „Skamandra” (1936-38); wiersze publikowała m.in. w „Wiadomościach Literackich” (1934-39) oraz w „Szpilkach” (1936-38) i „Sygnałach” (1938-39), gdzie zamieszczała utwory satyryczne. Była członkiem grupy literackiej Wołyń, powstałej około 1936. Opracowywała audycje radiowe, tłumaczyła wiersze i piosenki. Wybuch II wojny światowej zastał ją na wakacjach w Równem, skąd wkrótce wyjechała do Lwowa. Po zajęciu Lwowa przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich pracowała jako pomocnica buchaltera w Biurze Uzdrowiskowym. W 1940 wyszła za mąż za krytyka sztuki Michała Weinzihera. W tymże roku została członkiem Związku Pisarzy Radzieckich Ukrainy. Wiersze i tłumaczenia z rosyjskiego drukowała w 1941 w „Nowych Widnokręgach”, „Almanachu Literackim” i „Czerwonym Sztandarze”. W czasie okupacji niemieckiej jesienią 1942, zagrożona aresztowaniem, przeniosła się, dzięki pomocy zaprzyjaźnionego grafika lwowskiego Janusza Woźniakowskiego, do Krakowa, gdzie od lata tegoż roku przebywał jej mąż. Posługując się fałszywymi dokumentami ukrywała się kolejno w Felsztynie, Wróblowicach, Krakowie, Swoszowicach i powtórnie w Krakowie. Na skutek donosu została aresztowana przez gestapo w 1944 i uwięziona w Krakowie, najpierw przy ulicy Montelupich, a następnie przy ulicy Czarneckiego; prawdopodobnie rozstrzelana w końcu kwietnia lub na początku maja tegoż roku na terenie niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Płaszów.
Works
1. O centaurach. Wiersze. Warszawa: J. Przeworski [1936], 33 s. Przedruk zob. poz. ↑, ↑, ↑.
Przekłady
angielski
francuski
hebrajski
macedoński
2. Pod dachami Warszawy. [Audycja literacka]. [Współautor:] A. Nowicki. Polskie Radio 1937.
3. Wesoła syrena. Sensacja amerykańska. [Audycja estradowa]. [Współautor:] A. Nowicki. Polskie Radio 1938.
4. Wiersze wybrane. Wybrał i wstępem opatrzył J. Śpiewak. Warszawa: Czytelnik 1953, 109 s.
5. Zuzanna Ginczanka. [Wybór wierszy]. Posłowie: J. Leo. Warszawa: Czytelnik 1980, 126 s.
Zawartość
6. Udźwignąć własne szczęście. (Poezje). Wstęp i oprac.: I. Kiec. Poznań: Książnica Włóczęgów i Uczonych 1991, 168 s.
Zawartość
7. [Wiersze i przekłady w:] I. Kiec: Zuzanna Ginczanka. Poznań: Obserwator 1994 s. 183-330.
8. Un viavai di brumose apparenze. Poesie scelte = Krzątanina mglistych pozorów. Wiersze wybrane. Oprac., wstęp i przekł.: A. Amenta. Budapeszt, Kraków: Wydawnictwo Austeria Klezmerhojs 2011, 207 s.
9. Wniebowstąpienie Ziemi. Wybór i posłowie: T. Dąbrowski. Wrocław: Biuro Literackie 2013, 77 s. 44. Poezja Polska od Nowa, 12.
10. Wiersze zebrane. Oprac. I. Kiec. Sejny: Fundacja Pogranicze; Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 2014, 514, [22] s. il. Wyd. 2 tamże 2016.
11. Mądrość jak rozkosz. Wiersze wybrane. Wybór i posłowie: A. Araszkiewicz. Warszawa: Czuły Barbarzyńca Press 2017, 201 s.
12. Vìršì = Wiersze. [Przeł.] Â. Polìŝuk. L'vìv: GO „Forum vidavcìv” 2017, 11 s.
13. Poezje zebrane (1931-1944). Wstęp i oprac.: I. Kiec. Warszawa: Marginesy 2019, 463 s. Wyd. 2 tamże 2023.
14. On centaurs & other poems. [Przeł.] A. Braslavsky. [Przedmowa:] Y. Komunyakaa. New York, NY: World Poetry Books | 2023, 249 s.
15. „Idę słowem jak chlebem się sycić”. Fragmenty i krajobrazy. Poezje. Całość ułożyła i wstępem opatrzyła I. Kiec. Fotografie wykonał A. Nowakowski. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2024, 213 s. Poezje.
Zawartość
16. Les centaures & autres poèmes. [Oprac. i przeł.] I. Macor-Filarska. Rennes: La Barque 2024, 353 s.
